مهارتآموزی در دستوردانشگاهها
طرح وزارت کار، زمینه را برای کاهش بیکاری فارغالتحصیلان دانشگاهی آماده میکند؟
طبق آخرین آمارهای رسمی، حدود 40 درصد فارغالتحصیلان دانشگاهی در ایران بیکارند و امکان جذب آنان به بازار کار بهرغم نیاز به چنین فارغالتحصیلانی وجود ندارد. همچنین آمارها نشان میدهد که تا چند سال آینده حدود 5 میلیون فارغالتحصیل دانشگاهی وارد بازار کار میشوند. اگرچه برای همه این فارغالتحصیلان شغل به اندازه کافی وجود ندارد، اما علی ربیعی، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی نبود مهارت لازم نزد فارغالتحصیلان دانشگاهی را یکی از علل اصلی بیکاری گسترده بین فارغالتحصیلان دانشگاهی ارزیابی کرده است. به عبارت دیگر از نظر مقامات دولتی بین بازار کار و دانشگاهها گسست وجود دارد و دانشگاهها بدون توجه به نیاز واقعی بازار کار به تربیت دانشجویان میپردازند. با این حال وزیر کار از برنامه جدی برای تکرقمی کردن نرخ بیکاری تا پایان عمر دولت یازدهم خبر داده و گفته است: «به شرط آنکه به رشد 8 درصدی اقتصاد برسیم، نرخ بیکاری تکرقمی خواهد شد اما دستیابی به چنین هدفی نیازمند مولفههایی است که نهادینه کردن فرهنگ مهارتآموزی و کارآفرینی ازجمله آنهاست.»
خبرگزاری ایسنا اخیرا گزارشی منتشر کرده که نشان میدهد هر یک درصد رشد اقتصادی به طور متوسط حدود 100 هزار شغل ایجاد میکند، اما ایجاد همین میزان شغل در بخشهای مختلف دستکم به رقمی حدود 100 هزار میلیارد تومان سرمایهگذاری نیاز دارد.
براساس این گزارش، بسیاری از کارشناسان امیدوارند که با اجرای برجام و برداشته شدن تحریمها رشد اقتصادی ایران تا 5 درصد افزایش یابد و با جذب سرمایههای خارجی، زیرساختهای رشد اقتصادی، بهرهوری نیروهای انسانی و رونق بازار کار در کشور فراهم شود. به گفته وزیر کار، سالانه باید یک میلیون شغل در کشور ایجاد شود و دولت برای این هدفگذاری برنامهریزی کرده است.
در همین راستا وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اخیرا طرحی را در شورای عالی اشتغال به تصویب رسانده که براساس آن دانشجویان ضمن تحصیل در دانشگاه، دورههای آموزش مهارتی هم میبینند. این طرح که آموزشهای دوگانه نام دارد در چند دانشگاه اجرا شده است. علی ربیعی میگوید: «به دلیل تاکید رئیسجمهوری، که دانشجویان از همان ترم ورودی آموزشهای مهارتی را باید بگذرانند، چنین طرحی تدوین شده است تا از طریق اجرای آن دانشجویان شغل آینده خود را پیشبینی کنند و بتوانند در کنار دروس تئوری، مهارتهای عملی لازم برای ورود به بازار کار را فرابگیرند تا براساس آموختههایشان به نیازهای شغلی آنها در آینده پاسخ گفته شود.» طرح دیگری که وزارت کار در دست دارد، بومیسازی آموزشهای مهارتی در نقاط محروم و کمتر توسعهیافته است، به نحوی که با اجرای آن در مناطق مختلف متناسب با امکانات و ظرفیتهای موجود برای افراد بومی آن مناطق شغل ایجاد شود که البته سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور در این زمینه وارد عمل شده و در قالب آموزشهای سیار به آموزش مهارتی روستاییان ساکن در مناطق محروم پرداخته است.
حمید حاجاسماعیلی، کارشناس بازار کار، معتقد است: «برای توسعه مهارتآموزی باید ارتباط کارجویان با بدنه بازار کار شکل بگیرد. اگر میخواهیم کارآفرینان و دانشآموختگان در بازار کار نقشآفرینان قابل و موثری باشند باید آنها را از حمایتهای مالی و مشاورهای محروم نکنیم و به اهمیت موضوع مهارتآموزی باور قلبی داشته باشیم.»
او با تاکید بر تاثیر آموزشهای مهارتی در اشتغال پایدار میگوید: «نیروهای جوانی که فارغالتحصیل میشوند اگر مهارتهای اشتغال را همزمان با گذراندن دورههای تئوری در دانشگاهها بیاموزند شانس بیشتری برای ورود به بازار کار دارند و به نظر میرسد که دانشگاههای علمی کاربردی بیشترین تاثیرگذاری را در جذب فارغالتحصیلان دانشگاهی به بازارهای کار داشته باشند.» این کارشناس بازار کار درباره رونق بازار اشتغال پس از برجام نیز میگوید: «دولت بر این باور است که با اجرایی شدن برجام و لغو تحریمها، فضا برای حضور سرمایهگذاران خارجی باز خواهد شد و زمانی که سرمایههای خارجی جذب بازار کار کشور شود اهداف و برنامههای دولت برای اشتغالزایی نیز محقق خواهد شد. آن زمان اگر پیشبینیها درست پیش برود میتوانیم اثرات برداشته شدن تحریمها را در بازار کار ببینیم.»