printlogo


قاعده بازی
ورزش دولتی و خطر تعلیق
مهران باقی

ماجرای انتخاب رئیس فدراسیون‌ها و تامین هزینه‌های آن‌ها توسط دولت مثل ماجرای مرغ و تخم‌مرغ است. اصلا تقدم و تاخرش معلوم نیست. درگیری‌اش هم مربوط به این دولت و آن دولت نیست. ورزش دولتی ایران در همه سال‌های گذشته و دقیقا از جایی که قرار بوده ورزش‌ها مستقل شوند همین مشکل را داشته است. کمیته بین‌المللی المپیک در کنار فدراسیون‌های جهانی به دنبال ساختاری برای جلوگیری از دخالت دولت‌ها در ورزش است. سیستمی که درنهایت به پیشرفت ورزش‌ها کمک می‌کند. دلیل اصلی هم مشخص است؛ دولت‌ها به روش سیاسی تغییر می‌کنند و این تغییرات می‌تواند در روند پیشرفت ورزش‌ها وقفه ایجاد کند، اتفاقی که نهادهای بین‌المللی می‌خواهند از آن جلوگیری کنند. طی سال‌های اخیر کمیته جهانی المپیک تلاش کرده دخالت‌های دولتی را کم کند اما اکثرا با مقاومت‌هایی از سوی دولت‌های مختلف مواجه بوده است. دولت‌های مختلف ایران هم یکی از آن‌ها هستند که متفق‌القول اعتقاد دارند باید در انتخاب روسای فدراسیون‌ها دخالت داشته باشند. این دخالت‌ها از فشار به اعضای مجامع و برکناری روسا شروع شده و در فدراسیون‌هایی مانند فدراسیون فوتبال به تعلیق هم رسیده است. حالا اما مدل جدیدی از دخالت‌های دولتی در راه است. وزارت ورزش اساسنامه‌ای را برای فدراسیون‌های مختلف به هیئت دولت برده که می‌تواند محل مناقشه باشد. طبق قوانین داخلی و بین‌المللی اساسنامه‌های فدراسیون‌ها باید به تایید هیئت دولت و البته کمیته جهانی المپیک برسد. وزارت ورزش هم به همین دلیل اساسنامه جدید را به هیئت دولت می‌برد تا در صورت تصویب اجرا شود. اما مشکل اساسی این اساسنامه جدید تغییراتی است که کمک می‌کند استقلال فدراسیون‌ها از بین برود. اساسنامه‌ای که کمیته بین‌المللی المپیک تایید نخواهد کرد و همین سبب دردسر می‌شود. البته دلیل اصلی وزارت ورزش برای تغییرات در اساسنامه مشخص است. وزیر ورزش چه در این دوره، چه در دورهای قبل مسئول هزینه‌کرد بودجه تخصیصی ورزش بوده و هست. او بودجه را می‌دهد اما سازوکار مناسبی برای کنترل هزینه‌ها و البته گرفتن نتیجه ندارد. او به‌عنوان نماینده دولت پول را می‌دهد و بعد باید به نظاره بنشیند که چطور هزینه می‌شود و به نتیجه هم نمی‌رسد. اصولا با توجه به عدم موفقیت ورزش‌های مختلف ایران، به غیر از چند ورزش خاص، عموما وزیر ورزش از نتایج هزینه‌کردها ناراضی است، مخصوصا که روسای فدراسیون را هم خودش انتخاب نکرده و به آن‌ها اعتماد ندارد. از سویی دیگر، سلیقه‌های مختلفی که از سوی وزیر (رئیس سازمان تربیت‌بدنی)های مختلف اعمال می‌شود می‌تواند هر چهار سال یک رئیس را برای فدراسیون‌های مختلف انتخاب کند که نتیجه‌ای ندارد به غیر از اینکه هیچ پیشرفتی در آن ورزش‌ها حاصل نشود. این دو نکته مهم در کنار هم جمع نمی‌شوند اما می‌توانند به ورزش ایران ضربه بزنند. یعنی یا دولت باید کوتاه بیاید یا کمیته جهانی المپیک. که اولی نمی‌خواهد کوتاه بیاید و دومی در هیچ کجای دنیا کوتاه نمی‌آید. نتیجه این ماجرا می‌تواند به ورزش‌های مختلف ایران در بعد جهانی ضربه بزند. فدراسیون فوتبال از فدراسیون‌هایی است که بحران تعلیق به خاطر دخالت دولت را تجربه کرده و هیچ فدراسیون دیگری هم از این مسئله فرار ندارد.
هیئت دولت حالا با اساسنامه‌ای مواجه است که وزیر ورزش پیشنهاد داده، اما رئیس کمیته ملی المپیک ایران هم در نامه‌ای به معاون اول رئیس‌جمهور احتمالات خطرناک تصویب اساسنامه را توضیح داده. حالا باید دید چه تصمیمی در مورد این بند مهم در اساسنامه گرفته می‌شود و هیئت دولت این اساسنامه را تایید می‌کند یا نه.