دانمارک با جمعیتی بالغبر 5 میلیون نفر ازجمله کشورهای مرفه و پیشرفته اروپایی به شمار میرود. در این کشور اغلب خانوادهها یک یا دو فرزند دارند و به همین دلیل جمعیت رو به کاهش و پیر شدن است. از همین رو سن بازنشستگی در دانمارک 67 سال است و در برخی شرایط به 60 یا 65 سال کاهش مییابد.
با وجود اینکه دانمارک خاک حاصلخیزی برای کشاورزی دارد و تولید دام نیز زیاد است، اغلب درآمد دولت به جای صادرات این محصولات از طریق مالیات بر کار و مالیات بر درآمد تامین میشود. مالیاتی که کف آن 38 و سقف آن 55 درصد است. به این معنا که ساعات کار 37 ساعت در هفته و از دوشنبه تا بعدازظهر جمعه تعیین است و در صورتی که افراد بیش از این ساعات کار کنند، باید بخش قابلتوجهی از آن را بهعنوان مالیات به دولت پرداخت کنند.
به همان اندازه که سطح دستمزد در دانمارک بالاست، هزینههای زندگی بسیار گران است. به همین دلیل در اغلب خانوادهها زن و شوهر و حتی فرزندان جوان برای تامین هزینهها کار میکنند.
اتحادیهها
از تشکلهای مهم در دانمارک، که نقش مهمی در جامعه ایفا میکنند، اتحادیهها هستند. تمامی کارگران و کارمندان در دانمارک باید عضو اتحادیه شوند. اتحادیهها مسئول توافق سالیانه با کارفرمایان برای تعیین سطح حقوق هستند. به این ترتیب هیچ کارگر و کارمندی در دانمارک اجازه ندارد عضو اتحادیه نباشد، مگر اینکه برای کار قاچاق (یا سیاه) استخدام شود. درآمد دولت از مالیات مغازهداران بسیار بالاست و صاحبان مغازه باید 25 درصد فروش را به دولت مالیات بدهند. دولت در مقابل دریافت مالیاتهای سنگین، خدمات متعددی به مردم ارائه میدهد. این خدمات یا به صورت کمکهای نقدی و چک یا واریز پول است و یا به صورت کمکهای غیرنقدی است که مواردی شامل خرید دارو را پوشش میدهد. مجلس نیز سالیانه بودجهای را در اختیار شهرداریها قرار میدهد تا خدمات و امکانات لازم را برای مردم فراهم کنند. یکی از این خدمات این است که کودکان تا 17سالگی مبلغ مشخصی را بهعنوان کمکهزینه دریافت میکنند که بهحساب والدین آنها واریز میشود. این کمکهزینه معاف از مالیات است. همچنین اگر فرزندان یا کودکان مشکلات جسمی یا روحی داشته باشند، شهرداریها موظف هستند آنها را به مکانهایی بفرستند که امکان رسیدگی به آنها باشد. در اکثر موارد تفاوت قیمت را شهرداریها پرداخت میکنند. چنانچه والدین تصمیم داشته باشند خود از فرزندشان نگهداری کنند، از دولت کمکهزینه نگهداری دریافت میکنند اما دیگر اجازه نخواهند داشت در جای دیگری مشغول به کار شوند. وقتی جوانی به 18 سالگی میرسد، به طور خودکار از زیر چتر خانواده خارج میشود و شهرداری مستقیما با جوان برای هماهنگی شرایط زندگی و احتمالا کمکهایی که لازم دارد، تماس میگیرد. نکته قابلتوجه این که جوانان 18 تا 25ساله در صورتی که فرزندی داشته باشند از دولت کمکهزینهای علاوه بر دیگر کمکهزینهها دریافت میکنند. پرداخت کمکهزینهها شرایط و سقف مشخصی دارد. برای مثال در صورتی که فرد دریافتکننده حقوق در مدت شش ماه وضعیت تحصیلی و یا کاری خود را بهبود نبخشد، میزان مزایای دریافتی او کاهش مییابد.
کمکهای بلاعوض و حقوق بیکاری
اگر فردی در شرایطی نباشد که بتواند مخارج خود و خانوادهاش را تامین کند، میتواند کمکهای نقدی بلاعوض از شهرداری بگیرد؛ برای مثال زمانی که فرد در شرایطی مانند بیماری طولانی قرار بگیرد به طوری که قادر به تامین هزینههای خود و خانوادهاش نباشد. اگر دلیل احتیاج به کمک بلاعوض، بیکاری باشد، شخص باید همیشه آماده کار باشد. به این نحو که اگر شهرداری کاری برایش پیدا کند، ظرف یک هفته سر کار برود.
در سال 2012 میلادی سطح حقوق کمک بلاعوض برای فرد بچهداری که بالای 25 سال سن داشت از 12 هزار و 629 کرون به 13 هزار و 732 کرون افزایش پیدا کرد. اگر فرد بالای 25 سال داشته باشد و بدون بچه زندگی کند، ماهیانه 6 هزار و 600 کرون به او تعلق میگیرد. همچنین شخص مورد حمایت نباید داراییهایی از قبیل ماشین، زمین و خانه داشته باشد. اگر فرد متاهل باشد و همسری شاغل داشته باشد، حقوق بلاعوض وی قطع میشود، اما بخشودگی مالیاتی همسر تا حدودی بیشتر خواهد شد. از سوی دیگر افرادی که عضو اتحادیهها هستند، در صورت بیکاری نمیتوانند کمکهای بلاعوض بگیرند، بلکه دو سال اول 70 تا 80 درصد حقوقشان را از اتحادیه دریافت میکنند. حق عضویت اتحادیهها ماهیانه بین 400 تا 2 هزار کرون «واحد پول دانمارک» است.
بهداشت دهان و دندان رایگان
در دانمارک دولت مسئول پرداخت هزینههای درمان دندانهای تمامی دانمارکیها یا خارجیان دارای اقامت دائم زیر 18 سال است. به همین دلیل سعی فراوان میشود تا مردم بهداشت دندان را بیاموزند تا پس از 18سالگی کمترین هزینه را برای جامعه داشته باشند.
این طرح ازجمله طرحهایی است که به صورت بسیار موفق در دانمارک اجرا میشود و دستاوردهای زیادی داشته است. مدارس نیز نهایت سعی خود را میکنند تا بهداشت دندان را به دانشآموزان بیاموزند. در دانمارک معمولا اغلب جوانان قبل از رسیدن به 18سالگی دندانهایشان را ارتودنسی میکنند تا در آینده از پرداخت هزینه سنگین این نوع خدمات درمانی ویژه دندان معاف باشند. از سوی دیگر دندانپزشکان موظف هستند هرسال دوبار بیماران خود را ویزیت کنند و وضعیت بهداشت دهان و دندان آنها را بررسی کنند.
بازنشستگی
با وجود اینکه در دانمارک بازنشستگان از حقوق و مزایای زیادی برخوردارند، میزان مستمری بازنشستگی در این کشور پایین است و تنها هزینههای ضروری زندگی بازنشستگان را تامین میکند. افراد بازنشسته بخشی از مستمری بازنشستگی را نیز به صورت مالیات به دولت پرداخت میکنند. به همین دلیل اغلب افراد ترجیح میدهند پیش از رسیدن به سن بازنشستگی پسانداز زیادی داشته باشند.
به طور کلی نظام تامیناجتماعی در دانمارک یکی از پیشرفتهترین نظامهای تامیناجتماعی در جهان است. انواع مختلفی از چترهای حمایتی در دانمارک طراحی شده تا در صورتی که شهروندان با مشکلاتی ازجمله مشکل تامین معاش مواجه شدند با استفاده از این چترهای حمایتی بتوانند دوباره روی پای خود بایستند. نظام تامین امنیت اجتماعی دانمارک توجه ویژهای به گروههای در معرض خطر دارد؛ مانند جوانان بزهکار، معتادان، معلولان، و افراد دچار بیماریهای روانی و افسردگی.