آتیهنو از فواید و مضرات تبدیل ریال به تومان میگوید
فقط یک عملیات حسابداری
فرشاد عزیزی
گویا قرار است عبارت «بنویسید ریال، بخوانید تومان» به تاریخ بپیوندد. با مصوبه هفته گذشته هیئت دولت و در صورت همراهی و تایید مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان، شاید از اوایل سال آینده شاهد ورود اسکناسهای جدید به واحد تومان باشیم. نوشته پیش رو، ردیهای است بر موثر بودن تبدیل ریال به تومان در اقتصاد! ما مصریم که این اقدام فقط یک عملیات حسابداری است و تنها شمارش اسکناسها را آسانتر میکند.
خداحافظ ریال
چهارشنبه صبح بود که بانک مرکزی در اقدامی جسورانه، پرونده قدیمی تبدیل واحد پولی کشور را به صحن هیئت دولت برد و توانست تایید دولت را برای این اقدام بگیرد. بر این اساس مقرر شد مبادلات ریالی در کشور به مبادلات تومانی تبدیل شوند و واحد پول ایران، تومان و برابر با ۱۰ ریال تعیین شد.
تبدیل واحد پول یعنی حذف صفر؟
حذف صفر موافقان و مخالفان زیادی داشته است. گروهی معتقدند با توجه به تورم بالای سالهای اخیر، عملا ارزش پول ملی ما بسیار تنزل پیدا کرده و ارقامی که در مبادلات اقتصادی ردوبدل میشوند بسیار درشتتر از آنچه باید هستند. لذا معتقدند باید هرچه سریعتر صفرهای اضافی واحد پولیمان را حذف کنیم. آنها پیشنهاد حذف سه صفر را میدهند. یکی از پروپاقرصترین حامیان این نظر، حجهالاسلام مصباحی مقدم، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس نهم و پورابراهیمی، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس فعلی یازدهم هستند. محمدرضا پورابراهیمی در گفتوگو با «فارس» میگوید: «پیشنهاد من این است که به جای یک صفر، چند صفر از واحد پول ملی حذف شود.» اما مخالفان این دسته میگویند هنوز وقت آن نشده که بخواهیم صفرهای اضافی واحد پولیمان را کنار بگذاریم. ولیالله سیف، رئیسکل بانک مرکزی، در کانال تلگرامی خود در رابطه با تغییر رسمی واحد پول کشور نوشته است: «اجرایی کردن طرح حذف صفر از پول ملی مستلزم دستیابی به شرایط مناسب اقتصادی ازجمله تورم تکرقمی پایدار و ثبات اقتصادی است. از این رو این مصوبه اخیر با موضوع حذف صفر متمایز است و نباید با آن خلط شود.»
اصلا تبدیل ریال به تومان فایدهای دارد؟
درواقع بهصراحت میتوان گفت تبدیل ریال به تومان هیچ تاثیری بر اقتصاد ما به لحاظ «واقعی» و «حقیقی» ندارد. تبدیل ریال به تومان نه تولید ناخالص داخلی اقتصاد ما را افزایش میدهد، نه از تورم میکاهد، نه ذخایر بانک مرکزی را تقویت میکند، نه صادرات ما را بیشتر و نه واردات ما را کمتر میکند. هیچکدام از این اتفاقات در سایه تبدیل واحد پولی ما نخواهد افتاد. ممکن است گفته شود امروز دلار معادل 38 هزار ریال است که با تبدیل ریال به تومان، معادل 3800 تومان خواهد شد. این یعنی تقویت پول ملی ما. اما آیا ارزش حقیقی دلار هم کاهش خواهد یافت؟ فرض کنیم پول ملی ما نهتنها به تومان تبدیل شود که حتی سه صفر آن برداشته شود، به این ترتیب دلار بشود 8/3 تومان. اما آیا فرقی در اصل مسئله ایجاد خواهد شد؟ خیر. برای تقویت ارزش پول ملی کشور در برابر دلار یا ارزهای خارجی دیگر باید صادرات ما افزایش یابد تا دلار بیشتری به اقتصاد ما تزریق شود. باید ذخایر ارزی بانک مرکزی افزایش یابد تا ارزش دلار تقویت شود. حذف صفر یا تبدیل واحد پولی از ریال به تومان هیچ تفاوتی در صورت مسئله ایجاد نمیکند. اما میتوان به بار روانی این مسئله هم اشاره کرد. هماکنون برای شمارش پولها کار سختی انجام میدهیم و مجبوریم در معاملات یک صفر را نخوانیم تا آن رقم را از ریال به تومان تبدیل کنیم. اقدام جدید دولت باعث خواهد شد شمارش پول آسانتر شود. انصافا نفس راحتی خواهیم کشید و از اشتباهات سهوی در شمارش پول خلاص میشویم.