مناطق عملیاتی جنوب کشور یکی از مقصدهای پرگردشگر در نوروز است
سفر بر بال معنویت
21 سال از آغاز طرح اعزام راهیاننور به مناطق عملیاتی میگذرد؛طرحی که در سالهای نخست چندان سازماندهیشده نبود و بیشتر بچههای جنگ برای مرور خاطراتشان به آنجا میرفتند اما استقبال بینظیر همه گروههای سنی از این برنامه بهویژه در ایام تعطیلات نوروز شرایطی بهوجود آورد تا مسئولان اجرایی این طرح خیلی دقیقتر برنامهریزی کنند تا هرسال افراد بیشتری برای بازدید به مناطق عملیاتی دفاع مقدس بروند. طبق آماری که دبیر ستاد مرکزی راهیاننور کشور ارائه میکند تا سال 78،حدود 400هزار نفر از مناطق راهیاننور بازدید کردند اما این آمار در سال 93 به 4میلیون نفر رسیده. مهمتر از آن اینکه 80درصد جمعیت 4میلیونی حاضر در مناطق عملیاتی را افراد سنین 15تا 35 سال تشکیل میدهند؛آماری که بیانگر این است که مردم ما با حضور در مناطق عملیاتی بهدنبال گمشدههایی از فضایل معنوی و اعتقادی خود هستند. افرادی که میخواهند در ایام نوروز در قالب کاروان به میهمانی مناطق جنگی بروند خوب است بدانند مسیر تردد اتوبوسهای راهیاننور برای حفظ امنیت جانی مسافران نسبت به سال گذشته تغییر کرده است.
یعنی تردد اتوبوسهای راهیاننور از این پس از محور ایذه- دهذر- لردگان ممنوع است و مسیرهای اندیمشک- خرمآباد- ازنا- الیگودرز و مسیر بهبهان،گچساران و فارس بهعنوان جایگزین این مسیرها تعیین شده،با اجرای این طرح، تردد اتوبوسهای کاروانهای راهیاننور در مسیرهایی که پیچ،سراشیبی و سربالایی وجود دارد و مسیرهای حادثهخیز و کوهستانی نیز کمتر خواهد شد.ضمن اینکه با هماهنگی صورت گرفته و به منظور تامین امنیت کاروانهای راهیاننور،پنج ایستگاه پلیس در مسیرهای ورودی و همچنین کمپهای نوروزی اندیمشک برپا میشود. این ایستگاهها در بقعه شاهزاده احمد(ع) در بخش الوار گرمسیری،پارک دولت،مقبره شهدای گمنام، سهراهی کرخه و کمپ نوروزی شهرداری مستقرند.
دهلران
شهر دهلران، مرکز شهرستان دهلران است و در مسیر جاده مهران- اندیمشک واقع شده است. ارتش عراق پس از پیروزی انقلاب با سازماندهی افراد ضدانقلاب و نفوذ دادن برخی عناصر حاشیهنشین مرز به منطقه ایلام و با توسل به اقدامات رعبآور، کوشید حاکمیت نظام جمهوری اسلامی ایران را در این مناطق تضعیف کند. این تعرضات در شهریور 1359، افزایش یافت و در 31/6/1359 به هجوم سراسری سپاه سوم ارتش عراق به خاک دهلران انجامید،دهلران از آغاز تا پایان جنگ بارها هدف تجاوز ارتش عراق قرار گرفت و هربار آسیب بسیاری دید.
طلاییه
منطقه طلاییه در منتهیالیه جنوبغربی دشت آزادگان واقع شده است. مرز ایران در محدوده طلاییه به صورت یک زاویه قائمه است که به آن «دال طلاییه» گفته میشود. یکی از محورهای اصلی حمله عراق در روزهای اول جنگ (31/06/1359) محور نشوه ، طلاییه، کوشک- اهواز بود، ارتش عراق برای پیشروی به سوی حمیدیه و اهواز از این معبر نظامی وارد خاک ایران شد و پس از شکست مقاومت نیروهای مرزی ایران به سوی جاده اهواز - خرمشهر و جفیر و کرخه کور پیشروی کرد. طلاییه یکی از محورهای مهم عملیاتهای خیبر و بدر و کلید حفظ جزایر مجنون در طول جنگ بود چرا که تصرف طلاییه به معنی تثبیت پیشروی ایران در هور بود.
نهرخین
خین نهری است در نزدیکی روستای خین در غرب خرمشهر. این نهر در مجاورت پاسگاه مرزی خین قرار دارد .در جریان آزادسازی خرمشهر، خین یکی از محورهای قرارگاه نصر به فرماندهی شهید همت برای ورود به شهر بود و در عملیات والفجر 8 پشتیبانی قرارگاه خاتمالنبیا(ص) در محدوده آن صورت گرفت. رزمندگان در عملیات کربلای 4 در نبردی شجاعانه خسارات و تلفات فراوانی به دشمن وارد کردند و حتی عدهای از رزمندگان از نهرخین گذشتند اما در نهایت به دلیل لو رفتن عملیات و حجم بسیار سنگین آتش دشمن، فرماندهان دستور توقف عملیات را صادر کردند. با اطلاعات و تجارب به دست آمده در این عملیات این منطقه در عملیات کربلای 5 آزاد شد.
چزابه
تنگه چزابه منطقهای است در شمالغربی شهر بستان که به علت قرارگیری در بین هور و تپههای رملی یک گلوگاه محسوب شده و به دلیل قرار داشتن در مسیر دستیابی به شهرهای بستان و سوسنگرد از موقعیت ویژهای برخوردار است. چزابه یکی از 5محور اصلی هجوم ارتش بعثی به خوزستان بود. در هجوم 31/06/1359 به چزابه با وجود مقاومت مدافعان اندک آن، ارتش عراق نتوانست موقعیت خود را تا 2/07/1359 در چزابه تثبیت کند. دشمن سرانجام در روز 3/07/1359 با عبور از چزابه به طرف تپههای اللهاکبر و بستان پیشروی کرد. از آن زمان چزابه در اشغال بود تا اینکه در 8/09/1360 در جریان عملیات طریقالقدس آزاد شد.
فکه
فکه منطقهای است با تپه ماهورهای فراوان که یکی از محورهای اصلی تجاوز و حمله ارتش بعث عراق به شمال خوزستان بوده دشمن پس از اشغال فکه، میادین مین و موانع فراوانی در این منطقه ایجاد کرد. عملیات والفجر مقدماتی به علت لو رفتن عملیات و تجهیزات فراوان دشمن منجر به پیروزی و پیشروی نشد. شهیدان حسن باقری و مجید بقایی قبل از عملیات والفجر مقدماتی در فکه شمالی به شهادت رسیدند. محل فعلی زیارتگاه فکه در عملیات والفجر مقدماتی محل نگه داشتن شهدا و مجروحین لشگر 27 محمدرسولا... (ص) و لشگر 31 عاشورا بوده که در سال 1371 پیکر مطهر 120تن از ایشان توسط گروهی از همرزمان شهدا کشف شد.
گمبوعه
بهدنبال لشکرکشی قوای روسیه و انگلستان به خاک ایران در جنگ جهانی اول در سال 1293 شمسی، مقابله با نیروهای متجاوز انگلیسی در مناطق بوشهر، تنگستان و دشتستان با هدایت علما سازماندهی شده بود، اقتضا میکرد که در منطقه خوزستان هم دفاع مردمی شکل بگیرد، در نتیجه این مقابله تعداد زیادی ازمردم در این محل به شهادت رسیدند. با شروع جنگ تحمیلی جنگل گمبوعه محل استقرار و مبارزه نیروهای نظامی و مردمی در مقابله با دشمن برای ممانعت از اشغال اهواز بود. در عملیات بیتالمقدس نیز قرارگاه قدس و بخشی از نیروهای عملکننده در این منطقه استقرار داشتند که به دستور رهبر معظم انقلاب «یادمان شهدای گمبوعه» در جوار قبور شهدای این منطقه احداث شد.
زید
زید نام پاسگاهی است در شمال منطقه عمومی شلمچه در غرب جاده اهواز - خرمشهر که از محورهای هجوم اولیه عراق و از راههای دستیابی به جاده اهواز- خرمشهر همچنین یکی از محورهای عملیات بیتالمقدس بوده است. یادمان پاسگاه زید به یاد شهدای عملیات رمضان بنا شده است. عملیات رمضان در 23 تیر61 در منطقه عمومی شمال شلمچه تا منطقه کوشک انجام شده و پاسگاه زید یکی از محورهای عملیات بوده. پس از جنگ تحمیلی تعداد زیادی از پیکرهای شهدای عملیات رمضان توسط کمیته جستجوی مفقودین در این منطقه کشف شد. 12شهید گمنام خاکسپاری شده در این یادمان همهساله میزبان زائران کاروانهای راهیاننور است.
دوکوهه
دوکوهه نام منطقه و پادگانی است که در 4کیلومتری شمالغربی شهر اندیمشک و در مجاورت جاده اندیمشک- خرمآباد قرار دارد. پادگان دوکوهه قبل از انقلاب یک پادگان پشتیبانی برای لشگر 92 زرهی اهواز و مقرهای نظامی جنوبغربی کشور بود که در بهمنماه 1360 در اختیار تیپ تازهتأسیس محمدرسولا... (ص) به فرماندهی جاویدالاثر حاجاحمد متوسلیان قرار گرفت. این پادگان عقبه یگانهای عملکننده در عملیات فتحالمبین بود. لشگر 10 سیدالشهدا (علیهالسلام) نیز در همین پادگان تشکیل و راهاندازی شد.
شلمچه
شلمچه منطقهای مرزی در غرب خرمشهر و نزدیکترین نقطهمرزی به شهر بصره است. شلمچه یکی از مهمترین محورهای هجوم اولیه ارتش بعث عراق به ایران بود. ارتش عراق با گذر از این منطقه به سوی خرمشهر تاخت. پس از عملیات بیتالمقدس که به بازپسگیری خرمشهر بهدست ارتش ایران انجامید، این منطقه همچنان در دست ارتش عراق بود. شلمچه صحنه عملیاتهای بیتالمقدس، رمضان، کربلای 4، کربلای 5، کربلای 8 و بیتالمقدس 7 بود که در این میان، نبرد کربلای 5 از جایگاه ویژهای برخوردار است.