تو هیچ کم نداری...
صدرا محقق
شنبه این هفته، همزمان با سوم دسامبر یا 13 آذرماه، «روز جهانی معلولان» بود. این روز که از سال ۱۹۹۲ از سوی مجمع عمومی سازمان ملل متحد چنین نامگذاری شده، هر ساله در کشورهای مختلف با ویژهبرنامههایی گرامی داشته میشود. طبق گفته مسئولان سازمان ملل هدف از تعیین این روز ارتقای اطلاعات عمومی درباره مسائل مربوط به معلولیتهای مختلف و افزایش آگاهیهایی بوده که میبایست از مسئله مشارکت افراد معلول در تمامی جنبههای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی زندگی منتج شود.
بر همین اساس و همزمان با نزدیک شدن به این روز، کاربران زیادی در شبکههای اجتماعی مختلف مطالبی پیرامون این موضوع نوشتند. برخی از کاربران از تجربههای خود نوشتند و برخی اهمیت این روز را به دیگران یادآوری کردند. گروهی دیگر نیز به انتقاد از کمبودها و کاستیهای موجود در وضعیت معماری و طراحی شهری و همچنین نوع نگاه به افراد معلول پرداختند. بخشهایی از نوشتههای کاربران در این زمینه در ادامه آمده است.
کاربری به نام ماندانا در همین رابطه شعری را در فیسبوک خود منتشر و آن را به افراد معلول تقدیم کرده است، به این شرح: «به آسمان بنگر/ گاهی آفتابی/ گاهی ابری/ به دریا بنگر/ لحظهای آرام/ لحظهای طوفانی/ پرنده را ببین/ برای رسیدن به مقصد / عاشقانه پرواز میکند/ شبنم را ببین/ چقدر آرام و زیبا/ روی گلبرگها میلغزد/ و زندگی را ببین/ چقدر زیباست / حال به خودت بیندیش/ آری به خودت .../ که خلقتِ بینظیری هستی/ از دست خالق توانگر/ دلی بزرگ و مهربان/ سختکوش با همتی بلند/ تو هیچ کم نداری!»
کاربری به نام حسنعلی ذکریایی که خود معلول است نیز با نوشتن چنین مطلبی این روز را گرامی داشت: «۱3 آذر، روز جهانی معلولان گرامی باد. باز هم روز جهانی معلولان فرا رسید. باز هم سومین ماه پاییز در روزی که جشن سالگرد تصویب و تایید اولین قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران را برگزار میکنیم روز جهانی معلولان را نیز گرامی میداریم. در این روز به پاسداشت فضائل انسانی میپردازیم و از همت بلند کسانی یاد میکنیم که با تمامی مشکلات جسمی و ناملایمات روزگار میکوشند در بازی زندگی از دیگران بازنمانند. 13 آذر هر سال (سوم دسامبر) روز جهانی معلولان روزی است که در تمامی جهان معلولان مورد تکریم قرار میگیرند و عملکرد دولتمردان و مدیران اجرایی ارزیابی میشود. با اعلام روز جهانی معلولان توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال ۱۹۹۲ میلادی، بارقه امید تازهای در روح و روان آحاد این جامعه دمیده شد. هدف از بزرگداشت این روز تعمیم شناخت جوامع و اقشار مردم از نیازها و فعالیتهای معلولان و نیز آشنا شدن معلولان با حقوق مادی و معنوی خودشان و راهکارهایی برای رفع موانع و آسیبهاست.»
کاربران زیادی هم بخشهایی از پیام سال گذشته رئیسجمهور به مناسب این روز را در فیسبوک یا اینستاگرام خود گذاشتند. حساب کاربری منسوب به حسن روحانی هم با انتشار عکسی جالب به استقبال این روز رفت و در این باره مطلبی نوشت. حساب کاربری اینستاگرام حجتالاسلام حسن روحانی، رئیس جمهور، تصویری از نواختن سنتور توسط یک دختر معلول را که دو سال پیش در حضور او انجام شده بود، به مناسبت روز جهانی معلولان منتشر کرد. گردانندگان این حساب در کنار این عکس نوشته اند: «نواختن سنتور توسط خانم فاطمه صالحی، معلول توانمند و هنرمند در حضور رئیسجمهور، خرداد ۹۳.» و در ادامه نیز اینطور ادامه دادهاند: «تا چه اندازه جامعه و نهادهایی سازگار برای زندگی عادلانه و باکرامت معلولان ساختهایم؟ چه اندازه به دستورهای دینی برای رعایت حال برادران و خواهران آسیبپذیرتر خود عمل کردهایم؟ و چقدر در دیدن توانمندیهای معلولان و بهکارگیری ایشان کوشا بودهایم؟ ساختن جامعهای که فرصتهای عادلانهتری در اختیار معلولان قرار دهد، نیازمند همکاری همه دستگاههای دولتی و غیردولتی است. دولت یازدهم کوشیده است با بازنگری «قانون جامع حمایت از حقوق معلولان»، شرایط مناسبتری را برای خلق فرصتهای برابر و زندگی عادلانه برای معلولان فراهم کند. همچنین وزارت کار و رفاه اجتماعی موفق شده مسکن را برای خانوادههایی که دارای دو معلول هستند فراهم کند. غربالگریهایی که در کشور صورت میگیرد و ازجمله در دستور کار قرار گرفتن غربالگری ژنتیک، اقدامات مثبتی است که دولت در پیش گرفته و زمینه ابتلا به معلولیتهای مختلف را کاهش میدهد.»
شهرزاد همتی، خبرنگار، هم با انتشار عکس و لینک گزارشی که در همین باره در این روز منتشر کرد در توییتر خود نوشت: «به مناسبت روز جهانی معلولان دیروز به جای افراد معلول روی ویلچر نشستم تا تجربه آنها را بنویسم. یک ساعت نشستن روی ویلچر به من فهماند چرا حضور آنها در شهر کمرنگ است.»
به غیر از او کاربران زیادی از گوشه و کنار به نکات مشابهی اشاره کردند، از جمله یکی از کاربران که در فرانسه زندگی میکند در همین باره نوشت: «با دیدن تعدد معلولان در خیابانهای پاریس فکر میکردم در فرانسه اپیدمی مشکلات ژنتیکی وجود داره. دلیلش ولی سهولت تردد و آمادهسازی شهری بود.» کاربری دیگر که او هم در نروژ زندگی میکند در همین رابطه نوشت: «اول فکر میکردم نروژ چقدر آدم معلول داره، بعد یادم اومد ایرانم داره فقط اونجا خونهنشین میشن!» کاربری دیگر هم با اشاره به همین موضوع چنین مطلبی را در توییتر خود نوشت: «این شهر معلولان را به سمت خانهنشینی هدایت میکند.»
یکی دیگر از اهالی توییتر هم از زاویهای دیگر درباره معلولان موضوعی را تذکر داد و نوشت: «نشون دادن حس دلسوزی و ترحم معلولان رو آزار میده. بهترین کمکی که میشه به اونا کرد فراهم آوردن امکانات برای تردد آسان و درک موقعیت جسمی اونهاست.»