از همان زمانی که جایگاهی به ‌عنوان کارفرما و کارمند مشخص شد، قوانین متعددی نیز برای این دو جایگاه تعریف شد. در آخرین به‌روز‌رسانی این قوانین «هوش هیجانی» کارفرما به ‌عنوان کلیدی برای موفقیت مجموعه و ارتباط درست کارمند- کارگر و کارفرما تعریف شده است؛ شاید به این دلیل که در حال حاضر افراد بیش از گذشته به استقلال، شخصیت و هویت خود اهمیت می‌دهند. بنابراین رفتارهایی که باعث محدود کردن استقلال آنها یا آسیب به شخصیت و هویت آنها شود را برنمی‌تابند. هوش هیجانی کارفرما باعث می‌شود تا ضمن رعایت نیازهای روانی- جسمی ‌کارگران- کارمندان، کار را نیز به نحو مناسبی پیش ببرد. 

 نکته: درباره «هوش هیجانی» مطالعه کنید. تلاش کنید هوش هیجانی خود را به عنوان کارفرما افزایش دهید. 

 

 حس انسانی را بشناسید

بر اساس قوانین صندوق بین‌المللی کار، کارفرمایان باید این سه نیاز کارگران- کارمندان را در رأس تأمین نیازهای نیروی انسانی خود قرار دهند. 

1- ارزش: رفتار کارفرما باید به گونه‌ای باشد تا ارزش و شأن انسانی هر فرد مورد توجه قرار گرفته و افراد احساس نکنند در محل کار مانند اشیاء با آنها برخورد می‌شود. رفتار درست باعث احساس تعلق‌خاطر کارگر- کارمند به کار، محل کار و همکاران خواهد شد. 

2- صلاحیت: شعار «شایسته‌سالاری» را شنیده‌ایم. این شعار به معنای انتخاب افراد در جایگاه‌ شغلی مختلف بر اساس صلاحیت آنهاست. اگر شخصی در جایگاهی قرار گیرد که صلاحیت انجام کار یا پذیرش مسئولیت موردنظر را نداشته باشد؛ علاوه بر اینکه چرخ‌دنده‌های کار در همان نقطه دچار اشکال می‌شود، افرادی تحت نظارت آن شخص نیز با او همکاری لازم را نخواهند داشت. 

3- دستیابی به هدف: بهتر است در لحظه «اکنون» زندگی کنیم. اما این تفکر همیشه درست نیست. شغل، آینده شغلی و هدف از انجام آن؛ مواردی نیستند که بتوان آنها را در زمره تفکرات اکنونی و گذرا قرار دارد. بنابراین مجموعه کاری باید «هدفی» را تعریف و دنبال کند تا کارگران- کارمندان نیز احساس سرگردانی، بلاتکلیفی و غیرهدفمندی نداشته باشند تا با دلگرمی ‌کار کنند. 

 

انگیزه‌ها را ایجاد کنید

تفاوت در شرایط فرهنگ- اقتصادی جوامع، انتظار آنها از کار را تعریف می‌کند؛ به این معنا که در شرایط نامناسب اقتصادی، کارگران- کارمندان فقط به «‌دریافتی» خود فکر می‌کنند. اما در صورتی که افراد- جامعه از ثبات اقتصادی لازم برخوردار باشد، تعریف تازه‌ای از کار در ذهن کارگر- کارمندان شکل می‌گیرد. به این معنا که به ایجاد «انگیزه» و «اهداف بالاتر» فکر کرده و همین نقطه، آغاز خلاقیت در کار است. بنابراین سعی کنید در جایگاه کارفرما، امنیت شغلی افراد را تأمین کنید. 

 

تعلق بیافرینید

انسان باید به گروه، مکان، شخص، فرهنگ و... تعلق داشته باشد؛ در غیر این‌ صورت انگیزه‌ای برای فعالیت، رشد شخصیتی و پیشرفت نخواهد داشت. برای این منظور چه باید کرد؟ 

  مشارکت: کارفرما باید بسته به جایگاه حرفه‌ای، تجربه کاری و توانایی افراد، آنها را در کارها، برنامه‌ها، تصمیم‌گیری‌ها و... مشارکت دهند. 

  ناگهانی نباشد: اگر افراد به طور مکرر در معرض تصمیم‌های ناگهانی قرار گیرند، اطمینان به شغل و کارفرما را از دست داده و در نتیجه به کار، نگاهی گذرا خواهند داشت. 

  جایگاه: یکی از راهکارهای ایجاد تعلق‌خاطر، داشتن مکانی برای ارتباط است. کمد، میز، صندلی، اتاق و... اگرچه ابزار کار محسوب می‌شوند، اما در نظر گرفتن آنها برای کارگران- کارمندان بسته به شغل و نیاز آنها بسیار مهم است. داشتن «مکانی از خود»، تعلق‌خاطر ایجاد می‌کند. 

 

از زیر سنگ نباشد

در بسیاری از جوامع- از جمله جامعه ما - نان از زیر سنگ درمی‌آید! دلیل آن هم مشکلات اقتصادی و علاوه بر آن، تهاجم کروناست. اگرچه تمام انگیزه کار در حقوق و مزایا خلاصه نمی‌شود؛ اما این موارد انگیزه ایجاد می‌کنند. تا حد ممکن به وضعیت معیشتی کارمندان خود توجه داشته باشید. هدایای تشویقی، ایجاد شرایط خاص برای برخورداری از مزایا و... از دیگر ضروریات‌ تلاش کارفرما برای ایجاد امنیت شغلی در کارمندان است. 

 

رئیس و مرئوس باشید؛ اما...

اگر کارفرما از قاطعیت، مهارت و توانایی مدیریت برخوردار نباشد، مجموعه او به ‌درستی فعالیت نخواهد کرد. اما تلاش کنید با کلام، رفتار، همراهی، وقت گذاشتن و... فاصله مناسب و منطقی‌ای بین خود و کارمندان برقرار کنید. اگر کارمندان احساس کنند- در واقعیت - کارفرما به مشکلات و نیازهای آنها توجه می‌کند، با دلگرمی‌ بیشتری کار می‌کنند. 

چند قدم بعد را بدانید

به هزار و یک علت، امکان پیش‌بینی آینده شغلی بسیاری از سازمان‌ها و شرکت‌ها امکان‌پذیر نیست؛ به‌ویژه پس از شیوع کرونا که ضررهای هنگفتی بر پیکره اقتصادی بسیاری از مشاغل وارد شد. اما، بهتر است کارگران- کارمندان از آینده شغلی خود، حداقل تا شش ماه آینده آگاه باشند. همین مقدار امنیت شغلی به‌ویژه در کشوری مانند کشور ما، بسیار مهم است؛ بنابراین تا حد ممکن، نیروهای کاری خود را از شرایط شغلی مطلع سازید. 

 

کنار هم باشید

بسیاری از مشاغل تا پیش از شیوع کرونا، دورهمی‌های ویژه داشتند. این دورهمی‌ها بسیار مهم است. تلاش کنید تا با برگزاری ماهیانه اینگونه برنامه‌ها، همراهی و همدلی میان نیروهای خود با یکدیگر و با خود را فراهم کنید. 

 

صندوقی برای همه 

بسیاری از شرکت‌ها و سازمان‌ها از این قبیل صندوق‌های مشارکتی دارند. اگر در مجموعه کاری شما چنین فرصت و امکانی وجود ندارد، این فرصت را فراهم کنید. همراهی اعضا در رفع مشکلات اقتصادی بسیار مهم است. 

 

فرصت‌های فردی فراهم کنید

هر‌از‌گاهی به دور از جلسه‌های گروهی برای تصمیم‌گیری‌های کلان، جلسه‌های خصوصی نیز با کارمندان برگزار کنید. در این جلسه‌ها علاوه بر آگاهی از شرایط محیط کار می‌توانید درباره مشکلات فردی افراد، مشکلات آنها در محیط کار، نیازهای محیط کار و... نیز آگاه شوید؛ به این دلیل که افراد مختلف از نگاه خود، نقطه‌نظرات مختلفی ارائه می‌کنند که قطعاً راهگشاست.