سازمانهای بینالمللی کار اعتراف کردند
کرونا تعداد کودکان کار را افزایش داد
فعالان حقوق کودکان در سراسر جهان برای متوقف کردن پدیده کودکان کار تلاش کردهاند. این روزها، ویروس مرگبار کرونا زندگی کودکان کار را تحت تأثیر قرار داده و آنها را با چالشهایی روبهرو کرده است. تأثیر ویروس کرونا بر زندگی کودکان کار به یکی از دغدغههای اصلی حامیان کودکان تبدیل شده است.
زمان حذف کار کودکان
باید باور کرد که وضعیت کودکان کار در سراسر جهان نگرانکننده است. در دو دهه گذشته، کشورهای جهان، پیشرفتهای فراوانی را تجربه کردهاند. سال ۲۰۰۰، تعداد کودکان کار سراسر جهان، حدود ۲۴۶ میلیون نفر ارزیابی شد. سال ۲۰۱۶، تعداد آنها به طور چشمگیری کاهش یافت و به عدد ۱۵۲ میلیون نفر رسید. اگرچه تعداد کودکان کار به طور چشمگیری کاهش یافته است اما وضعیت آنها همچنان نگرانکننده است. در حال حاضر، شیوع کرونا در جهان عاملی برای توقف پیشرفت و یا حرکت معکوس کشورهای جهان است. گروهی از کودکان جهان با خطرات گوناگونی روبهرو هستند. در این لحظه بحرانی، ما باید برای دستیابی به هدف توسعه پایدار بیش از گذشته تلاش کنیم و پدیده کودکان کار را تا پنج سال آینده از بین ببریم. سازمانهای بینالمللی، سال ۲۰۲۱ را زمان رسیدگی به حذف کار کودک معرفی کردند. به گفته فعالان حقوق کودک، ثروتمندترین کشورهای جهان باید در جهت تأسیس یک صندوق بینالمللی گام بردارند تا منابع مالی این هدف را تأمین کنند. کنفرانس بینالمللی تأمین مالی توسعه در سپتامبر سال جاری برگزار خواهد شد که فرصت مناسبی برای اعلام تأسیس صندوق حمایت جهانی از کودکان کار است. آرژانتین، فرانسه و اتحادیه اروپا از اعضای گروه بیست (گروهی متشکل از وزرای اقتصاد و مسئولان بانکهای مرکزی بیست اقتصاد برتر جهان) از تشکیل این صندوق حمایت کردهاند، سایر اعضا نیز نباید فرصت حمایت از یک موضوع اساسی را از دست بدهند. تصمیم بر این بود تا در پرتو اهداف جهانی، پدیده کار کودک تا سال ۲۰۲۵ برای همیشه از بین برود اما دنیا چشماش را بر روی این تصمیم میبندد و این هدف را تمسخرآمیز قلمداد میکند. افزایش غمانگیز تعداد کودکان کار در دورهای رخ داده که ثروت جهانی حدود ۱۰ تریلیون دلار رشد کرده است. همهگیری کووید ۱۹ ثابت کرد، دنیای انسانها، جهان نابرابرایهاست. در زمانهای که یکهتازی کرونا را تجربه میکنیم، هر ۱۷ ساعت یکبار، میلیاردی جدید در جهان ظهور میکند. پیشبینیهای به عمل آمده نشان میدهد، حدود ۲۰۰ میلیون بزرگسال تا پایان سال ۲۰۲۲ شغل خود را از دست خواهند داد؛ همچنین سازمان بینالمللی کار هشدار داده تا آن برهه زمانی حدود ۸ میلیون و ۹۰۰ هزار کودک دیگر وارد بازار کار خواهند شد. آنچه که مسلم است، پدیده کار کودک با توجه به بحران کنونی افزایش خواهد یافت.
کرونا و مشکلات کودکان کار
در اواخر سال گذشته میلادی، سازمان بینالمللی کار از شرایط حاکم بر کشورها به دلیل شیوع ویروس کرونا ابراز نگرانی کرد. این نهاد بینالمللی ارزیابی کرده است که شیوع کرونا نهتنها زندگی کارگران را تحت تأثیر قرار داده بلکه میتواند دو دهه تلاش حامیان حقوق کودکان کار را نقش برآب کند. این نهاد بینالمللی در گزارشی اعلام کرد: «یکی از اهدف میانمدت سازمان بینالمللی کار، ریشهکن کردن کار کودک در تمام حوزههای اشتغال غیررسمی است اما کرونا را عاملی برای تهدید اهداف خود میداند.» بر اساس ادعاهای مطرح شده از سوی حامیان حقوق کودک، ساعات کاری کودکان کار در دوران کرونا افزایش یافته است. همهگیری همچنین اقتصاد خانوادههای کمبرخوردار را تحت تأثیر قرار داده و این خانوادهها به دلیل مشکل در تأمین معاش خود، کودکان را به کار وامیدارند. حفاظت از کودکان کار در بحران فعلی و ایجاد بهبودهای پایدار در وضعیت آنها، تحت تأثیر تصمیمات مقامات سیاسی کشورهاست. به همین دلیل، انتخابهای سیاسی در بحران کنونی از اهمیت فراوانی برخوردار است. برخورداری از حق آموزش رایگان برای گروههای حامی حقوق کودکان و کار مناسب والدین از عناصر کلیدی در مبارزه با پدیده کودکان کار است. این عناصر سبب تسریع پیشرفت و انعطافپذیری بیشتر در برابر بحرانها میشوند. اگرچه وضعیت کودکان کار در تمامی دنیا مساعد نیست اما برخی شرایط بدتری را تجربه میکنند. ماهیت کار برخی از کودکان کار، سخت و زیانآور است و مشکلات جسمی و روحی برای آنها به همراه دارد. متأسفانه گاه کودکان در اموری مثل حمل موادمخدر، پورنوگرافی، کارهای غیرقانونی به کار گمارده میشوند. این کارها، بدترین اشکال کار کودکان هستند.
راهکار چیست؟
چگونه میتوانیم این رنج را یکبار برای همیشه پایان دهیم؟ گردهماییهای جهانی به قطع نقشی در کاهش تعداد کودکان کار ایفا خواهند کرد. برگزاری این دست از نشستها و گفتوگو به تنهایی کافی نخواهد بود. مشکلات تنها زمانی حل میشوند که ذینفعان به طور کامل در جهت رفع آن مشارکت داشته باشند. دستیابی به موفقیتهایی در زمینه مهار بیماریهایی مثل فلجاطفال و آبله که زندگی میلیونها نفر را تحت تأثیر قرار داد نمونه ارزشمند است. اگر نهادهای جهانی، دولتها، جامعه مدنی، کارفرمایان و فعالان کودک همگی در کنار هم تلاشکنند به طور قطع میتوانند این بیماری را رام کنند. در حال حاضر، این همکاری برای رفع کار کودکان مورد نیاز است. صنایعی مانند کشاورزی که در آن کودکان مشغول به کار هستند، باید مورد بررسی قرار گیرند تا با تبیین ضوابط و چارچوبهای قانونی قوی، مکانیزم پاسخگویی از سوی کارفرمایان ایجاد شود تا زمینه عدم استفاده از کار کودکان در زنجیرههای تأمین حاصل شود. برخی از کشورهای جنوب آسیا از کودکان کار در صنعت فرش بهرهکشی میکردند. دولتهای این کشورها با تحت فشار قراردادن کارفرمایان توانستند آنها را به رفتار مسئولانه وادار کنند. برخی از دولتها کارفرمایان خود را مجاب کردند تا روی محصولات خود بنویسند که در تولید یک فرش آیا کودکی دخیل بوده است یا نه. از زمانی که این برچسب روی محصولات نصب شد، تعداد کودکان به میزان چشمگیری کاهش یافت. اگرچه این برنامهها مفید هستند اما مدیران ارشد سازمان ملل متحدد باید به این موضوع ورود کنند. پایان دادن به حلقه معیوب کار کودکان، بیسوادی و فقر مستلزم آن است که سازمانهای بین دولتی در هر یک از اهداف توسعه پایدار که به صورت مستقیم بر کودکان تأثیر میگذارد، بحث و گفتوگو داشته باشند.