printlogo


در روز پزشک با آسیب‌های پزشکان، در طول دوره کرونا آشنا شویم
رنج درمانگران را ببینیم...‏
اگر نخواهیم از کادر درمان قهرمان بسازیم و هرچه انجام می‌دهند را پای وظیفه ‏شغلی- انسانی آنها بگذاریم، نمی‌توانیم چشم روی آمار بالای مرگ‌و‌میر ‏پزشکان و پرستاران ببندیم. متخصصان عفونی، داخلی، ریه و بیهوشی ‏بیش از تخصص‌های دیگر در معرض بیماری و حتی مرگ ناشی از تماس با ‏ویروس کرونا قرار داشته و دارند. یکی از مهمترین دلایل آن هم، آمار بالای ‏مراجعه به این تخصص‌ها در طول دوره شیوع بیماری کروناست، اما این به ‏معنای مصون بودن سایر رشته‌های تخصصی از خطر ابتلا به ویروس کرونا ‏نیست. اول شهریور‌ماه، روز پزشک نامگذاری شده است. به همین بهانه به ‏بررسی آسیب‌های جسمی و روانی پزشکان در دوره کرونا پرداخته‌ایم. کادر ‏درمانی خسته است و دیگر توان مقابله با این حجم بیماری و مرگ را ندارد. ‏

استفاده از ماسک، شیلد، دستکش و... همگی ابزاری است برای مراقبت در مقابل ‏انتقال ویروس کرونا؛ اما واقعیت این است که حجم بالای آلودگی با ویروس ‏کرونا، به‌ویژه در بیمارستان‌ها و بیمارستان‌های مرکز کرونا، خطر ابتلا به ‏ویروس کرونا را به شدت افزایش می‌دهد. در واقع، بار آلودگی هوای تنفسی در ‏مراکز درمانی، خطر بزرگی برای کادر درمان و به‌طور خاص متخصصان ‏داخلی، عفونی و ریه است. متخصصانی که به طور مستقیم با ویروس در تماس ‏هستند. شاهد این گفته‌ها، آمار بالای مرگ پزشکان در سراسر جهان است. ‏بنابراین نخستین و بزرگترین خطر، مرگ کادر درمان در اثر مجاورت با حجم ‏بالایی از آلودگی است. ‏
 
جسمی که جان ندارد
حتماً این شرایط را تجربه‌ کرده‌اید که در روزهای پر‌کار، حتی فرصت مصرف ‏وعده‌های غذایی را هم نداشته‌اید. حالا پزشکی را تصور کنید که علاوه بر ‏استرسی که تحمل می‌کند، دچار شرایط تغذیه به خاطر حجم بالای کار نیز شود. ‏این مسأله باعث افت فشار خون، غش، اختلال در عملکرد سیستم ایمنی بدن و ‏بالا رفتن خطر ابتلا به بیماری، ضعف در بینایی، ضعف در حرکات ‏عمومی بدن و شوک شود. این خطر همه اعضای کادر درمان را تهدید می‌کند. ‏
 
‏چه باید کرد؟ ‏
تنها راهکار ممکن، فراهم کردن شرایط مناسب برای تغذیه آماده کادر درمان در ‏طول روز است. علاوه بر تغذیه، لازم است آب کافی در اختیار آنها قرار گیرد. ‏غذاهای آماده قابل گرم شدن، بهترین گزینه هستند. سعی کنید در ساعت‌هایی از ‏روز، شیفت را به همکارتان سپرده و برای مصرف غذا حتماً زمانی را در نظر ‏بگیرید. 
 ‏روانی که رنجور است
شاید به نظر برسد پزشکان نسبت به بیماری مراجعان، بستری شدن و مرگ ‏آنها، بی‌تفاوت هستند؛ به این دلیل که روزانه تعداد زیادی مراجعه دارند، اما ‏حقیقت این نیست. پزشکان نسبت به بیماران خود، حساس هستند. از مرگ آنها ‏غمگین شده و زمانی که روند درمان آنها به‌ خوبی طی می‌شود، شاد می‌شوند. در ‏دوره کرونا، مرگ از زندگی پیشی گرفت و پزشکان، مرگ را بیش از هر زمان ‏دیگری احساس کردند. آمار بالای مرگ‌و‌میر هموطنان با وجود تلاش‌های آنها، ‏اثر منفی بسیار شدیدی روی روان پزشکان گذاشته و می‌گذارد. در همین دوره، ‏آمار خودکشی پزشکان، کم نبود. به این رنج، مرگ‌و‌میر همکاران‌شان را نیز ‏اضافه کنید تا به میزان تأثیر منفی شدید مرگ‌های ناشی از کرونا پی ببرید. از ‏سوی دیگر، باید استرس و اضطراب بالایی را تحمل کنند که این مسأله نیز بشدت روان آنها را می‌آزارد. ‏
 
‏چه باید کرد؟ ‏
 کمی استراحت: شرایط به شکلی است که امکان مرخصی و استراحت وجود ‏ندارد. اما سعی کنید در ساعت‌هایی که احتمالاً در محل کار نیستید، از اخبار ‏فاصله گرفته و استراحت کنید. ‏
 تخلیه کنید: با هر روشی که می‌توانید و می‌دانید، حس‌های منفی تجمع یافته در ‏درون‌ خود را تخلیه کنید. از نوشتن، حرف زدن، نقاشی، ورزش‌های رزمی، ‏پیاده‌روی و... کمک بگیرید. مانع گریه خود نشوید؛ حتی در محل کار. ‏
‏ کمک بگیرید: از روانپزشک یا روانشناس نیز کمک بگیرید.‏
 
آسیب‌های ریز و درشت می‌آیند ‏
پزشکان به پوشیدن لباس‌های خاص برای حضور در اتاق عمل و بخش ‏مراقبت‌های ویژه عادت دارند. استفاده از لباس و ماسک و دیگر تجهیزات ‏محافظتی، مقطعی است اما با شیوع کرونا، به‌ویژه آنهایی که در مراکز ‏بیمارستانی ویژه کرونا فعالیت می‌کنند، باید از پوشش کامل شامل لباس، روکش ‏کفش، دستکش، کلاه، ماسک، شیلد و... به طور دائمی استفاده کنند. به همین ‏دلیل با عوارضی مانند تنگی نفس، تعرق بالا و از دست رفتن آب بدن، ‏آسیب‌های پوستی مانند اگزما و بیماری‌های قارچی و ریزش مو در حین کار روبه‌رو هستند. ‏
 
‏چه باید کرد؟ ‏
 نفس بکشید: به هر شکل ممکن به ازای هر دو ساعت استفاده از ماسک در ‏فضای باز رفته و نفس بکشید. این کار خطر تپش قلب، ایست قلبی، کمبود ‏اکسیژن و سردرد، سرگیجه و تهوع ناشی از آن را کاهش می‌دهد. ‏
 مراقبت کنید: طبیعی است که پس از بازگشت به منزل، دوش می‌گیرید. پس از ‏دوش گرفتن، به دست‌ها کرم بزنید. در صورتی که بخش‌هایی از بدن دچار ‏سوختگی ناشی از تعرق شده، از پودر بچه برای ترمیم استفاده کنید. ‏
‏ سلامت مو: موها را تا حد ممکن کوتاه کنید تا زیر وسایل محافظتی آسیب نبینند. ‏
 لباس مناسب: حتماً از لباس نخی، زیر لباس محافظ استفاده کنید تا میزان تعرق ‏بدن کاهش یابد. ‏
 بنوشید: در حین و پس از اتمام کار، آب کافی بنوشید. برای اینکه مدت ‏طولانی‌تری آب بدن تأمین شود از شیر، دمنوش، آبمیوه طبیعی و... استفاده کنید. ‏
 
خوابی که به چشم نمی‌آید
پزشکان به کشیک‌ عادت دارند، اما وضعیت کشیک‌ها و آماده‌باش در دوره ‏کرونا، متفاوت از کشیک عادی است. از سوی دیگر، استرس و اضطراب و ‏تکانه‌های روانی‌ که در این دوره خاص تحمل می‌کنند، محرک‌هایی دیگر ‏است. بنابراین پزشکان ممکن است با اختلال خواب روبه‌رو شوند. این اختلال ‏سلامت جسمی و روانی آنها را به خطر می‌اندازد. ‏
 
‏چه باید کرد؟ ‏
ارائه راهکار به پزشکان، زیره به کرمان بردن است! اما با بروز نخستین ‏نشانه‌های اختلال خواب، اقدام‌های درمانی را انجام دهید. ‏‏
 
اختلال پس از سانحه را درمان کنید
اشاره کردیم که پزشکان در دوره کرونا به چه دلیل دچار بار مضاعف روانی ‏شده و میزان استرس و اضطراب بالایی را تحمل می‌کنند. اما یکی از مسائلی که ‏شاید نادیده گرفته شود، درگیری با اختلال «استرس پس از سانحه» یا ‏‏(PTSD) است. این آسیب روانی معمولاً زمانی اتفاق می‌افتد که فرد شوک روانی را تحمل ‏کرده که بیش از توان و ظرفیت او بوده است. پزشکان با نشانه‌های این بیماری ‏آشنا هستند. اما نکته مهم، توجه کردن به این علائم و نادیده نگرفتن آنها و اقدام ‏برای درمان این اختلال است. این عارضه به دلیل آمار بالای مرگ‌و‌میر ‏بیماران و همکاران، در دوره کرونا، ایجاد می‌شود. ‏