فناوری و کارگران ساختمانی

به‌کارگیری فناوری در زمینه ایمنی می‌تواند اقدامی مؤثر در جهت کاهش حوادث ناشی از کار باشد. حوادث کار، جان بسیاری از کارگران را تهدید می‌کند، اما مزدبگیرانی که در فضای باز اشتغال دارند با چالش‌های بیشتری روبه‌رو می‌شوند. یکی از این گروه‌های کاری، کارگرانی هستند که در صنعت ساختمان اشتغال دارند. این گروه با خطرات بیشتری روبه‌رو هستند و اغلب کارهای بسیاری از پی‌ریزی ساختمان گرفته تا نقاشی ‌ساختمان را انجام می‌دهند. این گروه شغلی بیشتر در خارج از کارگاه و فضاهای بیرونی اشتغال دارند.  به طور معمول، تمامی کارگران ساختمانی جهان ساعات شروع کار معینی ندارند و با توجه به تغییر فصل و برای اینکه کمتر در معرض تیغ آفتاب قرار بگیرند، ساعات کاری خود را تغییر می‌دهند. این در حالی است که تغییر ساعات کاری به میزان کاهش ساعات موظفی نیست. 

گاهی اوقات، فشار کاری این گروه شغلی آنچنان زیاد می‌شود که کارگر تا آستانه بیهوشی می‌رسد. در این شرایط مجبورند در معرض تهویه مطبوع قرار بگیرند یا محل کار خود را ترک کنند که با کسر حقوق جریمه می‌شوند.  کارگران ساختمانی تنها گروهی نیستند که در فضای باز و در زیر آفتاب اشتغال دارند. مشاغلی مانند دادزن‌ها، پاکبان‌ها و مسئولان دفن زباله نیز در فضای باز کار می‌کنند. مسئولان دفن زباله علاوه بر اینکه گرمای هوا را تحمل می‌کنند، باید گرمای سوزان کوره زباله‌سوز و گازهای سمی حاصل از سوختن زباله را نیز تحمل کنند. امکان سازگاری ساعات کاری برای کارگران دفع زباله وجود ندارد؛ اگرچه آن‌ها مسئولیت بهداشت محیط پیرامون شهرها را برعهده دارند، اما گرما و شرایط شغلی این افراد می‌تواند عاملی برای مرگ شود. 

 

استرس در شرایط کاری ناامن

کارشناسان حوزه کار با استناد به اطلاعات در دسترس خود معتقدند شرایط کاری ناامن سبب افزایش استرس ناشی از کار می‌شود. همچنین میزان توانایی کارگران به دلیل کاهش تمرکز از بین می‌رود. این موضوع در نهایت میزان حوادث کار را افزایش می‌دهد. به گفته کارشناسان ایمنی و بهداشت، اگر کارگران زمان کافی برای خواب و استراحت نداشته باشند، بیماری‌های شغلی ناشی از گرما سلامت‌شان را بیشتر تهدید می‌کند. کارگرانی که در محل اشتغال خود با ماشین‌آلات سنگین سروکار دارند اغلب با خطرات بیشتری روبه‌رو هستند. همچنین تغییرات شدید اقلیمی که منجر به افزایش دمای هوا شده است نیز تأثیرات مخرب فراوانی بر کارگران و روابط کار دارد. این در حالی است که بی‌توجهی به سلامت کارگرانی که در فضای باز اشتغال دارند، تأثیر منفی بر اقتصاد می‌گذارد. برآوردهای اولیه کارشناسان حوزه کار و اقتصاددانان نشان می‌دهد هزینه کاهش بهره‌وری نیروی کار به دلیل گرما در سطح جهان تا سال ۲۰۳۰ حدود 2 هزار و 500 میلیارد دلار می‌شود. کشورهایی که در غرب قاره آفریقا قرار دارند، بیشترین آسیب‌ها را خواهند دید. با تمام این تفاسیر، کارگران بنا به دلایلی مانند نیاز مالی، فشارهای کارفرما و عدم آگاهی از اثرات دمای بالا بر سلامتی، به کار خود ادامه می‌دهند و گرما را تحمل می‌کنند. کارگرانی که در مزارع کشورهای مختلف اشتغال دارند نیز از گزند گرمای هوا در امان نیستند. همچنین بسیاری از کارگران مهاجر در مزارع کشورهای اروپایی اشتغال دارند اما از حقوق چندانی برخوردار نیستند. کارگران مهاجر غیرمجاز که بدون اوراق مهاجرتی در مزارع اشتغال دارند نیز در معرض آسیب‌های بیشتری قرار دارند. 

 

تغییرات اقلیمی و آسیب‌های شغلی 

در این میان، مشاغل غیررسمی و کسانی که در قرارداد شغلی آن‌ها ساعات کاری ذکر نشده در معرض آسیب‌های شغلی ناشی از تغییرات اقلیمی قرار دارند؛ حتی قوی‌ترین کارگران جهان نیز مستعد ابتلا به بیماری شغلی هستند. به گفته «جنیفر رانکل» پزشک طب کار، توجه به تغییرات اقلیمی و آیین‌نامه جدید درباره اشتغال در گرما اهمیت فراوانی دارد.  این پزشک که تغییرات محیطی و تأثیر آن بر کارگران شاغل در فضای باز را مورد بررسی قرار داده، توضیح می‌دهد: «کارگران با تحصیلات بیشتر معمولاً پست‌های مدیریتی دارند و ساعات کاری کمتری در زیر تابش مستقیم آفتاب می‌گذرانند. به عبارت دیگر، این کارگران به گرما عادت ندارند و اگر در معرض نور خورشید قرار بگیرند به شدت بیمار خواهند شد. همچنین کارگرانی که کار یدی انجام می‌دهند، معمولاً باید به صورت دوره‌ای و متناوب استراحت کنند تا از صدمات جدی مصون بمانند. این افراد همان کارگرانی هستند که بیشترین آسیب‌ها را متحمل خواهند شد.» علاوه بر تبیین آیین‌نامه‌های جدید، به‌کارگیری فناوری در کاهش حوادث شغلی بسیار تأثیرگذار خواهد بود. با استفاده برخی از کاربردهای فناوری می‌توان میزان فشار حرارتی بر بدن کارگران را کاهش داد. در حال حاضر، گزارش‌های منتشر شده نشان می‌دهد که وضعیت لباس کار کارگران برای اشتغال در گرما مناسب نیست. 

 

فرهنگ بهینه‌سازی ساعات کار

بهینه‌سازی ساعات کار برای جلوگیری از بیرون آمدن کارگران در زمان گرمای شدید می‌تواند بیشترین تأثیر بر سلامت کارکنان را به دنبال داشته باشد. در کشورهای گرم‌تر به وسیله فرهنگسازی برای کارفرمایان می‌توان شرایط استراحت در گرم‌ترین ساعات روز را مهیا کرد؛ چنانکه فعالان کارگری در یونان و اسپانیا دست به چنین کاری زده‌اند. از جمله اداره ملی بلایای طبیعی هند که توصیه کرده تا کارگران از انجام کار سنگین در ساعات گرم روز اجتناب کنند.  حسگرهای پوشیدنی می‌توانند ابزار مفیدی برای محاسبه میزان فشار ناشی از گرما بر کارگران باشند. پزشکان طب کار معتقدند، این فناوری به‌ویژه در صنایعی مانند ساختمان‌سازی، معادن و کشاورزی بسیار مفید خواهد بود. استفاده زودهنگام از این فناوری یک برد‌- برد خواهد بود که منجر به افزایش بهره‌وری و کاهش آسیب‌ها می‌شود. همچنین ضمن تضمین سلامت و ایمنی نیروی کار، استرس شغلی را نیز کاهش می‌دهد.  استفاده از فناوری در کنار تسهیل شرایط کاری از سوی کارفرمایان به همراه توجه کارشناسان به مسائل ایمنی یک کارگاه، اثرات مفید فراوانی برای ایمنی کارگران به ارمغان می‌آورد. در این بین نمونه‌های امیدوارکننده‌ای از شرکت‌هایی که مسئولیت‌پذیری بیشتری برای محافظت از کارگران در برابر گرمای طاقت‌فرسا برعهده دارند، مانند مدیران رانندگان اتوبوس در «جینان» چین وجود دارد. 

کارفرمایان باید نوشیدنی و محل استراحت سایه‌دار برای کارگرانی که در فضای باز اشتغال دارند را مهیا کنند. برخی از کارفرمایان در احمدآباد هند نیز با راهکاری ارزان، یعنی تهیه بسته‌های یخ از کارگران خود حفاظت می‌کنند.