printlogo


گفت‌وگوی آتیه‌نو با رئیس کانون عالی بازنشستگان و مستمری‌بگیران تأمین‌اجتماعی
آیا منابع متناسب‌سازی مستمری‌‌ها دائمی ‌می‌شود؟
مروری بر روند طی شده برای متناسب‌سازی مستمری بازنشستگان در صندوق‌های مختلف نشان می‌دهد سازمان ‌تأمین‌‏اجتماعی در مرداد‌ماه سال 99 اولین مرحله متناسب‌سازی را پیش از دیگر صندوق‌ها انجام داد و از این نظر مدیریت ‏سازمان تأمین‌اجتماعی در بین صندوق‌های بازنشستگی پیشرو بوده‌ است. در مهرماه سال گذشته برای اعضای صندوق بازنشستگان ‏کشوری هم متناسب‌سازی مستمری‌‌ها انجام شد و چون حداقل‌بگیر‌های آن صندوق حتی در اسفند‌ماه سال 98 هم کمتر از ‏حداقل‌بگیر‌های تأمین‌اجتماعی دریافتی داشتند، به خاطر همین به یکباره 76 درصد به مستمری آن‌ها اضافه شد، در حالی که ‏برای بازنشسته‌‌های تأمین‌اجتماعی این رقم 18 درصد بود. این تفاوت و اختلاف ارقام، بعضاً موجب بروز نارضایتی بازنشستگان ‏تأمین‌اجتماعی شد. حرف آن‌ها هم این بود که دریافتی‌‌های‌شان باید مانند بازنشستگان صندوق کشوری شود؛ لذا ‏مدیران وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، سازمان تأمین‌اجتماعی و کانون عالی بازنشستگان تأمین‌اجتماعی ضروری دیدند تا این موضوع را پیگیری ‏کنند تا این احساس تبعیض در جامعه بازنشستگان این سازمان برطرف شود. به منظور اطلاع از فعالیت‌های صورت گرفته طی ‏چند ماه اخیر، با علی‌اصغر بیات، رئیس کانون عالی بازنشستگان و مستمری‌بگیران تأمین‌اجتماعی ‌گفت‌وگو کردیم که در ادامه ‏می‌خوانید.‏
رضا خراسانی روزنامه نگار

به نظر می‌رسد از بعد از اجرای مرحله نخست متناسب‌سازی مستمری بازنشستگان تأمین‌اجتماعی، شما و مدیران ‏سازمان به فکر تأمین منابع مرحله دوم این کار بودید که نهایتاً در لایجه بودجه سال جاری مصوب شد. شما برای ‏این موضوع چه کردید؟
در سال گذشته وقتی لایحه بودجه سال جاری به مجلس رفت، ما پیگیری زیادی کردیم. کانون عالی بازنشستگان تأمین‌اجتماعی با ‏ریاست مجلس، کمیسیون برنامه و بودجه و کمیسیون تلفیق مجلس شورای اسلامی جلسات متعدد برگزار کرد و سه جلسه ‏نیز با محمدباقر نوبخت، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجه داشتیم. در ابتدا دولت در لایحه بودجه سال 1400 مبلغ 90 ‏هزار میلیارد تومان برای چند بخش در نظر گرفته بود که یکی از آن‌ها متناسب‌سازی مستمری بازنشستگان تأمین‌اجتماعی ‏بود، اما حرف ما این بود که هم‌اکنون نیز سازمان تأمین‌اجتماعی و مستمری‌بگیران آن شرایط خوبی ندارند. نهایتاً آن ‏‏90 هزار میلیارد تومان به 150 هزار میلیارد تومان افزایش پیدا کرد و سهم تأمین‌اجتماعی از قانون بودجه امسال 89 هزار ‏میلیارد تومان شد.‏ با شروع مرحله دوم متناسب‌سازی مستمری‌‌ها، نگاه شریعتمداری و سالاری این بود که به هر طریق ممکن مستمری ‏بازنشستگان ما به بازنشستگان کشوری نزدیک شود تا احساس تبعیض از بین برود. این اتفاق در مرحله دوم متناسب‌سازی ‏افتاد. یعنی حداقل‌بگیران ما تقریباً همسو با حداقل‌بگیران صندوق بازنشستگان کشوری شدند. میانه‌بگیران و سایر سطوح هم ‏با ضریب‌‌های خاصی به آن‌ها نزدیک شدند.‏
 
اخیراً طی نامه‌ای از رئیس‌جمهور خواسته‌اید تا منابع متناسب‌سازی مستمری‌‌ها را تأمین کند، در حالی که سازمان ‏تأمین‌اجتماعی ردیف بودجه‌ای همانند صندوق بازنشستگی کشوری و لشکری ندارد. خواسته شما از ‌رئیس‌جمهور چه بود؟
من این موضوع را به شکل حضوری در جلسه‌ای برای شخص رئیس‌جمهور نیز توضیح دادم. ایشان سؤال کردند که خواسته ‏بازنشستگان تأمین‌اجتماعی چیست؟ ما هم گفتیم آن 89 هزار میلیاردی را که امسال در بودجه سالیانه از باب رد دیون دولت و ‏پشتوانه همسان‌سازی دیده شده، می‌خواهیم. ما می‌خواهیم آن را بدون گیرودار اداری، هر سال به سازمان بدهند. الان سازمان از منابع خود ‏و بدون دریافت مبالغی از منابع دیگر، متناسب‌سازی را انجام داده است. 3 میلیون و 600 هزار نفر بازنشسته تأمین‌اجتماعی ‏- که با خانواده‌های خود 10 میلیون نفر می‌شوند - از شما درخواست دارند تا این پشتوانه به طور سالیانه تحقق یابد. موضوع دیگری را ‏که من حضوراً مطرح کردم این بود که ما مطلع شد‌ه‌ایم سازمان برنامه و بودجه کارگروهی تشکیل داده تا متناسب‌سازی ‏بازنشستگان صندوق کشوری و لشکری را با ارائه لایحه‌ای به مجلس دائمی ‌کند. بازنشستگان تأمین‌اجتماعی نیز این دائمی ‌‏شدن متناسب‌سازی را می‌خواهند. همچنین نکته دیگری را نیز در آن جلسه مطرح کردم. خواسته ما این است که اگر دولت مجدداً برای صندوق‌های ‏زیرمجموعه خود عدد یا مبلغی را برای متناسب‌سازی در نظر گیرد، جامعه بازنشستگان تأمین‌اجتماعی نیز آن را می‌خواهند. ‏
 
سرانجام این خواسته‌‌ها و نامه‌ای که به رئیس‌جمهور نوشتید به کجا رسید؟
نامه‌ای که من از طرف بازنشستگان تأمین‌اجتماعی برای ‌رئیس‌جمهور نوشتم منجر به جلسه‌ای شد که ما روز 18 اردیبهشت‌ماه با معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجه داشتیم. در این جلسه آقایان سالاری، مدیرعامل سازمان، دهدشتی، معاون فرهنگی، اجتماعی و امور استان‌های سازمان و تیم کانون عالی بازنشستگان حضور داشتند. همچنین در آن جلسه لایحه ‏دائمی‌سازی متناسب‌سازی مستمری بازنشستگان صندوق‌های کشوری و لشکری قرائت شد تا بازنشستگان سازمان ‌تأمین‌‏اجتماعی هم در آن لایحه دائمی‌سازی متناسب‌سازی دیده و لحاظ شوند.‏
 
آیا تفاوت صندوق‌های بازنشستگی دولتی و تأمین‌اجتماعی مطرح نشد؟ ‏
این موضوع مطرح شد که دولت منابع صندوق‌های کشوری و لشکری و سایر زیرمجموعه‌‌های خود را از منابع عمومی ‌تأمین می‌‏کند؛ اما حرف ما این بوده و هست که دولت باید به صندوق تأمین‌اجتماعی نیز کمک کند و قانون هم این موضوع را گفته است. در آن ‏جلسه، دکتر نوبخت گفت ما نمی‌توانیم قول این کمک را به شما بدهیم، اما می‌توانیم هر سال در بودجه سنواتی کل کشور ‏تحت عنوان رد دیون دولت این موضوع را درج کنیم.‏
 
بنابراین متناسب‌سازی مستمری‌‌ها همچنان از منابع مطالبات سازمان از دولت خواهد بود. ‏
برنامه ششم توسعه دولت را ملکف کرده سالانه 10 درصد از کل بدهی سابق و جاری سازمان را در بودجه سنواتی ببیند و ‏پرداخت کند. در سال گذشته تنها تعهد 3 درصدی جاری دولت مبلغ 67 هزار میلیارد تومان بود و این مبلغ هر سال بیشتر ‏نیز می‌شود. طلب‌‌ سال‌های گذشته نیز هست. در پایان برنامه ششم نیز این بدهی باید به صفر برسد. البته این قانون اکنون اجرا نشده ‏است. ما در حال حاضر بیش از 350 تا 360 میلیارد تومان از دولت طلب داریم. سازمان تأمین‌اجتماعی در قبال بیمه‌شده‌‌ها و ‏بازنشسته‌‌ها تعهدات زیادی دارد که انجام می‌دهد، اما منابع همه آن را نمی‌تواند دریافت کند. خواسته بازنشستگان این است ‏که دولت مطالبات تأمین‌اجتماعی را هر سال در قانون سالیانه بودجه ببیند.‏
 
البته در سال گذشته و امسال رد بخشی از دیون دولت در لایحه بودجه دیده شد. ‏
می‌توان گفت هر نوع همسان‌سازی مستمری بازنشستگان به نوعی با رد دیون دولت گره خورده است. امسال توانستیم با رأی‌زنی با ‏دولت و مجلس و پیگیری زیاد، 89 میلیارد تومان را بابت رد دیون و متناسب‌سازی مستمری‌‌ها وارد بودجه سنواتی کنیم. این ‏کار بزرگی بود که انجام شد. اول در مبلغ 150 هزار میلیارد تومانی که ابتدا مصوب شد، متناسب‌سازی مستمری بازنشستگان ‏سازمان تأمین‌اجتماعی را به نوعی در حاشیه قرار داده بودند که ما مصر ایستادیم و گفتیم از این مبلغ 90 هزار میلیارد تومان ‏باید به تأمین‌اجتماعی داده و باید مبلغ آن نیز مشخص شود. نهایتاً 89 هزار میلیارد تومان در قالب رد دیون دولت و پشتوانه ‏متناسب‌سازی مستمری بازنشستگان تأمین‌اجتماعی که 65 درصد آنها حداقل‌بگیر هستند مصوب شد. ‏
 
در این لایحه افزایش مستمری‌‌ها نسبت به شاغلان در دولت و در تأمین‌اجتماعی چگونه دیده شد؟
در لایحه‌ای متناسب‌سازی مستمری بازنشستگان صندوق‌های زیرمجموعه دولت، میزان متناسب‌سازی را تا 90 درصد همپوشانیِ ‏شاغلان دیده‌اند، یعنی کسی که به جای یک بازنشسته، مشغول به کار شده، هر قدر به حقوق او بسته به درجه و رتبه‌اش ‏اضافه شود 90 درصد آن مبلغ هم به مستمری آن فردی که بازنشسته شده اضافه می‌شود. در بازنشستگی تأمین‌اجتماعی ‏چنین رتبه و درجه‌ای مانند بازنشستگان دولتی وجود ندارد و به همین سبب، ما سال برقراری مستمری را مبنا در نظر گرفته‌ایم؛ ‏بر این اساس سالی که مستمری یک بازنشسته برقرار شده، دریافتی‌اش هرقدر از فرد شاغل فاصله دارد، باید همانقدر حفظ و کمتر نشود. حداقل‌بگیران میز متناسب با بازنشستگان صندوق کشوری مستمری دریافت کنند.‏
 
این لایحه اکنون در چه مرحله‌ای است و نهایتاً چه مراحلی را طی خواهد کرد؟
در آن جلسه با دکتر نوبخت مقرر شد در لایحه‌ای که برای دائمی‌ شدن متناسب‌سازی مستمری بازنشستگان کشوری و ‏لشکری نوشته می‌شود، به همان میزان هم برای بازنشستگان تأمین‌اجتماعی لحاظ شود. این لایحه نخست در هیأت دولت تصویب می‌‏شود و سپس برای تبدیل شدن به قانون به مجلس می‌رود. ما پیگیر هستیم تا این لایحه در همین دولت مصوب و هر‌چه زودتر به ‏تصویب مجلس برسد. اگر ان‌شاءالله این فرایند انجام گیرد، قدم بزرگی برای بازنشستگان برداشته می‌شود و دیگر هر سال دغدغه‌ای ‏نداریم؛ چون در لایحه بودجه سالیانه، منابع همسان‌سازی دیده می‌شود.‏
 
اخیراً جلسه‌ای ویدئو کنفرانسی با مدیران کل بیمه‌ای و رؤسای کانون‌‌های بازنشستگان داشتید. دستور کار آن ‏جلسه چه بود؟
علت برگزاری آن جلسه که در آن وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و مدیرعامل سازمان تأمین‌اجتماعی نیز حضور داشتند، این بود ‏که مرحله دوم متناسب‌سازی را تشریح کنیم. به این دلیل که در حال حاضر احکام جدید بازنشستگان در سایت سازمان تأمین‌اجتماعی وجود دارد. ‏وقتی بازنشسته تأمین‌اجتماعی فیش حقوقی اردیبهشت‌ماه را دریافت می‌کند، آن را با اسفند‌ماه سال قبل مقایسه می‌کند و این ‏ممکن است باعث مراجعه بیشتر به سازمان ‌شود. ما خواستیم قبل از این ازدحام مراجعان، مدیران کل استانی و 350 ‏کانون بازنشستگان از طریق رسانه‌‌ها صحبت و مردم را توجیه کنند که چه کار‌هایی صورت گرفته است. چون متناسب‌سازی ‏کار زیادی برد و دستاورد بزرگی داشت. وقتی از این طرف مبالغ بسیار زیاد میلیاردی هزینه و پیگیری‌‌ها زیادی می‌کنیم؛ از ‏طرف دیگر نباید زیر سؤال برویم. ‏ در آن جلسه، آقایان شریعتمداری و سالاری و من، از مدیران کل 31 استان و رؤسای کانون‌‌های بازنشستگی خواستیم تا وضعیت و ‏شرایط و کار‌های انجام شده را برای بازنشستگان تشریح کنند. در همان جلسه، آقای سالاری گفت از اسفند‌ماه سال 98 تا الان ‏حقوق بازنشسته‌‌های ما 2 و نیم برابر شده است. محاسبات این‌طور نشان می‌دهد که ما حدود 130 درصد عقب‌افتادگی ‏مزدی داشتیم و سعی کردیم از اسفند‌ماه 98 تا الان تا حدودی آن را رفع کنیم.‏