محققان سراسر جهان هشدار دادند
زبالههای کرونایی؛ تهدیدی برای حیاتوحش
پسماندهای حاصل از همهگیری کرونا از جمله ماسکها و دستکشهای یکبار مصرف روزبهروز افزایش مییابند و در صورت کنترل نشدن، ممکن است فاجعهای زیستمحیطی رقم بزنند.
از اوایل همهگیری کرونا، نگرانیهای زیستمحیطی متعددی بروز یافت. با افزایش تولید ماسکها و دیگر تجهیزات مراقبتی فردی یکبارمصرف (PPE)، از جمله دستکشهای پزشکی، محیطزیست هم با تهدیدی جدید روبهرو شد. دانشمندان در پژوهشی جدید درباره آثار مرگبار پسماندهای کرونا بر حیوانات و زیستگاههای طبیعی به این نتیجه رسیدهاند که وجود این پسماندها ممکن است باعث نابودی حیاتوحش شود.
پسماندهای (PPE) حاصل از کرونا شامل دستکشها (معمولاً لاتکس) و ماسکهای یکبار مصرف است که از رشتههای لاستیکی و بافت پلیپروپیلن تشکیل شدهاند. ماسکها و دستکشها خطر گرهخوردگی و حبسشدگی و خورده شدن توسط جانداران را به دنبال دارند و برخی از آنها بهشدت بر آلودگی محیط تأثیر میگذارند. مشکل پسماندهای همهگیری مشکل کوچکی نیست. تنها بر اساس یکی از تخمینها در ایام کرونا، در هر دقیقه 3 میلیون ماسک مصرف میشود که اغلب آنها از نوع یکبارمصرف هستند و برای مصرف مجدد طراحی نشدهاند. دانشمندان ماهها است درباره این کوه زباله (PPE) و نفوذ آن به محیط هشدار دادهاند و آن را فاجعهای میدانند که ممکن است چند نسل دوام بیاورد.
مشکل فقط پسماندهای روی زمین نیست بلکه زبالههای اقیانوسی نیز در حجم انبوهی تولید میشوند؛ به گونهای که تنها در سال گذشته بیش از ۱/۵ میلیارد ماسک به اقیانوسها راه یافتهاند. افزون بر این، در تعامل با حیوانات به چشمانداز واضحتری از آلودگی پلاستیکی میرسیم که تصویر قشنگی نیست. طبق یافتهها، پرندهها از پسماندهای کرونا برای آشیانهشان استفاده میکنند. محققان نوعی سینهسرخ آمریکایی را پیدا کردند که در ماسک گره خورده بود یا مرغی دریایی که هفتهها یک ماسک به دور پاهایاش پیچیده شده بود؛ یا پرندگان دیگری که نمیتوانستند ماسک را از چنگال یا منقارشان بردارند.
خفاشها، جوجهتیغیها، ماهی بادکنکی و خرچنگها از جمله جاندارانی هستند که در دام ماسکها و دستکشها گرفتار شدهاند. برخی از آنها زنده ماندهاند و لنگانلنگان راه میروند و برخی دیگر هلاک شدند. گاهی حیوانات به صورت غیرعمدی پلاستیک میخورند. نمونهای از این حیوانات، پنگوئن ماژلانی بود که در ساحل برزیل پیدا شد و مشخص شد ماسکی در شکم او قرار دارد.
همهگیری کرونا هنوز به پایان نرسیده و میزان (PPE) به کار رفته ممکن است افزایش یابد و حیاتوحش را حتی پس از دسترسی به واکسن تهدید کند. علاوه بر این، مواد پسماند معمولاً به میکروپلاستیک یا نانوپلاستیک تبدیل میشوند و صدها سال در محیط باقی میمانند. البته مشکل واقعی بسیار فراتر از (PPE) یکبار مصرف در دوره کرونا است و این مسأله، تنها نمونهای از مشکل بزرگتر آلودگی پلاستیکی در حالت کلی است که از مصرف کالاهای یکبار مصرف سرچشمه میگیرد. در هر حال، تا اندازهای میتوان مشکلات مربوط به (PPE) را حل کرد و پژوهشگران نیز مردم را به کاهش مصرف دستکشهای یکبار مصرف و قیچی کردن بند ماسکها قبل از دور انداختن تشویق میکنند. با انجام این کارها تا حدودی میتوان از بروز فاجعه در حیاتوحش جلوگیری کرد.