یکی از صنایعدستی زیبای ایران «حکاکی روی فلز» است. در این هنر- صنعت همانطور که از نام آن پیداست، طرحها، نقوش و نوشتهها به وسیله ابزار مخصوص حکاکی فلز از سطح فلز برداشته و به وسیله این خراشها و شیارها، نقوش مشخص میشوند. حکاکی ممکن است بر روی فلزاتی مانند مس، فولاد، استیل و... انجام شود. هنرمندان ممکن است جهت جلوه بیشتر کار بعد از اتمام کار سطح فلز را به وسیله دوده سیاه کنند که بعد از پاک کردن دوده، شیارها که از دوده پر شدهاند، محل حکاکی را به خوبی نشان دهند.
اهمیت و ضرورت این کسبوکار
هنر حکاکی به جا مانده از گذشتگان ما همچون شناسنامه، نشانگر هویت تاریخی و ملی ماست و آنچه امروز به دست هنرمندان حکاک و... ساخته میشود، هویتی است که ما برای آیندگان خود به یادگار میگذاریم و باعث ارزشگذاری و جاودانه کردن میراث ملی ما خواهد شد.
شیوههای قلمزنی
در حال حاضر با استفاده از ابزار و وسایل، سه شیوه برای ساخت ظروف فلزی به کار برده میشود:
یک تکه یا بدون درز، چند تکه یا درزدار و استفاده از دستگاه یا خمکاری. سپس هنرمند با استفاده از قلمهای آجدار و یا بدون عاج شروع به قلم زدن میکند. از شیوههایی که در قلمزنی به کار میرود میتوان موارد ذیل را نام برد:
شیوه عکسی، شیوه زمینه پر، شیوه منبت، شیوه برجسته، شیوه مشبک و شیوه قلمگیری.
امکانات و تجهیزات مورد نیاز
فضای مورد نیاز؛ یک اتاق 15 متری.
وسایل مورد نیاز برای حکاکی سنتی شامل:
کنده چوب (یا همان میز کار)
وسایل و ابزار قلمزنی:
الف) قلم پرداز، قلم نیمرو، قلم گرسواد، قلم گرسوم، قلم بادامی، قلمهای بدون آج
ب) چکش قلمزنی
ج) پرگار
د) تسمه خطکشی، کامپیوتر خانگی، پرینتر لیزری، فکس، خط تلفن، اینترنت پرسرعت، اسکنر، میز تحریر و صندلی .
تخصص و مهارتهای مورد نیاز
مهارتهای عمومی (ICDL)، مهارتهای تخصصی (آشنایی با انواع
فلزات و خواص مکنیکی آنها، فنون مذاکره، آگاهی از نحوه آمادهسازی فلزات مورد استفاده)، مهارتهای ویژه (بازاریابی، زیباییشناسی، سبکشناسی هنری) و تحصیلات خاصی برای این کسبوکار نیاز
نیست.