دکتر ابراهیم رزمپا - متخصص و جراح گوش و حلق و بینی و عضو هیئتعلمی دانشگاه علوم پزشکی تهران
احساس ناخوشایند گرفتگی، درد، خارش و سوزش گلو یکی از آن حسهایی است که همه افراد آن را تجربه کردهاند. بهطور متوسط هر فرد حداقل یک یا دوبار در سال دچار گلودرد میشود اما هوا که رو به سرد شدن میرود این ناحیه آسیبپذیرتر میشود و بیشتر دچار درد و سوزش میشود. از این رو برای جلوگیری از گلودرد در فصل سرما باید بیش از گذشته مراقب باشید و راهکارهای پیشگیرانه را جدی بگیرید.
چرا دچار خشکی گلو میشویم؟
خشک شدن گلو به عوامل متعددی بستگی دارد و در افراد مختلف متفاوت است. مخاط گلو میتواند به دلیل هوای خشک منزل به خاطر استفاده از وسایل گرمایشی، هوای سرد بیرون، دود سیگار و آلودگی هوا خشک شود. باکتریها و ویروسها هم میتوانند عاملی برای خشک شدن و درد گلو باشند. گرفتگی بینی و تنفس از طریق دهان هم خشکیگلو را تشدید میکند. آلرژی و حساسیت نیز میتواند یکی از دلایل خشکی باشد. با افزایش سن غدد تولیدکننده بزاق دهان کمکار میشوند و خشکی گلو افزایش مییابد.
علل خارش گلو چیست؟
خارش گلو بیماری نیست، نشانهای از یک بیماری یا مشکل است و معمولا با علائم دیگری مانند تب، درد گلو، بهسختی قورت دادن غذا، احساس درد هنگام بلعیدن غذا، سرفه و... همراه است. احساس خارش در ناحیه گلو بیشتر در اثر عفونت مجرای تنفسی فوقانی (شامل بینی، دهان، حلق و حنجره)، گلودرد، چرکی و آلرژی و حساسیت به وجود میآید. زیاد حرف زدن، سرفه کردن زیاد، دادوفریاد و خروپف هم میتوانند باعث خارش گلو شوند. داشتن آلرژی یا حساسیت نسبت به خوردن برخی مواد غذایی یا استشمام برخی ذرات، یکی از علل مهم خارش گلوست. خارش گلو در اثر آلرژی مدت بیشتری طول میکشد و بهدفعات بیشتری رخ میدهد و با علائم دیگر آلرژی مانند تنگی نفس، آبریزش بینی و چشم همراه است. مواد محرک شیمیایی (مثل مواد شیمیایی صنعتی) و هوای آلوده باعث تحریک موضعی گلو و درنتیجه خارش آن میشوند. همچنین دود سیگار، چه خود فرد سیگار بکشد و چه بوی آن را استشمام کند، باعث تحریک و خارش گلو میشود.
چه راهکارهایی را به کار بگیریم؟
گلویتان را در هوای سرد بپوشانید: با استفاده از روسری یا شالگردن گردنتان را بپوشانید.
گلو، دهان و مسواکتان را با آبنمک ضدعفونی کنید: بعد از مسواک زدن و قبل از رفتن به رختخواب محلول آبنمک قرقره کنید. قرقره آبنمک روشی ساده و بدون هزینه برای از بین بردن میکروارگانیسمهایی است که باعث ایجاد گلودرد میشوند. برای این کار کافی است داخل نصف فنجان آب ولرم، یکچهارم یا یکسوم قاشق مرباخوری نمک بریزید و قرقرهاش کنید. نیازی نیست آبنمکتان خیلی شور باشد. برای ضدعفونی کردن مسواکتان هم میتوانید قبل از مسواک زدن چنددقیقهای آن را در آبنمک قرار دهید. در ضمن یادتان باشد که حتما پس از پایان گلودرد عفونی مسواکی را که در آن روزها از آن استفاده میکردید، دور بیندازید.
بهداشت فردی را رعایت کنید: از لحاف، ملافه و وسایل افراد دیگر تا حد امکان استفاده نکنید چون این کار امکان انتقال و انتشار باکتریها را بیشتر میکند.
دمنوش زنجبیل و عسل بنوشید: زنجبیل ریشهای پرخاصیت است. این ریشه درمانگر حاوی خواص ضدالتهابی است که به پیشگیری و همچنین درمان گلودرد کمک زیادی میکند. توصیه میکنیم برای خودتان دمنوش زنجبیلی تهیه کنید. میتوانید دمنوشتان را با عسل شیرین کنید. عسل ماده نرمکننده و ضدعفونیکننده مفیدی است که هم برای سلامتی و هم برای درمان مشکلاتی مانند گلودرد موثر است. همچنین میتوانید یک قاشق عسل را در مقداری آب ولرم حل و آن را قرقره کنید و سپس آن را ببلعید.
به پزشک مراجعه کنید: متاسفانه بعضی افراد وقتی دچار گلودرد میشوند خودسرانه آنتیبیوتیک مصرف میکنند. در مورد گلودردهای ناشی از سرماخوردگیهای ساده و ویروسی باید گفت که استفاده از آنتیبیوتیکها اشتباه است، چون باکتریها را نسبت به این آنتیبیوتیکها مقاوم میکند. اگر هم گلودردتان به علت عفونت باکتریایی است باید نوع، میزان و مدت مصرف آنتیبیوتیک مناسب بیماری شما باشد، بنابراین اگر مبتلا به گلودرد شدهاید و با درمانهای خانگی بهبود پیدا نکردید بهتر است به پزشک مراجعه کنید.