پای صحبتهای مینو غزنوی و منوچهر والیزاده
هنر دوبلاژ ماندگار خواهد ماند
شاید کمتر کسی را در کشورمان بتوان یافت که با صدای این هنرمندان آشنا نباشد. در اکثر فیلم و سریالها صدای آنان گوش هر بیننده و شنوندهای را مینوازد و برخی آثارشان برای همیشه در اذهان بینندگان ماندگار و جاودان خواهد ماند. در بین هنرمندان دوبلور کشور برخی از آنان دار فانی را وداع گفتند، اما صدای خود را برای همیشه در هنر دوبلاژ کشورمان ماندگار ساختند؛ هنرمندان بنامی همچون بهرام زند، حسین عرفانی و چنگیز جلیلوند که به تازگی بر اثر ابتلا به کرونا از بین ما رفت. اما هنوز هم هستند برخی هنرمندان دوبلور کشورمان که صدایشان گوشها را مینوازد و خاطرات را جاودان میسازد. در این شماره به سراغ منوچهر والیزاده و مینو غزنوی رفتیم تا برایمان از حال و روز این هنر در گذشته و همچنین شرایط کنونی سخن بگویند.
اعظم زنگی روزنامه نگار
آقای والیزاده، هنر دوبلاژ در این روزها را چگونه میبینید؟
حدود یک سال است که کرونا دنیا را دگرگون کرده و همه چیز را تحت تأثیر و سیطره خود درآورده است. صنعت سینما و هنر دوبلاژ نیز از این قاعده مستثنی نیست. سینماها در دوران کرونا تعطیل شد و این صنعت که تا قبل از کرونا نیم نفسی بیش برایاش باقی نمانده بود به یکباره از نفس افتاد. خب طبیعی است که هنر دوبلاژ نیز در این شرایط اوضاع متفاوتی را تجربه میکند. در نظر داشته باشید که هرچه کارهای جدید و بهروز عرضه وارد بازار شود و مخاطب برای دیدن آن اشتیاق ورزد، کسبوکار صنعت دوبلاژ (البته نه فقط هنر دوبلاژ بلکه سایر عوامل پشت پرده تولید) نیز رونق میگیرد و از آن منفعت میبرد؛ اما در حال حاضر که مردم بیشتر درگیر ویروس کرونا و مراقبت از خود هستند، هنر هفتم و به دنبال آن هنر دوبلاژ نیز حال و روز چندان خوشی ندارد.
برایمان از دوران گذشته، فضا و شرایط آن زمان بگویید؟
در دوران قبل، مردم علاقه فراوانی برای رفتن به سینما و تماشای فیلمهای مورد علاقهشان نشان میدادند و طبیعی است که آن دوران، کارهای فراوانی از استودیوهای فیلمسازی بزرگ دنیا عرضه میشد. هنرمندان دوبلور نیز وقت زیادی به دلیل کثرت کارها نداشتند و از این طریق نیز درآمد خوبی به دست میآوردند. البته اکثر فیلمها با تبلیغات فراوان به بینندگان عرضه میشد و مردم را به سوی تماشای آن جلب میکرد. خب طبیعی است که در آن زمان بازار هنر دوبلاژ در کشور بسیار داغ بود. نهتنها هنرمندان دوبلور بلکه سایر عوامل نیز از آن شرایط منفعت میبردند؛ مانند
سینماداران، بازیگران، تهیهکنندگان و حتی اشخاصی که در سینماها مشغول به کار بودند برای خود از این طریق درآمدی داشتند. اما این موضوع را شما اکنون و در حال حاضر مشاهده نمیکنید. به این دلیل که نه مردم آنچنان ذوق و شوق قبل را برای تماشای فیلم در سینماها دارند که البته از یکسو تا حدودی به کیفیت فیلمهای ساخته و عرضه شده به بازار باز میگردد و از سوی دیگر، عدم تبلیغات و این اواخر هم که کرونا مردم را به کلی از رفتن به سالنها بازداشته است.
اما هستند سایتهایی که این روزها بازار فروششان داغ شده و مردم اکثر فیلم و سریالهای روز را از آن طریق خریداری میکنند. نظر شما چیست؟
بله حرف شما درست است. در اوضاع و شرایط کنونی برخی سایتهای فروش فیلم و سریال از شرایط به وجود آمده حداکثر استفاده را میبرند و شاید هم درآمد خوبی نیز از این طریق به دست آورند. به هر حال، امیدواریم این شرایط هرچه زودتر پایان یابد و همه عوامل تولید از هنرمندان بازیگر گرفته تا سینماداران و هنرمندان دوبلاژ و سایر عوامل پشت پرده به کار خود بازگردند. به امید آن روز
خانم غزنوی بسیاری از مردم با صدای شما آشنا هستند و صدای شما در اکثر فیلمهای و سریالهای شناخته شده و معروف چه داخلی و چه خارجی وجود دارد. نظر شما در مورد هنر دوبلاژ در شرایط کنونی چیست؟
قبل از هر چیز باید بگویم که ویروس جدیدی وارد زندگی تکتک انسانهای کره خاکی شده و اوضاع و زندگی همه انسانها را تحت تأثیر خود قرار داده که امیدواریم هر چه زوتر سایه نحساش را از روی مردمان همه کشورها بردارد. در این بین، ما بسیاری از عزیزان خود را از دست دادیم. از اعضای خانواده گرفته تا سایر دوستان و همکاران. به تازگی نیز همانطور که اطلاع دارید همکار و هنرمند عرصه دوبلاژ کشور چنگیز جلیلوند به دلیل ابتلا به این ویروس از میان ما رفت. امید که شرایط به مانند سابق بازگردد و مردم دوباره زندگی عادی خود را از سر گیرند. اما در مورد هنر دوبلاژ؛ باید عرض کنم همانطور که میدانید پایه و اساس اصلی هنر سینما، مردم و تماشاگران آن هستند و یک اثر برای دیدن خلق میشود و تا زمانی که مردم میل و شوق و ذوقی از خود نشان ندهند این صنعت و هنر نیز پیشرفت چشمگیری نخواهد کرد و با اقبال فراوانی مواجه نخواهد شد و برعکس. هر چقدر مردم و علاقهمندان برای تماشای یک کار از خود شوق و ذوق نشان دهند آن کار با اقبال فراوان مواجه خواهد شد. البته شرایط در هر زمان متفاوت است.
این شرایط متفاوتی که ذکر کردید دقیقاً به چه شکل است؟
ببینید هنر سینما پایه و اساس اصلی آن مردم و تماشاگران هستند. ممکن است برخی آثار در دورههای خاصی از زمان با اقبال فراوانی مواجه شود، اما اگر همان آثار در شرایط و زمانهای متفاوتی عرضه شود معلوم نیست که آیا دوباره با اقبال و فروش فراوانی مواجه میشود یا خیر. این است که حال و هوای عرضه یک اثر در استقبال مخاطب و فروش آن بسیار تأثیرگذار است.
اوضاع و احوال هنر دوبلاژ در کشور را به چه شکل میبینید؟
امروز شرایط بسیار پیچیده و سخت شده است. از طرفی وجود ویروس کرونا و تعطیلی سینماها و از طرفی نبود کارهای خوب و از همه مهمتر عدم استقبال مردم و تماشاگران به دلیل اینکه شرایط کنونی دیگر حال و رمقی برای آنان نگذاشته تا در کنار خانواده به تماشای فیلم یا سریال مورد علاقه خود بنشینند، همه این عوامل دست در دست هم داده تا صنعت فیلمسازی و به دنبال آن هنر دوبلاژ را تحت تأثیر خود قرار دهد.
آینده دوبله در ایران را چگونه میبینید؟
امیدواریم هرچه زوتر نه فقط مردم کشور ما بلکه همه کشورها از شر این ویروس خلاصی یابند و شرایط به مانند قبل بازگردد. دیگر اینکه صنعت سینما رونق گیرد و فیلمها و سریالهای باکیفیتتری وارد بازار شود و علاقهمندان به هنر دوبلاژ در کشورمان نیز پا به این عرصه بگذارند و از تجربیات هنرمندان دوبلور کشور استفاده کنند تا این هنر برای آیندگان نیز همچنان باقی بماند.