نقاشم؛ نقاش ساختمان!
قوطی رنگی و قلممویی و غلتکی؛ این سه را که با چاشنی مهارتی به نام نقاشی ساختمان همراه کنید، میشوید یک نقاش ساختمان که میتواند راهی باشد برای امرارمعاش شما و درآمد قابلتوجهی نصیبتان کند؛ درآمدی که تا ماهی 6 میلیون تومان و حتی بیشتر قابلافزایش است. دورههای آموزشی عملی و تئوری در این زمینه وجود دارد تا از هر فرد مبتدی اما علاقهمندی یک نقاش ساختمان بسازد. زندگی امروزی هم که نمیچرخد الا با محیطی هرچه دلنشینتر و هرچه خوشرنگولعابتر. یکی از حرفههایی که در این راه حسابی رونق پیدا کرده هم، همین نقاشی ساختمان است. همه خانهدارهای ایرانی حداقل دو سه سالی یکبار رنگی به در و دیوارها میزنند و خانهشان را رنگورویی تازه میدهند. بنابراین بد ندیدیم در این گزارش به زیروبم مهارت نقاشی ساختمان بپردازیم.
طلا غلامی
ابزار و بازار کار
«ابزار و وسایل نقاش عبارتاند از انواع متر، ماشینحساب، نوشتافزار، وسایل ایمنی و حفاظتی، متر بلند و کوتاه، لباس کار، نقشههای مختلف ساختمان، خطکش، برس رنگآمیزی و غلتک. قیمت این ابزارها هم تا 200 هزار تومان محاسبه میشود.» اینها را که میگوید صدای معلقی فریاد میزند: «اوسممد!» صدایی به رنگ قرمز تند از آن طرف خط میپیچد و به گوشم میرسد. اوسممد انگار میخواهد برود و رویش نمیشود بگوید کار دارد. احساس میکنم همنشینی با رنگها کار خودش را کرده و حجبوحیای آبیرنگی بر تنش نشسته است. سریع میگویم: «آخرین سوالم. از بازار کار این مهارت بگویید.» حالا هم گام صدایش بالاست و هم ریتمش. «نقاشی و گچکاری همیشه وجود دارد و اگر نقاشی بتواند ارتباطات خوبی در کنار کار حرفهای ایجاد کند، راه درآمدزایی برایش هموار میشود. در این 32 سال همیشه سعی کردهام بهترین کار را به مشتری ارائه کنم. به همین دلیل هیچگاه بیکار نماندهام.» میگوید برای تبلیغ کارش در روزنامه هم آگهی میدهد و سایتی با چند نفر دیگر راه انداخته که نمونه کارهایشان را آنجا معرفی میکنند تا مشتریان ببینند و بهنوعی تبلیغی باشد برای کارشان.
آموزشها و درآمدها
شمارهاش را از سایتی برمیدارم و تماس که میگیرم انگار مخزنی از اکسیژن انباشته از گردوغبار دور گوشی همراهش میچرخد و همراه با صدایش به حفره گوشم میریزد. میگوید: «سر پروژهام. 32 سال است که نقاشی میکنم؛ نقاشی ساختمان.» محمد برونه حالا پیر راه رنگها و آمیزههاست. هر رنگی که مشتری بخواهد. کارش این است که محیط زندگی را به جای بهتری برای زیستن تبدیل کند. حس و حال غریبی باید باشد البته اگر دُز بالای مواد شیمیایی رنگها اجازه بدهد. برونه میگوید: «بهترین روش یادگیری نقاشی ساختمان، کار عملی نزد استادکارهای نقاش است؛ اگر کسی درست کار کند و فعال باشد بین 3 تا 6 ماه زیروبم این مهارت را یاد میگیرد.» این نقاش کهنهکار در توضیح اینکه نقاش ساختمان دقیقا باید به چه مهارتهایی مسلط باشد، به آتیهنو میگوید: «گچکاری، زیرسازی و شناخت انواع رنگها و بهویژه تسلط بر بتونهکاری از مهمترین آموزههای یک نقاش ساختمان است.» وی در مورد دستمزد نقاشان ساختمان میگوید: «تازهکارها تا روزی 20 هزار تومان و حرفهایها تا 50 هزار تومان دستمزد دریافت میگیرند. همچنین نقاشی ساختمان با رنگوروغن تا متری 10 هزار تومان و نقاشی با رنگ پلاستیکی تا متری 8 هزار تومان است.» برونه شیوه محاسبه متراژ یک ساختمان را نیز به این صورت توضیح میدهد: «مثلا یک ساختمان 50 متری سهبرابر متراژش محاسبه و تا 150 متر تعیین میشود. یعنی میزان هزینهای که باید برای نقاشی این واحد آپارتمانی پرداخت شود براساس 150 متر محاسبه میشود و اگر با رنگ روغنی نقاشی شود، تا یک میلیون و 500 هزار تومان باید به نقاش دستمزد داده شود.» این نقاش باسابقه همچنین اضافه میکند: «رنگآمیزی چنین آپارتمانی با این متراژ حدود 5 روز طول میکشد. بنابراین اگر نقاشی بتواند با کار خوب و حرفهای سابقه خوبی برای خودش دستوپا کند و بازاریابی خوبی داشته باشد، هر هفته میتواند یک آپارتمان با متراژ حتی بیشتر از نمونه یادشده را برای رنگآمیزی در اختیار بگیرد. یعنی تا ماهی 6 میلیون تومان درآمدزایی داشته باشد.»
فنون کوزهگری نقاش ساختمان
اما مهارت نقاشی ساختمان در بازار امروز تنها از راه عملی و شاگردی در دکان استاد حاصل نمیشود و آموزشگاههای زیادی در این زمینه وجود دارد. علی جانانی مدیر یکی از این آموزشگاههاست. حرفهایش به اصطلاح شستهورفته است و از حجب آبی اوسممد خبری نیست. بحث بازار است و صاحب کار و من هم که مشتری احتمالی. «نقشهخوانی، متر کردن کار و اندازهگیری ساختمان نخستین دانش نقاش ساختمان است.» جانانی ضمن بیان این جملات ادامه میدهد: «در ادامه باید براساس متراژ ساختمان بتواند میزان رنگ و سایر مواد اولیه مورد نیاز را محاسبه کند. نقاش ساختمان همچنین باید ساختن گچ و کشیدن گچ زنده و کشته، آمادهسازی سطوح گچی، ساختن بتونه و بتونهکاری و سمبادهکاری سطوح بتونهکاریشده را هم بشناسد. نقاشی ساختمان گاه نیاز به کارهای زیرساختی دارد. آسترکاری با رنگ پلاستیک و تعمیر بتونه پلاستیک و روغنی، زدن رنگهای نهایی پلاستیک، روغناندود کردن سطوح گچی، زدن رنگهای روغنی روی سطوح گچی زیرسازیشده، زدن رنگروغنی مات و براق روی سطوح چوبی و صفحات مصنوعی از این جملهاند. علاوهبر موارد یادشده زدن رنگهای روغنی سطوح فلزی، رنگپاشی با پیستوله و پمپ رنگپاش، رنگآمیزی استخر، رنگآمیزی تزیینی و چوبسازی و سنگسازی، ترکیب رنگها و ایجاد هماهنگی در محیط کار و اجرای مقررات و آییننامههای شغلی از دیگر مهارتهای نقاش ساختمان است.»
بین 2 تا 4 میلیون تومان؛ هزینههای آموزش
علی جانانی، مدیر یکی از آموزشگاههای فنی و حرفهای، درباره آموزشها و هزینههای یادگیری مهارت نقاشی ساختمان میگوید: «آموزشها را هم سر پروژه و محل کار و هم در آموزشگاه به کارآموزان آموزش میدهیم. این آموزشها شامل همه مراحل یادگیری این مهارت میشود؛ از گچکاری و زیرسازی گرفته تا شیوه ساخت بتونهها و ترکیب انواع رنگ و... مرحله بعد اجرای کار است که با توجه به درخواست مشتری و نوع ساختمان از بافتهای ساده و درشت استفاده میشود.» وی همچنین اشاره دارد به میزان زمانی که برای یادگیری اصول کار نیاز است و میگوید: «همه این مراحل را به افراد مبتدی ظرف مدت یک ماه آموزش میدهیم و تا 2 میلیون تومان برای این مدت هزینه دریافت میکنیم.» این مدیر آموزشگاه اضافه میکند: «اگر مدت دوره بیش از یک ماه طول بکشد و کارآموز نیاز به یادگیریهای بیشتری داشته باشد و تا یک ماه و نیم زمان صرف شود، هزینه دریافتی ما نیز تا 3 میلیون تومان افزایش مییابد.» جانانی در ادامه به مهارت دیگری در ارتباط با مهارت نقاشی اشاره میکند و میگوید: «بخش دیگری از این مهارت که نیاز به یادگیری بسیار دارد و دوره آموزشیاش تا 4 ماه زمان میبرد، پتینهکاری است.» مدیر آموزشگاه ساحل در تعریف این مهارت میگوید: «هنر نقاش ساختمان در پتینهکاری نمایان میشود، چون در این مرحله کار شکل و شمایل دیگری به خود میگیرد و تفاوت ایجاد میشود. در این مرحله از موادی مانند انواع سنگهای زینتی، انواع چوب، اسفنجها و حتی ورقههایی از جنس طلا استفاده میشود و نقش و طرحهای متفاوتی روی دیوار یا هر مکانی که مشتری بخواهد ایجاد میشود. همچنین گاه بعضی از قسمتهای ساختمان به رنگی متمایز و با برجستگی ویژهای تزیین میشود که این هم جزوی از هنر پتینه است.» وی اضافه میکند: «هنر پتینهکاری 15 مرحله برای یادگیری دارد که هزینه آموزش این 15 مرحله تا 4 میلیون تومان است.» جانانی میگوید: «نقاش ساختمان اگر به هنر پتینهکاری مسلط باشد میتواند خواستههای مشتریان این هنر را برآورده کند. چون معمولا مشتریان در مرحله رنگآمیزی ساختمان خواستار این هنر هم هستند.» وی هزینه هر متر مربع این هنر را بهطور متوسط بین 6 هزار تا 10 هزار تومان برآورد میکند و در ادامه در مورد بازار کار نقاشان ساختمان میگوید: «برای ورود به این شغل میتوان مدتی در کنار یک نقاش ساختمان ماهر بهعنوان کارگر و دستیار کار کرد. همچنین علاقهمندان میتوانند در آموزشگاههای دولتی و آزاد زیر نظر سازمان فنیوحرفهای کشور، دورههای آموزش نقاشی ساختمان را بگذرانند. به لحاظ بازار کار نیز افراد دارای این مهارت میتوانند در شرکتهای ساختمانی، خدماتی، طراحی و دکوراسیون و... استخدام شوند. البته بسیاری از نقاشان به صورت مستقل و قراردادی با سازمانها، شرکتها و افراد دارای این شغل کار میکنند. همچنین با توجه به روند موجود ساختمانسازی و اهمیتی که مردم به بازسازی و تغییر دکور منزل میدهند، به نقاش ساختمان تقریبا همیشه نیاز است. البته نکته مهمی که به یافتن سفارش کار متعدد و مناسب برای نقاش ساختمان میانجامد، نوع و کیفیت کار همراه با خوشقولی نقاش است.»
خطرها و تهدیدهای حرفه نقاشی
نقاش ساختمان بودن یعنی پهنه یک شهر زمینه کارت است. هر جایی که آجری روی آجری بند شود، نقاش ساختمان هم میتواند حاضر باشد تا از آنجا مکانی زیباتر بسازد. با این حال این حرفه خالی از خطر و تهدید نیست. همجواری دائمی با مواد شیمیایی خطرناکی چون رنگ از مهمترین تهدیدهایی است که ریه را هدف میگیرد؛ چون پایه مواد تشکیلدهنده رنگها از سرب است. بودن در ارتفاع برای رنگ کردن سطوحی مانند دیوار و سقف نیز از خطرهای این حرفه است. نقاش دائم در حالتهایی چون بالا رفتن، خم شدن و زانو زدن است. نقاشان ساختوساز صنعتی نیز بهطور معمول خارج از منازل و در معرض آبوهوای خشک، گرم و سرد کار میکنند. مثلا کسانی که پلها یا زیرساختها را رنگآمیزی میکنند، معمولا در معرض خطرات بیشتری هستند.