پروژه الکترونیکسازی خدمات در سازمان تأمیناجتماعی که تا به امروز ابعاد مختلفی از آن در قالب پروژه نسخه الکترونیک و یا خدمات 3070 به شرکای اجتماعی معرفی شده – و در آینده نیز خواهد شد- از مرداد ماه امسال شکلی جدی به خود گرفته است. حمیدرضا صفیخانی با حدود دو دهه تجربه فعالیت در حوزه سیاستگذاری حوزه سلامت و رفاه اجتماعی و همچنین سلامت الکترونیک، از هفتم مردادماه امسال از سوی مصطفی سالاری مدیرعامل سازمان به عنوان مدیر پروژه نسخه الکترونیک سازمان تأمیناجتماعی منصوب شد. وی پیش از این به عنوان مشاور وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، عضو هیأت مدیره و معاون سازمان بیمه سلامت، مدیرملی پروژه پرونده الکترونیک سلامت و همچنین رییس مرکز مدیریت آمار و فناوری اطلاعات وزارت بهداشت مشغول به کار بوده است. وی در گفتوگو با هفتهنامه آتیهنو آنچه در این بازه زمانی کوتاه بر این پروژه بزرگ رفته را تشریح کرده است.
شما مدیر پروژه ملی «پرونده الکترونیک سلامت» در وزارت بهداشت بودهاید. از نظر فنی، نسخه الکترونیک وزارت بهداشت با نسخه الکترونیک سازمان تأمیناجتماعی چه تفاوتهایی دارد؟
در حقیقت زیرساخت فنی مربوط به ثبت نسخه الکترونیک - به عنوان یکی از اجزای اصلی پرونده الکترونیک سلامت- در وزارت بهداشت شکل گرفته؛ اما در بستر دیجیتال (به مانند فضای عادی و همیشگی) ثبت یک نسخه ذینفعان متعددی دارد که سازمانهای بیمهگر را نیز شامل میشود. در زمان نوشتن و پیچیده شدن نسخههای الکترونیک برای استحقاقسنجی بیمهشده و اعمال قواعد بیمهای، پیش از این و به طور مستقل، سازوکارهای دیجیتال در سازمانهای بیمهگر بهکار گرفته شده است. در خصوص نحوه تبادل اطلاعات بین پرونده بیمهای نیز افراد در حوزه سلامت با پرونده الکترونیک سلامت ایشان، بیش از هر چیز استانداردسازی کدینگ و یکپارچگی سامانهها اهمیت دارد. با شروع فعالیت تیم مدیریت پروژه در سازمان تأمیناجتماعی و با همکاری واحدهای مختلف سازمان و شرکتهای تابعه - و حمایت مدیرعامل سازمان - این یکسانسازی کدینگ در حوزههای گوناگون انجام شد. البته این یکسانسازی منطبق بر کدهای مصوب کمیته مکسا وزارت بهداشت بود که ما در زمان استقرار پروژه پرونده الکترونیک سلامت ایجاد کرده بودیم.
به رغم اینکه استفاده از نسخه الکترونیک به صرفه و صلاح بسیاری از گروهها و اصناف است، اما ظاهرا هنوز برخی از کسانی که میتوانند از این فناوری روز منتفع شوند به جمع استفادهکنندگان از آن نپیوستهاند. فکر میکنید چگونه میتوان استفاده از نسخه الکترونیک را در جامعه تعمیق بخشید؟
برای شکلگیری نسخه الکترونیک در بین ارائهدهندگان خدمات سلامت، ذینفعان متعددی در حوزههای مختلف نقشآفرین هستند که در هر یک از این حوزهها - بنا به کاربرد فناوری اطلاعات و ارزش افزودهای که ایجاد میکنند - درصد نفوذ آنها متفاوت است. مثلا قبل از این در برخی مراکز ارائهدهنده خدمات سلامت (مانند داروخانهها و مراکز پاراکلینیک) برای مدیریت فرایندهای داخلی مانند موجودی کالا و یا مدیریت درخواستها، سامانههای اطلاعاتی - به واسطه تسهیل و تسریع انجام امور- بهکار گرفته شدهاند. به همین منظور، این مراکز به تجهیزات سختافزاری و نرمافزاری خاص این امر مجهز شدهاند. حال با پیادهسازی استانداردهای نرمافزاری از طریق سامانههای تحت مالکیت این مراکز، حتی بدون نیاز به ورود اطلاعات در سامانههای سازمان امکان تبادل اطلاعات فراهم شده اما در حوزه نسخهنویسی برای پزشکان و سایر درمانگران، این کاربرد نهادینه نشده و فرایندها اغلب به صورت دستی دنبال شده است. برای ترغیب مشارکت پزشکان و درمانگران علاوه بر مشوقهای پرداخت روزانه (در صورت تجویز نسخه الکترونیک) تمهیدات لازم برای تخصیص وام به پزشکان و درمانگاهها –جهت تأمین تجهیزات سختافزاری لازم - فراهم شده است.
سازمان تأمیناجتماعی پیش از این استفاده از نسخه الکترونیک را در بخش درمان مستقیم خود مورد بهرهبرداری قرار داد. از مردادماه امسال تاکنون چه اقداماتی در این خصوص در سازمان تأمیناجتماعی انجام شده و این فعالیتها چه تأثیری بر منابع و مصارف سازمان خواهند گذاشت؟
با توجه به توسعه روزافزون ارائه خدمات در بستر دیجیتال، از سال 1393 مطالعات طرح «تجویز نسخه الکترونیک» و همچنین «اعمال قوانین بیمهای بر خدمات سلامت» به صورت الکترونیک در سازمان تأمیناجتماعی آغاز شد و بعد از آن، این رویه در مراکز ملکی سازمان مورد بهرهبرداری قرار گرفت. در سالهای اخیر ارزش افزوده ناشی از الکترونیکی شدن فرایندها به ویژه در حوزه سلامت آشکارتر شده و امکان ارائه خدمت بهینه در زمان مناسب، به فرد مناسب و به شیوه مناسب در بستر الکترونیک فراهم شده است. از این رو پیادهسازی و اجرای پروژههای مرتبط (از جمله استحقاقسنجی بیمهای و نسخه الکترونیک) ضرورت و اهمیتی مضاعف یافته است. به همین دلیل سازمان تأمیناجتماعی طی چند ماه اخیر با همت مضاعف به این موضوع پرداخته و نتیجه مطلوب نیز حاصل شده است. در موضوع نسخه الکترونیک (در حوزههای نسخهنویسی، نسخهپیچی و ارائه خدمات پاراکلینیک) در مرحله نخست، بستر لازم در قالب سامانههای تحت مالکیت سازمان و مرتبط با هر بخش ایجاد شده و امکان دسترسی ارائهدهندگان خدمات سلامت به این سامانهها برای ثبت الکترونیک دادهها فراهم شده است.
هماکنون در بستر سامانههای تحت مالکیت سازمان، تمامی ارائهدهندگان خدمات سلامت - اعم از پزشک، دندانپزشک، ماما و مراکز کلینیکی- قادر به عقد قرارداد به صورت کاملا الکترونیکی بوده و همچنین زمینه تجویز الکترونیکی نسخه همزمان با کنترل قواعد بیمهای و درمانی سازمان برای آنها نیز فراهم است. در این بستر، داروخانهها و مراکز پاراکلینیکی نیز قادر به ارائه و عرضه دارو و خدمت با کنترل قواعد بیمهای و درمانی سازمان خواهند بود. در عین حال مراکز ملکی بیمارستانی تأمیناجتماعی نیز با سامانههای تحت مالکیت سازمان به صورت الکترونیک ارائه خدمت میکنند.
واضح است که رسالت سازمان در این زمینه، ایجاد و ارائه سامانههای اطلاعاتی برای افراد یا مراکز ارائهدهنده خدمات سلامت نیست و چنین اقداماتی باید در صنف فناوری اطلاعات و با حضور شرکتهای توسعهدهنده سامانههای اطلاعاتی سلامت پیگیری
شود. در واقع سازمان تأمیناجتماعی در مرحله نخست برای تحقق هدف اصلی خود - که بررسی و کنترل قواعد بیمهای و درمانی مرتبط با کسبوکار سازمان است- بستر این سامانهها را فراهم کرده است. با توجه به سرعت روزافزون توسعه فناوری اطلاعات و بهبود مستمر سایر فناوریهای مرتبط، قطعا سازمان تأمیناجتماعی بنا ندارد ارائهدهندگان و دریافتکنندگان خدمات سلامت را محدود به استفاده از سامانههای تحت مالکیت خود کند. بنابراین در ماههای اخیر تلاش کرده سرویسهای مرتبط با بیمه را (مستقل از نوع سامانه) در قالب واسطههای برنامهنویسی کاربردی (API) تولید و به تمامیشرکتهای توسعهدهنده سامانههای اطلاعاتی سلامت ارائه کند. به بیانی سادهتر از هماکنون با وجود واسطهای برنامهنویسی کاربردی (API)، امکان اینکه تمامی شرکتهای توسعهدهنده سامانههای اطلاعاتی سلامت بتوانند قواعد بیمهای و درمانی سازمان تأمیناجتماعی را از طریق سامانههای خود - و بدون لزوم
استفاده موازی مراکز از سامانههای تحت مالکیت سازمان- ارائه دهند، فراهم شده است.
این یک اقدام بسیار مهم در راستای تحقق توسعه خدمات سلامت الکترونیک است. از یک سو، شرکتهای توسعهدهنده سامانههای اطلاعاتی سلامت با استفاده از این واسطهها، کیفیت ارائه خدمت در بستر سامانه خود را بهبود میبخشند و از سوی دیگر، ارائهدهندگان خدمات سلامت - در یک فضای رقابتی- امکان انتخاب بهترین سامانه، متناسب با نیازمندیهای کسبوکار خود را دارند و دیگر نیازی به ثبت اطلاعات موازی در سامانههای سازمان نیست.
