تشکلهای کارگری و نقش آموزشی آنها
سید هادی ساداتی - عضو هیئتمدیره کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران ایران و رئیس انجمن صنفی کارگران ساختمانی مازندران
روزهای آغازین سال 95 را سپری میکنیم. هر انجمن و تشکلی در ابتدای هرسال ضمن مرور عملکرد خویش در سال قبل، سعی میکند راهبردها و برنامههای را برای سال جدید در دستور کار قرار دهد تا بتواند ضمن برطرف کردن مشکلات و نواقص احتمالی، گامهای موثر و جدیدی بردارد.
قبل از هر چیز بد نیست نگاهی بیندازیم به عملکرد انجمنها طی سال 94 و سالهای قبل. اگر فلسفه تشکیل تشکلهای صنفی را مرور کنیم و بررسی شود که چه اختیاراتی به تشکلها داده شده و چه کارهایی را خودجوش انجام میدهند، عملکرد تشکلهای فعال عینیت بهتری پیدا میکند. مشکل بزرگی که بر سر راه تشکلها در ایران وجود دارد این است که کارشناسان و طراحان قوانین تشکلها براساس استدلالها و موشکافیها، قوانین، آئیننامهها و اساسنامهها را تدوین میکنند اما هنگام تاسیس تشکل صنفی هیچکس قادر نخواهد بود که از اهداف و نیات درونی موسسان آن آگاهی پیدا کنند و یا اینکه از وضعیت کسانی که گرداننده آتی این تشکل خواهند بود اطلاع یابند. متاسفانه همین موضوع باعث سوءاستفاده بعضی از فرصتطلبان شده است، بهطور مثال اگر گروهی خاص در شرایط فعالیت صنفی پرمشغله قرار بگیرند، افرادی که حتی در این مشاغل فعالیت نمیکنند، برای کسب درآمد یا مسائل سیاسی و حاشیهای که مدنظرشان است در آن بخش ورود و اقدام به تاسیس تشکل صنفی میکنند. به همین دلیل هم گاهی در برخی از تشکلها و انجمنها شاهد ناکارآمدیهایی هستیم که به بدنه کارگری کشور و درمجموع فضای تولید و کسبوکار کشور خدشه وارد میکند. علت سوءاستفاده این افراد خلا قانونی است که لازم است کارشناسان محترم برای آن تدابیر بهتری اتخاذ کنند تا سوداگران نتوانند به هر بخش نفوذ کنند و نیات شخصی خود را به منصه ظهور برسانند.
مشکل دیگری نیز در این حوزه وجود دارد و آن استفاده حزبی از تشکلهاست. بارها شاهد بودهایم که بعضی از حزبها برای جلب مشارکت و عضویت کارگران اقدام به نفوذ در تشکلهای صنفی میکنند تا در وقت مقتضی استفادههای حزبی کنند. اما از این مشکلات که بگذریم در حوزه کارگران، تشکلهای مفید و نجیب و دردمندی که برآمده از نهاد صنفی هستند بسیار دلسوزانه امور صنفی کارگران را دنبال میکنند اما متاسفانه در این سالها آماج مشکلات اقتصادی شدهاند. در بررسی اجمالی عملکرد بعضی از تشکلهای صنفی متوجه میشویم که خارج از اختیارات اساسنامهای در وانفسای تنگناهای اقتصادی خود را به آبوآتش زده از جان مایه میگذارند و برای گروه مرتبط از هیچ کوششی فروگذار نکرده و طرحهای متفاوت خدماتی را به اعضا ارائه میکنند و در برابر سختیها قد خم نمیکنند.
بهطور مثال بعضی از انجمنها و واحدهای صنفی ضمن فعالیتهای متداول با تشکیل صندوقهای حمایتی یا کمیتههای آموزشی با تحمل مصائب فراوان بدون حمایت یا التزام قانونی، خدماتی را به اعضا ارائه میکنند. یا تعدادی از انجمنهای صنفی کارگران ساختمانی طی سالهای 93 و 94 با تشکیل کلاسهای آموزش ایمنی و تدوین راهکار و جزوه آموزشی فراتر از آئیننامه توانستند آموزش ایمنی را به صورت خودجوش و با فعالیت شبانهروزی ارائه کنند. البته این آموزشها کافی نیست و باید برای کم کردن حوادث کار ساختمان، سازمانهایی همچون تامیناجتماعی که ذینفع درجه دوم هستند و سازمان نظام مهندسی ساختمان مساعدتهای قانونی کننند و بازرسیهای ساختمانی جدیتر پیگیری شود. امروز برای گروههای کارگری به ترتیب اولویت معیشت، تثبیت کار و اشتغال پایدار، قراردادهای مدتدار، بیمه و خدمات کامل آن و بهبود شرایط دستمزد، به گونهای که سهمی در خور در سفره کارگر بماند، از اهم موضوعات و چالشهاست. با عنایت به نامگذاری امسال به نام «اقتصاد مقاومتی، اقدام و عمل» که توسط رهبر عزیزمان صورت گرفت، ذکر این نکته ضروری است که کارگران شرایط اقتصاد مقاومتی را درک میکنند و از اقدام و عمل هم تابعیت کامل دارند، اما مسئولان هم باید شرایط لازم را برقرار کنند. باید خودشان هم این پیام خردمندانه را لمس کنند و فقط به چند همایش و تقدیر و تشکر بسنده نکنند. کارگران در شرایط بسیار بد معیشتی تابع مقام عظمای ولایت حامی نظام مقدس جمهوری اسلامی و عاشق ایران عزیز و همانگونه که تاکنون نشان دادهاند مقاوم و صبور هستند.
روزهای آغازین سال 95 را سپری میکنیم. هر انجمن و تشکلی در ابتدای هرسال ضمن مرور عملکرد خویش در سال قبل، سعی میکند راهبردها و برنامههای را برای سال جدید در دستور کار قرار دهد تا بتواند ضمن برطرف کردن مشکلات و نواقص احتمالی، گامهای موثر و جدیدی بردارد.
قبل از هر چیز بد نیست نگاهی بیندازیم به عملکرد انجمنها طی سال 94 و سالهای قبل. اگر فلسفه تشکیل تشکلهای صنفی را مرور کنیم و بررسی شود که چه اختیاراتی به تشکلها داده شده و چه کارهایی را خودجوش انجام میدهند، عملکرد تشکلهای فعال عینیت بهتری پیدا میکند. مشکل بزرگی که بر سر راه تشکلها در ایران وجود دارد این است که کارشناسان و طراحان قوانین تشکلها براساس استدلالها و موشکافیها، قوانین، آئیننامهها و اساسنامهها را تدوین میکنند اما هنگام تاسیس تشکل صنفی هیچکس قادر نخواهد بود که از اهداف و نیات درونی موسسان آن آگاهی پیدا کنند و یا اینکه از وضعیت کسانی که گرداننده آتی این تشکل خواهند بود اطلاع یابند. متاسفانه همین موضوع باعث سوءاستفاده بعضی از فرصتطلبان شده است، بهطور مثال اگر گروهی خاص در شرایط فعالیت صنفی پرمشغله قرار بگیرند، افرادی که حتی در این مشاغل فعالیت نمیکنند، برای کسب درآمد یا مسائل سیاسی و حاشیهای که مدنظرشان است در آن بخش ورود و اقدام به تاسیس تشکل صنفی میکنند. به همین دلیل هم گاهی در برخی از تشکلها و انجمنها شاهد ناکارآمدیهایی هستیم که به بدنه کارگری کشور و درمجموع فضای تولید و کسبوکار کشور خدشه وارد میکند. علت سوءاستفاده این افراد خلا قانونی است که لازم است کارشناسان محترم برای آن تدابیر بهتری اتخاذ کنند تا سوداگران نتوانند به هر بخش نفوذ کنند و نیات شخصی خود را به منصه ظهور برسانند.
مشکل دیگری نیز در این حوزه وجود دارد و آن استفاده حزبی از تشکلهاست. بارها شاهد بودهایم که بعضی از حزبها برای جلب مشارکت و عضویت کارگران اقدام به نفوذ در تشکلهای صنفی میکنند تا در وقت مقتضی استفادههای حزبی کنند. اما از این مشکلات که بگذریم در حوزه کارگران، تشکلهای مفید و نجیب و دردمندی که برآمده از نهاد صنفی هستند بسیار دلسوزانه امور صنفی کارگران را دنبال میکنند اما متاسفانه در این سالها آماج مشکلات اقتصادی شدهاند. در بررسی اجمالی عملکرد بعضی از تشکلهای صنفی متوجه میشویم که خارج از اختیارات اساسنامهای در وانفسای تنگناهای اقتصادی خود را به آبوآتش زده از جان مایه میگذارند و برای گروه مرتبط از هیچ کوششی فروگذار نکرده و طرحهای متفاوت خدماتی را به اعضا ارائه میکنند و در برابر سختیها قد خم نمیکنند.
بهطور مثال بعضی از انجمنها و واحدهای صنفی ضمن فعالیتهای متداول با تشکیل صندوقهای حمایتی یا کمیتههای آموزشی با تحمل مصائب فراوان بدون حمایت یا التزام قانونی، خدماتی را به اعضا ارائه میکنند. یا تعدادی از انجمنهای صنفی کارگران ساختمانی طی سالهای 93 و 94 با تشکیل کلاسهای آموزش ایمنی و تدوین راهکار و جزوه آموزشی فراتر از آئیننامه توانستند آموزش ایمنی را به صورت خودجوش و با فعالیت شبانهروزی ارائه کنند. البته این آموزشها کافی نیست و باید برای کم کردن حوادث کار ساختمان، سازمانهایی همچون تامیناجتماعی که ذینفع درجه دوم هستند و سازمان نظام مهندسی ساختمان مساعدتهای قانونی کننند و بازرسیهای ساختمانی جدیتر پیگیری شود. امروز برای گروههای کارگری به ترتیب اولویت معیشت، تثبیت کار و اشتغال پایدار، قراردادهای مدتدار، بیمه و خدمات کامل آن و بهبود شرایط دستمزد، به گونهای که سهمی در خور در سفره کارگر بماند، از اهم موضوعات و چالشهاست. با عنایت به نامگذاری امسال به نام «اقتصاد مقاومتی، اقدام و عمل» که توسط رهبر عزیزمان صورت گرفت، ذکر این نکته ضروری است که کارگران شرایط اقتصاد مقاومتی را درک میکنند و از اقدام و عمل هم تابعیت کامل دارند، اما مسئولان هم باید شرایط لازم را برقرار کنند. باید خودشان هم این پیام خردمندانه را لمس کنند و فقط به چند همایش و تقدیر و تشکر بسنده نکنند. کارگران در شرایط بسیار بد معیشتی تابع مقام عظمای ولایت حامی نظام مقدس جمهوری اسلامی و عاشق ایران عزیز و همانگونه که تاکنون نشان دادهاند مقاوم و صبور هستند.