بحران مالی

اگر بگوییم که در 6 - 5 ماهه اخیر، دنیا به اندازه یک دهه تغییرات فرهنگی و اقتصادی جدید را تجربه کرده، بیراه نگفته‌ایم. از دست رفتن روال عادی زندگی در گام نخست، تنها ملال‌آور بود اما با عیان شدن ابعاد وحشتناک همه‌گیری، این‌بار مردم زندگی خود را در قرنطینه هم در خطر می‌یافتند. غم نان و معیشت چیزی کمتر از ترس ابتلا نداشت و برای نخستین‌بار، تمامی مردم جهان با هر شرایطی، چالشی یکسان داشتند. در این میان، کشورهای ثروتمند - در ظاهر- اوضاع مناسب‌تری داشتند. کمک‌های دولتی به مردم سبب شد تا اوضاع کمی بسامان شود، اما با رفتن تاثیر مسکن دولتی، درد اصلی بروز یافت. این‌بار دیگر میان مردم ساکن دنیای سرمایه‌داری و کشورهای در حال توسعه  فرق چندانی نیست و بیکاری نخستین میوه ویروس تاجدار قرن جدید است.

 

یارانه

آمریکا نماد دنیای سرمایه‌داری در جهان امروز است. کشوری که تنها 300 ثروتمند آن دارایی بیش از 8 تریلیون دلار را در اختیار دارند. علی‌القاعده در چنین جامعه ای نباید شاهد معضلات ناشی از کرونا باشیم، اما واقعیت چیز دیگری است. با بالا گرفتن بحران کرونا در این کشور، بنا بر این شد تا ماهیانه مبلغ هزار دلار به هر فرد بالغ و 500 دلار به کودکان پرداخت شود. مبلغی که شاید از نگاه ساکنان برخی نقاط دنیا هنگفت به نظر آید، اما عملا پاسخگوی تمامی نیازهای جامعه مصرف‌زده آمریکا نیست. تزریق محرک‌های اقتصادی به جامعه چیز جدیدی نیست و دولت وقت ایالات متحده در بحران مالی سال 2008 نیز شبیه این کار را انجام داد؛ اما شرایط آن بحران و وضعیت این بحران به هیچ عنوان قابل قیاس نیستند. دولت ترامپ تا به اینجای کار نشان داده که توان اداره این بحران مالی را ندارد و همین دستمایه رقبا برای انتخابات سال 2020 شده است. مثلا «اندرو یانگ» کارآفرین میلیاردر چینی‌الاصل و نامزد سابق دموکرات انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا معتقد است که مردم این کشور نیازمند دریافت یک درآمد اضطراری همیشگی هستند و وظیفه تامین این یارانه نقدی دائمی بر عهده مالیات‌دهندگان است. در زمان حضور او در کارزارهای انتخاباتی حزب دموکرات، این فکر تا حدی مورد تمسخر قرار ‌گرفت، اما این روزها بدل به یک خواسته عمومی شده است. یعنی مردم از دولت ترامپ (و دولت بعدی) توقع دارند تا رویه هزار دلار در ماه به عنوان محرک اولیه زندگی را ادامه دهند!

 

بیکاری

بر اساس آمار رسمی ارائه‌‌شده توسط وزارت کار ایالات متحده، درخواست‌های بیمه بیکاری تا این هفته به 6.8 میلیون نفر رسیده، رقمی نزدیک به دو برابر زمان بحران اقتصادی حدفاصل سال‌های 2007 تا 2009، جالب آنکه یک‌چهارم این درخواست‌ها تنها در هفته اخیر به ثبت رسیده و با اوجگیری مضاعف کرونا، بالاتر هم خواهد رفت. به گفته مقامات محلی، تنها در شهر واشنگتن، 75 درصد از کارگران شاغل در خدمات مربوط به پذیرایی بیکار شده‌اند، آماری که در شهرهای کوچک‌تر و حاشیه‌ای به 90 درصد هم می‌رسد. بر اساس آمار رسمی دفتر آمار کار ایالات متحده، 13.3 میلیون آمریکایی در بخش خدمات غذایی مشغول به کار هستند. این افراد شامل آشپزها، پیشخدمت‌ها، ظرفشو‌ها و غیره هستند. همچنین بیش از 3 میلیون نفر به عنوان نیروی خدماتی در منازل به کار مشغولند. 500 هزار نفر در پارک‌های تفریحی به عنوان بلیت‌فروش، متصدی، تکنیسین و مانند آن کار می‌کنند. افراد شاغل در مشاغل آرایشی و بهداشتی هم به حدود 400 هزار نفر می‌رسند. 300 هزار نفر در باشگاه‌های ورزشی کار می‌کنند و 4.5 میلیون نفر هم در مشاغلی به کار مشغولند که مانند مشاغل فوق‌الذکر به دلیل کرونا عملا بیکار شده‌اند. دفتر آمار کار معتقد است که تعداد کمی از کارگران بیکار شده در این ماجرا توان ادامه زندگی روزمره خود بدون دریافت دستمزد را دارند. آمار رسمی می‌گوید به طور متوسط هر کارگر شاغل در صنایع و خدمات غذایی 25 هزار دلار در سال دریافت می‌کند، رقمی که برای آرایشگران 30 هزار و افراد شاغل در امر نظافت منازل بیش از 25 هزار دلار است. کارگران شاغل در اماکن تفریحی و سرگرمی هم کمی بیش از 23 هزار دلار در سال درآمد دارند. در این میان، خط فقر رسمی در سال 2020 آمریکا سالیانه 21 هزار و 720 دلار است. دفتر آمار کار می‌گوید که 34 درصد خانوارهای آمریکایی از پس‌انداز کافی برای گذران حتی سه ماه خویش بی‌بهره‌اند و این عدد در خانوارهای فقیر رنگین‌پوست به 53 درصد می‌رسد. فراهم کردن امکان برخورداری از منابع کمک پایدار مستمر به این قشر می‌تواند حداقل برای دریافت غذا و پرداخت اجاره مسکن مفید باشد، هرچند که بعید است دولت ترامپ بخواهد و یا بتواند از پس چنین بحران مستمری برآید. کمک‌های نقدی تا به حال به رقم 3 تریلیون دلار رسیده و داد سرمایه‌سالاران از این کمک‌های «بلاعوض» بلند شده است.