ارتباطات، منشاء فرهنگ و عامل ارتقای جوامع انسانی
حمیدرضا نایب خسروشاهی؛ رییس اداره روابطعمومی ادارهکل تامیناجتماعی آذربایجان شرقی
ارتباطات زیربنای عظیم فرهنگ انسانی است که موجب دستاوردهایی چون زبان، خط، تجارت و... شده و با گسترش جوامع، توسعهیافته و تا حوزه ارتباطات الکترونیک پیش رفته است.
ارتباط انسانها منشاء فرهنگ و عاملی برای ارتقای جوامع انسانی و نبود آن موجب سکون نسبی و مانعی در مسیر تعالی اجتماعی است. به بیان دیگر، ارتباطات لازمه اصلی پویایی هر انسانی در جامعه معرفی شده است. این پویایی زمینهساز رشد فردی و گروهی هر انسانی محسوب میشود لکن بسته به محتوا، زمان و مکان ارتباطات، گردونه ارتباطات متفاوت بوده و فرایند ارتباطات، وجوه و ابعاد مختلفی به خود گرفته که نیاز به آموزش دانش ارتباطات و بهروزرسانی مداوم آن را لازم و ضروری میسازد.
در سازمانها هم این روند اهمیت دارد. سازمانها نیز به عنوان بخشی از اجتماع، برای بقا و دوام و نیز تعالی خویش، لاجرم به ارتباطات درون و برونسازمانی بوده و اتخاذ تدابیر منطقی، علمی و عملی برای ترسیم نقشه راه ارتباطات صحیح، شفاف و پاسخگو به منظور تاثیرگذاری و تاثیرپذیری به هنگام و سریع را میطلبد.
روابطعمومی به عنوان محور ارتباط سازمان با جامعه و ذینفعان، نقش مهمی در تدوین و نشر فرهنگ سازمانی داشته و میتواند با نیازسنجی و پایش افکار عمومی، در تصمیمسازی و تصمیمگیریهای خرد و کلان سازمان، به مدیران عالی و میانی یاری رساند.
انجمن روابط عمومى آلمان در این باره مىگوید: «روابط عمومى، تلاش آگاهانه و قانونى به منظور تفاهم و استقرار اعتماد و شناخت متقابل با عموم، بر اساس تحقیق علمى و عملى صحیح و مستمر است.»
نسل امروز روابطعمومی نسل تصمیمساز، ترغیبکننده و نوآور است که این خلاقیت و نوآوری، به توسعه و رشد سازمانی کمک چشمگیری میکند.
با توجه به تنوع بالای حیطه کاری در حوزه روابطعمومی برای حفظ حلقه ارتباطی سازمان با جامعه، باید در جستوجوی روشها، الگوها و شیوههای جدید بود تا بتوان از طریق آن امکان ظهور خلاقیت و نوآوری را فراهم آورد.
در دنیایی که شاهد تغییرات آنی در نیازها و مطالبات هستیم، استفاده از شیوههای جدید برای شناسایی و پاسخگویی به این نیازها، امری اجتنابناپذیر است. شیوهها و ابزارهای ارتباط جمعی نوین، تاثیری شگرف بر نگرش، بینش و کنش افراد جامعه داشته و حضور فعال در این محیط، ابزاری مدیریتی و حاکمیتی محسوب میشود که نیازمند باور، اعتماد و احساس مسئولیت نسبت به جامعه است.
در حال حاضر روابطعمومیها با گذر از دوران سنتی و اتکا به چند نشریه و رسانه محلی، فراتر از زمان و مکان حرکت کرده و خود دارای رسانه هستند و از طریق ابزارهای نوین ارتباطی چون وبلاگ، پایگاه اطلاعرسانی، پیام کوتاه، شبکههای مجازی و... بر افکار عمومی تاثیر گذارده و از آن تاثیر میپذیرند.
به لحاظ پیشرفت سریع تکنولوژی و ابزارهای ارتباطی، تجهیز روابطعمومی به این ابزار و آموزشهای مستمر و مداوم به منظور تطابق با رویدادهای برونسازمانی، یک ضرورت است که متاسفانه در برخی مقاطع به جهت نگرش سنتی به اصل ارتباطات و حوزه روابطعمومی، مغفول بوده و حتی در مواردی شاهد محدود و مخدوش کردن مسیرهای ارتباطی هستیم که به عنوان خلع سلاح سازمان در جامعه است؛ چراکه رسانه به عنوان مهمترین ابزار جنگ نرم، در تمامی حوزهها و ارکان مدیریتی و حاکمیتی، برگ برنده صاحبان آن خواهد بود و هر سازمانی که دارای رسانه نافذ، مقبول و مشروع باشد، خواهد توانست انسجام و اعتماد اجتماعی را تحکیم کند. شفافیت، صداقت و صراحت از مهمترین ملزومات داشتن یک رسانه نافذ و مقبول است که محل رجوع و اعتماد عمواست و دسترسی روابطعمومی به زیرساختهای این ابزار، خواهد توانست ایجاد محتوا، انگارهها و حتی فرهنگ سازمانی و عمومی را راهبری کند.
هفته روابطعمومی ایامی برای بازگو کردن تاثیر ارتباطات در تعالی جامعه و نقش روابطعمومی در ارتقای سازمانی است لکن این فرصت نبایستی به زمانی کوتاه محدود شود که با وعدههایی مقطعی به پایان رسد؛ چراکه ارتباطات محدود به زمان و مکان نبوده و عدم حضور یا حضور منفعلانه در این صحنه، هزینهها و آسیبهای جبرانناپذیری را بر سازمان و جامعه تحمیل خواهد کرد که بازسازی و بازیابی آن در صورت امکان، نیازمند صرف زمانه و هزینه مضاعف خواهد بود.