پاسخ به پرسشهای بیمهای خوانندگان
ازکارافتاده کیست و چه حقوقی دارد؟
عباس اورنگ؛ کارشناستامیناجتماعی
ازکارافتادگی جزئی
ازکارافتادگی جزئی مطابق بند«١۴» ماده«٢» قانون تامین اجتماعی عبارت است از: کاهش قدرت کار بیمهشده بهنحوی که با اشتغال بهکار سابق یا کار دیگری فقط قسمتی از درآمد خود را بهدست آورد.
غرامت مقطوع نقص عضو
مطابق بند«١٧» ماده«٢» قانون تامیناجتماعی: غرامت مقطوع نقص عضو، مبلغی است که بهطور یکجا برای جبران نقصعضو یا جبران تقلیل درآمد بیمهشده به شخص داده میشود.
تعریف پروتز: وسیلهای که جانشین عضو از دست رفته (یا عملکرد آن عضو) میشود. مانند پروتز زانو. تعریف اروتز: اروتز به تمامی وسایل کمکی اطلاق میشود که برای جلوگیری و تصحیح بدشکلیها، یا نگهداری و ثابتکردن قسمتهای مختلف بدن به موازات اندام، بهکار میروند. مدارک لازم برای دریافت هزینه اروتز و پروتزها عبارت است از: گواهی تجویز پزشک معالج، ارائه فاکتور خرید معتبر، تایید پزشک معتمد بیمه تامیناجتماعی یا تایید شورای پزشکی.
***
شخصی که حقوق ازکارافتادگی دریافت میکند، میتواند به کارهای سبک نیز اشتغال داشته باشد؟
در صورتی که میزان ازکارافتادگی فرد بین 33 تا 66 درصد بوده و فرد مستمری ازکارافتادگی جزئی دریافت میکند، اشتغال بهکار مجدد او بلامانع است، ولی در صورتی که فرد مستمری ازکارافتادگی کلی دریافت کند، نمیتواند همزمان با دریافت مستمری ازکارافتادگی کلی، اشتغال مجدد داشته باشد.
تعهدات کوتاهمدت به کدام دسته از بیمهشدگان پرداخت میشود؟
اساسا بهجز بیمهشدگان صاحبان حِرف و مشاغل آزاد یا برخی بیمهشدگان خاص که مطابق با قرارداد منعقده با سازمان تامیناجتماعی نوع خدمات ارائهشده به آنان در متن قرارداد تعریف و تعیین شده، تمامی خدمات مندرج در متن قانون به سایر بیمهشدگان اصلی سازمان پرداخت میشود.
بیمهشده اصلی فوت کرده و در حال حاضر بازمانده قانونی برای دریافت مستمری بازماندگی ندارد، آیا کمکهزینه کفنودفن و غرامت ایام بیماری به ورثه او پرداخت میشود؟
همان گونه که قبلا توضیح داده شده، کمکهزینه کفنودفن یا تعهدات کوتاهمدت ارتباطی به بازماندگان قانونی مندرج در قانون تامیناجتماعی بیمهشدگان ندارد و هرگونه تعهدات مربوط به دوران حیات به ورثه قانونی فرد تعلق میگیرد و به همین منظور شعب سازمان بدون ورود به این مباحث هزینه مذکور را به حساب بیمهشده اصلی واریز میکنند.
آیا تعهدات کوتاهمدت سازمان مثل غرامت ایام بارداری و کمکهزینه کفنودفن در صورت وقوع فوت یا بیماری بیمهشدگان تبعی، به آنان نیز پرداخت میشود؟
خیر، مطابق با تعریف فوق تعهدات کوتاهمدت فقط به بیمهشدگان اصلی ارائه میشود، بنابراین در صورت وقوع بیماری یا حادثه یا فوت بیمهشدگان تبعی هیچگونه هزینه یا غرامتی به بیمهشدگان تبعی پرداخت نمیشود. تعهدات سازمان تامیناجتماعی به بیمهشدگان و مستمریبگیران شامل دو دسته تعهدات میشود؛ تعهداتی که بهطور مستمر و در یک دوره طولانیمدت پرداخت میشود مانند مستمری بازنشستگی و مستمری فوت و مستمری ازکارافتادگی و تعهداتی که بهطور موقت و برای بازگشت بیمهشده به شرایط عادی همچون غرامت ایام بیماری، غرامت ایام بارداری، مقرری بیکاری یا اینکه بهصورت مقطعی و یکباره پرداخت میشود مانند کمکهزینه کفنودفن، کمکهزینه ازدواج، اروتز و پروتز و...
چنانچه بیمهشده مشمول برخورداری از مزایای غرامت ایام بیماری شود، چرا شعب سازمان از پرداخت وجوه مذکور به حساب بازماندگان خودداری و مدعی هستند این هزینه باید به حساب بانکی شخص بیمهشده واریز شود؟
فرض بر این است که شخص بیمهشده در زمان حیات و قبل از فوت باید هزینه مربوطه را دریافت و مبلغ مذکور به هر میزان جزء ماترک متوفی محسوب میشود، لذا طبق رویه اجرایی شعب، هزینه مذکور باید به حساب شخص متوفی واریز شود تا به تمامی وراث پرداخت شود، چراکه اساسا ممکن است بازماندگان و وراث عینا برابر نباشند. مثلا ممکن است برخی از فرزندان بهدلیل شرایط سنی یا ازدواجکردن و... از تکفل بیمهشده خارج و مشمول مستمری بازماندگی نشوند در حالی که هزینه مذکور به حساب بیمهشده واریز شود تقسیم آن مشمول قواعد ارث میشود و ارتباطی به قواعد و مقررات مربوط به نحوه تسهیم سهام بین بازماندگان ندارد.
با توجه به پیچیدگی و تنوع سوالات دریافتی در حوزه ازکارافتادگی، در دو شماره آتی نیز مباحث ازکارافتادگی ادامه خواهد داشت.