موسسه تحقیقات اقتصادی آلمان پنجشنبه گذشته اعلام کرده طی دو دهه آینده فقر سالمندان در این کشور افزایش یافته و ناامنی مالی در میان این بخش از جامعه، تجربه خواهد شد. این موسسه در گزارش خود تاکید کرده، امروز نسبت بازنشستگان در معرض خطر فقر نزدیک به 17درصد است و در سال2039، این رقم با شرایط فعلی، می‌تواند به 22درصد نزدیک شود. نکته قابل‌توجه این است که کارشناسان اقتصادی این موسسه تاکید کرده‌اند حتی اگر اقتصاد این کشور براساس رشد فعلی راه را ادامه دهد باز هم نگرانی‌ها در این بخش جدی است و احتمالا بخشی از بازنشستگان به‌ویژه زنان در شرایط نامطلوب اقتصادی قرار می‌گیرند.  «کریستوفر شیلر»، مدیر گروه تحقیقات یادشده در این زمینه می‌گوید: «برآوردهایی که انجام شده، بیانگر این است که حتی اگر بازار کار آلمان در وضعیت پیشرفت فعلی باقی بماند باز هم تا دو دهه آینده مشکلات مطرح‌شده را تجربه خواهیم کرد.» «شیلر» تاکید می‌کند: «اصلاحات ساختار نظام بازنشستگی و افزایش نرخ مستمری آن‌ها الزامی بوده و دولت باید با جدیت بیشتری در این زمینه گام‌ بردارد.» مدیرگروه تحقیقاتی موسسه تحقیقات اقتصادی آلمان می‌گوید: «امروز بازنشستگان آلمانی اغلب با فقر دست‌به‌گریبان هستند و اگر خانواده‌ای کمتر از 60درصد نرخ دستمزد کارگران فعال را دریافت کند رفته‌رفته به جمع فقرا افزوده می‌شوند، یعنی آن بخش از جامعه آلمان که کمتر از 905یورو در ماه درآمد دارند.» وی تاکید می‌کند: «طبق برآوردهایی که انجام شده اگر روند اقتصادی همین طور ادامه داشته باشد در سال2039، تعداد افرادی که در آلمان برای تامین معیشت خود وابسته به کمک‌های دولتی هستند از رقم 9درصد فعلی به 12درصد خواهد رسید.» البته کارشناسان مستقل با استناد به مطالعات انجام‌شده موسسه تحقیقات اقتصادی آلمان، می‌گویند، مشکل اصلی افزایش فقر در میان سالمندان شرق کشور آلمان به‌دلیل شرایط اقتصادی و هرم جمعیتی -تعداد زیاد زنان بازنشسته- منطقه است. به این ترتیب که از رقم 5/6 درصد احتمالا به رقمی معادل 12درصد خواهد رسید.

 

دلایل فقر سالمندی در سرزمین ژرمن‌ها 

در بخش دیگری از تحقیقات یادشده کارشناسان و محققانی که در فرایند تهیه اطلاعات، فعال بوده‌اند به دلایلی از جمله اشتغال ناقص، کار نیمه‌وقت، عقد قراردادهای کوتاه‌مدت و قطع قراردادهای مادران پس از زایمان اشاره شده است.  «کریستوفر شیلر» همچنین در این‌باره می‌گوید: «روند افزایش پیری در جامعه آلمان نکته‌ای است که اکنون بسیاری از صندوق‌های بازنشستگی و البته دولت را تحت‌فشار قرار داده، چون به‌ازای هر 100نفر در سن کار، نزدیک به 31نفر در 67سالگی، یعنی بازنشستگی قرار دارند.» شیلر معتقد است، چنین هرم جمعیتی و درصد بازنشستگان نسبت به جامعه فعال در کنار بومرهای کودکان -والدینی که یکی از آن‌ها برای نگهداری از کودکان برای دوره‌ای شغل خود را ترک می‌کنند- نگران‌کننده است و می‌تواند عامل بیشترشدن فقر در این گروه باشد. این محقق می‌افزاید: «نتایج به‌دست آمده از تحقیقات یادشده، بیانگر واقعیت مشکلات پیش‌ روی حزب حاکم از نظر امنیت اجتماعی و مدیریت رشد فزاینده سالمندان در کشور است که اگر برای مدیریت آن، راهکار درستی ارائه نشود بدون تردید چالش اجتماعی گسترده‌ای گریبان بزرگ‌ترین اقتصاد اتحادیه اروپا را خواهد گرفت.» شیلر ضمن اشاره به مصوبه اخیر دولت برای افزایش پرداختی مستمری بازنشستگان، اظهار می‌کند: «اوایل سال‌جاری بود که وزیر کار برنامه‌ای به نام Grundrente  (مستمری کامل) ارائه کرد به این ترتیب که تمامی افرادی که 35سال کار کرده‌اند و اکنون در سن بازنشستگی قرار دارند در این برنامه واجد شرایط شناخته می‌شوند.» وی تصریح می‌کند: «برنامه مطرح‌شده از سوی این مقام مسئول بر این قاعده استوار است که در سن بازنشستگی اصولا افراد، دارای فرزندانی در سن دانشگاه یا ازدواج هستند و هزینه‌های بیشتری به‌دلیل ورود عروس، داماد و نوه به خانواده‌هایشان دارند که اگر نتوانند هزینه‌های موردنظر را تامین کنند قطعا به سمت فقرا و واجدان شرایط دریافت کمک‌هزینه‌های دولتی می‌روند.» شیلر درباره مخالفت‌های مطرح‌شده با اجرای چنین طرحی نیز می‌گوید: «اتحادیه در ابتدا به‌دلیل خطای بالا با این برنامه مخالفت کرد. با این استدلال که ممکن است یکی از بازنشستگان دارای شریک زندگی ثروتمند باشد و اصولا نیازی به افزایش مستمری یا دریافت امتیاز اخیر ندارد، اما در نهایت سیستم راستی‌آزمایی براساس بانک‌های اطلاعاتی می‌توانند دقیقا مشخص کنند که آیا واقعا افراد واجدشرایط خواهند بود یا خیر.»