بحث داغ شبکههای اجتماعی
آینده محیط زیست
صدرا محقق
در هفتهای که گذشت بزرگترین راهپیمایی سراسری جهان در اعتراض به تغییرات اقلیمی و حفاظت از محیطزیست در بسیاری از کشورهای دنیا برگزار شد. این راهپیمایی که ایده آن را «گرتا تونبرگ» نوجوان 16ساله سوئدی مطرح کرد، با عنوان «جمعهها برای آینده»، از کودکان سراسر جهان میخواهد نقشی فعالانهتر در حفاظت از محیطزیست داشته باشند. در ایران، اما بهرغم برگزار نشدن این راهپیمایی، فعالان و علاقهمندان محیطزیست در شبکههای اجتماعی همزمان با این راهپیمایی، با به اشتراک گذاشتن دغدغههای زیستمحیطی خود و اعتراض به صدمات و تخریبهای صورتگرفته، هشتگ «محیطزیست» را به بحث داغ شبکههای اجتماعی تبدیل کردند.
کاربری به نام «زهرا» با انتشار تصویری از «گرتا تونبرگ» در حالی که یک پلاکارد اعتراضی به همراه دارد و تنهایی در گوشهای نشسته است، در اینباره نوشت: «این عکس گرتا تونبرگ مربوط به آگوست۲۰۱۸ است، در اعتراض به سیاست کشورها درباره تغییرات اقلیمی تک و تنها جلو پارلمان سوئد نشسته. امروز اما بیش از سه میلیون نفر در سراسر دنیا همراه با او در بزرگترین تظاهرات محیطزیستی شرکت کردند.»
«یک کاربر دیگر در توئیتر» نیز در خصوص جنبش «جمعهها برای آینده»، اینطور نوشت: «بزرگترین راهپیمایی اعتراضی جهان به گرمایش زمین، بسیاری از مردم را از شهرهای مختلف جهان، به خیابانها کشاند. این جنبش جهانی، فراگیر و صلحآمیز که توسط نوجوانان رهبری میشود، بهدنبال اقدام جدی و فوری در زمینه تغییرات آبوهوایی است.»
«سهند ایرانمهر» با انتشار ویدئویی از یک سخنرانی زیستمحیطی در راهپیماییهای اخیر که گرتا و دوستان نوجوانش در حاشیه آن حضور دارند، در این رابطه نوشت: «گرتا تونبرگ، فعال محیطزیست سوئدی با اوباما دیدار کرده در کارگروه آبوهوای سنا، صحبت کرده و گفته: «بهجای مانور رو الهامبخشی من، کاری کنید.» اینجا هم که فیلمبردارها دارن از مکالمه خصوصیش فیلم میگیرن یه بچه دیگه اینجوری مانعشون میشه. نظام آموزشی که این بچهها رو تربیت میکنه، رشکبرانگیزه.»
کاربری به نام «رحیم» نیز با انتشار تصاویری از راهپیمایی اعتراضی دانشآموزان در شهر دوسلدورف، در این خصوص نوشت: «همه برای هوا! عنوان تظاهرات امروز در شهر دوسلدورف و پانصد و سیزده شهر کوچک و بزرگ در آلمان بود. این اولین تظاهرات در دوسلدورف بود که مردم بدون وابستگیهای حزبی بهصورت گسترده شرکت کردند، راحتتر بگویم هیچ حزبی این قدرت را ندارد که بتواند جمعیت عظیمی به گستردگی امروز گردهم آورد، اما مردم از همه اقشار شرکت داشتند، البته بیشتر از همه، دانشآموزان!»
در این میان اما یکی از کاربران به نام «سعید» که دغدغههای اقتصادی را دلیل برگزار نشدن این راهپیمایی در ایران میداند، در اینباره نوشت: «جایی که بهخاطر افزایش قیمت مسکن، هزاران خانوار مجبور به مهاجرت به مناطق حاشیهایشدن طبیعیه که تغییرات اقلیمی و تبعات بلندمدتتر اون که اتفاقا شامل چنین مهاجرتهایی میشه برای اغلب مردم اهمیت چندانی نداشته باشه.»
کاربری به نام «بشیر» نیز در واکنش به خبرهای مربوط به راهپیماییهای اعتراضی در خصوص تغییرات اقلیمی و مسائل محیطزیستی، نوشت: «نیازی نیست در راهپیمایی تغییرات اقلیمی، خود را خسته کنید و روزی را بهعنوان اعتراض در سراسر جهان راهاندازی کنید همین که خود به گفتههایی که بیان میکنید عمل کنید به اقلیم و محیطزیست کمک کردید! چیزی را که خودتان اعتقاد ندارید به دیگران قبولاندن ناممکن است.»
در ایران اما بهرغم برگزار نشدن راهپیمایی سراسری در اعتراض به تغییرات اقلیمی، کاربران بیکار ننشستهاند و در تلاشاند با کمک ظرفیت شبکههای اجتماعی دغدغههای زیستمحیطی خود را به گوش مسئولان مربوطه برسانند؛ کاربری به نام «محمد» با کمک هشتگ «محیطزیست»، از یک بحران زیستمحیطی در محل دفن زبالههای استان مازندران خبر داد و در این خصوص نوشت: «قرار بود شش ماه زباله ساریرو اینجا دفن کنن تا نیروگاه زبالهسوز راهاندازی بشه؛ روزی چهارصد تُن. الان سیزده سال گذشته، کلی شیرآبه وارد آبهای سطحی و زیرزمینی شده و محیطزیست ساری و بخش چهاردانگهرو به خطر انداخته.»
کاربر دیگری به نام «شقایق» نیز از یک بحران دیگر در استان گیلان خبر داد و در اینباره نوشت: «جنگل سراوان یکی از زیستگاههای حیوانات شهرستان رشت است. روزانه هزار تن زباله وارد این جنگل میشه، جانواران از این زبالهها تغذیه میکنند که تهدیدی جدی برای زندگی این گونههای ارزشمند جانوری است!»
«جواد حیدریان» با انتشار تصاویری از قطع گسترده درختان بلوط در محور یاسوج به سیسخت، در اینباره نوشت: «طرح دوباندهکردن مسیریاسوج- سیسخت به قیمت قلعوقمع هزاران درخت بلوط تمامشده و تخریب بهخاطر نبود عقل توسعه پایدار همچنان ادامه دارد. در حالی که این مسیر (درنقشه گوگل) میتواند با طراحی پلهای معلق، هم مناظر زیبایی را برای گردشگران بسازد هم پرپشتترین جنگل زاگرس را حفظ کند! سیسخت بهعنوان یک شهرهدف گردشگری ظرفیت محدودی از نظر وسعت دارد. واقعشدن در شیب تند کوهپایههای دنا نمیگذارد جمعیت زیادی وارد این شهر یا مناطق طبیعتگردی آن شود، بنابراین نیازی به پهنکردن مسیر نبوده، تنها نیاز جاده، رفع مناطق حادثهخیز عنوانشده، ولی امان از پیمانکاران سودجو.»
ادامه اعتراضات گسترده کاربران در خصوص قطع درختان بلوط در زاگرس، واکنش فاطمه حسینی، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی را در پی داشت تا او نیز کار را به تذکر به رئیسجمهور و وزیر راه و شهرسازی برساند، حسینی در اینباره نوشت: «اقدام دولت به ارائه مجوز تخریب جنگل بلوط زاگرس که خود متولی حفاظت آن است چه توجیهی دارد؟ به بهانه توسعه گردشگری، جنگل را قربانی تعریض غیراصولی راه کردید حال آنکه جنگل، جاذبه گردشگری منطقه سیسخت است! در اینباره به رئیسجمهور تذکر میدهم و سوال از وزیر راه را تقدیم مجلس میکنم.»