printlogo


گزارش کتاب
عدالت: چه باید کرد؟
عدالت: چه باید کرد؟ مایکل سندل مترجم: افشین خاکباز نشرنو، سال انتشار: 1398
اميرحسين سلطانی فلاح؛ پژوهشگر علوم تربيتی

«حدود ۳۰سال از امتیاز تدریس فلسفه سیاسی به دانشجویان دوره لیسانس برخوردار بوده‌ام و در بسیاری از این سال‌ها درسی به نام «عدالت» را تدریس کرده‌ام. این درس دانشجویان را در برابر برخی از بزرگ‌ترین نوشته‌های فلسفی درباره عدالت قرار می‌دهد و بحث‌های حقوقی و سیاسی معاصری را که به پرسش‌هایی فلسفی می‌انجامد نیز مطرح می‌کند.» برشی از مقدمه کتاب.
«مایکل سندل» فیلسوف سیاسی معاصر آمریکایی و استاد دانشگاه هاروارد است. او به‌دلیل برگزاری دوره آموزشی (عدالت) در دانشگاه هاروارد شهرت یافت، این دوره طی سی سال گذشته بیش از 15هزار دانشجو به خود دیده است. «سندل» در این اثر به واکاوی سه رویکرد بیشینه‌سازی رفاه، محترم‌شمردن آزادی و پرورش فضیلت برای اندیشیدن درباره عدالت می‌پردازد. قراردادن خواننده در برابر بزرگ‌ترین نوشته‌های فلسفی پیرامون عدالت، از جمله هنرهای نویسنده در این کتاب است. او به بحث متقابل با فیلسوفان پرداخته و با ارائه مثال‌هایی از زندگی واقعی، بحث‌های حقوقی و سیاسی معاصری را مطرح می‌کند. آیا مالیات گرفتن عادلانه است؟ خدمت سربازی باید اجباری باشد یا داوطلبانه و آیا خریدن آن عادلانه است؟ اجاره‌کردن رحم یا فروش کلیه کار درستی است؟ پذیرش در دانشگاه باید براساس شایستگی‌های افراد باشد یا براساس توانایی مالی‌شان؟ آیا ملت‌ها باید برای کارهای اشتباه گذشتگان‌شان عذرخواهی کنند؟ آیا درست است باورهای اخلاقی و دینی خود را در گفتمان عمومی درباره عدالت دخالت دهیم؟ نویسنده از ارسطو تا کانت و رالز را موردبررسی قرار می‌دهد و با نشان‌دادن نقاط‌ قوت و ضعف آن‌ها به پاسخ‌گویی این پرسش‌ها می‌پردازد. در این کتاب چنین عناوینی بررسی شده‌اند: «اصل بیشترین سعادت/ فایده‌گرایی»، «آیا مالک خویشتنیم؟/ اختیارگرایی»، «آنچه اهمیت دارد، انگیزه است/ ایمانوئل کانت»، «دفاع از برابری/ جان رالز»، «در دفاع از تبعیض مثبت»، «چه کسی مستحق چه چیزی است؟/ ارسطو» و «چه چیزی به یکدیگر مدیونیم؟ معمای وفاداری.»