فیزیوتراپی حاشیه‌نشین نظام سلامت

کاهش هزینه‌های درمانی، کم‌شدن دوره نقاهت بیماران و بازگشت سریع‌تر نیروی کار آسیب‌دیده به فضای اشتغال، یک چشمه از آثار توسعه خدمات فیزیوتراپی است. ارائه بسته درمانی کامل، بدون پیگیری فرایند درمان بیماران امکان‌پذیر نیست، اما در کشور ما خیلی اوقات بیمار پس از ترخیص از بیمارستان، به حال خود رها می‌شود و در دوره نقاهت بیمار، خبری از پیگیری‌های مراکز درمانی نیست. مگر اینکه بیمار با پای خودش دوباره به مراکز درمانی مراجعه کند و دنبال تکمیل درمانش باشد. یکی از عمده خدماتی که باید برای تکمیل فرایند درمان بیمار برای او تجویز شود، خدمات فیزیوتراپی است، اما خیلی از بیماران، دسترسی به خدمات فیزیوتراپی ندارند. به‌طور مثال، براساس قوانین فعلی، مراکز فیزیوتراپی باید در شهرهایی تاسیس شوند که حداقل 30هزار نفر جمعیت داشته باشد. این قانون موجب شده که خیلی از شهرهای کوچک و نقاط محروم ایران از دسترسی به مراکز فیزیوتراپی بازبمانند و مجبور شوند برای بهره‌مندی از خدمات فیزیوتراپی به شهرهای بزرگ مراجعه کنند. همچنین در شرایطی که در اغلب کشورهای توسعه‌یافته، فیزیوتراپیست می‌تواند بیمار را به‌طور مستقیم ویزیت کند، اما در کشور ما خدمات فیزیوتراپی فقط در شرایطی به بیمار ارائه می‌شود که پزشک متخصص این خدمات را تجویز کند. یعنی مثلا تا وقتی متخصص ارتوپد تجویز نکند، خدمات فیزیوتراپی نباید به بیماران ارائه شود و فیزیوتراپ نیز به هیچ‌وجه حق نسخه‌نویسی مستقل ندارد. بسیاری از فیزیوتراپ‌ها به این موضوع انتقاد دارند و آن را نوعی پزشک‌سالاری می‌دانند. از نگاه آن‌ها، اهمیت خدمات فیزیوتراپی، دست‌کمی از اهمیت جراحی ندارد، زیرا اگر بیمار از خدمات فیزیوتراپی بهره‌مند نشود، امکان دارد بیماری او تشدید شود و نیاز به جراحی مجدد پیدا کند.

امین جلالوند