پاسخ به پرسشهای بیمهای خوانندگان
بیمه اختیاری و تفاوت آن با بیمه اجباری و مشاغل آزاد
سازمان تامیناجتماعی ابتدا با هدف گسترش پوشش بیمههای اجتماعی بهصورت اجباری برای کسانی که در کارگاهها تحت فرمان و دستور کارفرما اشتغال دارند و حقوق و دستمزد دریافت میکنند تشکیل شد. اما بهمرور با توجه به گسترش زندگی اجتماعی و ایجاد شرایط جدید، انواع پوشش بیمهای متنوع شدکه یکی از انواع این بیمهها بیمه اختیاری یا عبارت صحیحتر و کاملتر آن «ادامه بیمه بهطور اختیاری» است.
عباس اورنگ؛ کارشناستامیناجتماعی
تفاوت پوشش بیمه اجباری و ادامه بیمه بهطور اختیاری چیست؟
یکی از مشکلاتی که بیمهشدگان پس از ترک کار یا قطع رابطه کاری با محیط اشتغال خود پیدا میکنند، قطع بیمهپردازی است. به همین منظور حسب تشخیص شورای عالی تامیناجتماعی، مقرر شد بیمهشدگانی که از کار خود منفک شدهاند کماکان بتوانند در سازمان تامیناجتماعی تا فرارسیدن سن بازنشستگی یا اشتغال مجدد به تداوم بیمهپردازی خود ادامه دهند.
در گذشته نرخ حقبیمه اختیاری 21درصد بود با حداقل داشتن یکسال سابقه بیمهپردازی اجباری، اما حسب شرایط و تسهیلات ایجادشده، بیمهشدگان متقاضی میتوانند با حداقل دارابودن یکماه سابقه بیمهپردازی با انعقاد قرارداد 26درصد، از خدمات و تعهدات بلندمدت سازمان استفاده کنند.
آیا بیمهشدگان اختیاری مشمول تعهدات ازکارافتادگی میشوند؟
قابل ذکر است یکی از اشتباهات رایج این است که برخی تصور میکنند بیمه اختیاری یا بیمه مشاغل آزاد یکی است. این در حالی است که این دو نوع بیمه کاملا با یکدیگر متفاوت بوده و از نظر دستهبندی میتوان گفت که بیمه اختیاری جذابیت بیشتری دارد.
باید اشاره کرد که بیمه صاحبان حِرف و مشاغل آزاد به سه نوع با درمان و بدون درمان به شرح ذیل ارائه میشود:
بیمه صاحبان حِرف و مشاغل آزاد با نرخ 12درصد شامل بیمه بازنشستگی و فوت بعد از بازنشستگی
بیمه صاحبان حِرف و مشاغل آزاد با نرخ 14درصد شامل بیمه بازنشستگی و فوت قبل و بعد از بازنشستگی
بیمه صاحبان حِرف و مشاغل آزاد با نرخ 18درصد شامل بیمه بازنشستگی، ازکارافتادگی و فوت قبل و بعد از بازنشستگی در حالی که بیمه اختیاری یا همان ادامه بیمه بهطور اختیاری با یک نرخ 26درصد آن هم با مجموعه کامل تعهدات بلندمدت شامل بازنشستگی، ازکارافتادگی و بازماندگی ارائه میشود.
نحوه استفاده از درمان بیمهشدگان اختیاری به چه صورت است، آیا مشابه بیمهشدگان صاحبان مشاغل آزاد است؟
خیر، یکی از تفاوتهای اصلی بیمهشدگان اختیاری و مشاغل آزاد در خدمات درمانی این است که سهم حقبیمه درمانی بیمهشدگان اختیار ی در همان نرخ حقبیمه 26درصد مستتر است و در خصوص خدمات درمان به هر تعداد تحت تکفل دیگر، نیازمند پرداخت سهم حقبیمه دیگری نیستند در حالی که بیمهشدگان حِرف و مشاغل میتوانند از خدمات درمانی استفاده نکرده یا بهعبارتی قرارداد بیمه بدون درمان منعقد کند یا اینکه در صورت انعقاد قرارداد با درمان، باید به ازای خود و هر یک از افراد تحتتکفل نسبت به پرداخت سرانه درمان مصوب شورای عالی بیمه به همراه حقبیمه 12درصد یا 14درصد و 18درصد اقدام کنند.
از دیگر تفاوتها در پرداخت فرانشیز درمان است. بیمهشدگان از نوع ادامه بیمه بهطور اختیاری مشابه بیمهشدگان اجباری در مراکز ملکی درمانی سازمان تامیناجتماعی، یعنی درمانگاهها و بیمارستانهای تحت مالکیت سازمان تامیناجتماعی از پرداخت فرانشیز معاف و در مراکز طرف قرارداد نیز مشابه بیمهشدگان اجباری باید فرانشیز مربوطه را پرداخت کنند، این در حالی است که بیمهشدگان صاحب حِرف و مشاغل آزاد در هر دو نوع مراکز ملکی یا طرف قرارداد سازمان تامیناجتماعی مکلف به پرداخت فرانشیز مربوطه هستند.
تفاوت دیگر بیمهشدگان اختیاری و مشاغل آزاد در خصوص خدمات درمانی این است که از بیمهشدگان اختیار ی در دوره بازنشستگی حقبیمه سهم درمان کسر نمیشود در حالی که صاحبان حِرف و مشاغل آزاد در دوران بازنشستگی نیز ملزم به پرداحت حقبیمه سهم درمان مربوطه هستند.
آیا افراد در قرارداد بیمه اختیاری میتوانند حقوق و دستمزد مبنای کسر حقبیمه خود را به اختیار انتخاب کنند؟
خیر، مبنای تعیین حقبیمه برای متقاضیان ادامه بیمه بهطور اختیاری برای کسانی که بیش از پنج سال سابقه پرداخت حقبیمه دارند بین 70 تا 100 میانگین دستمزد آخرین 360 روز قبل از ثبت تقاضای ادامه بیمه بهطور اختیاری به انتخاب متقاضی مشروط بر اینکه از 2/1 حداقل دستمزد کمتر نباشد و مبنای پرداخت حقبیمه افرادی که پنج سال یا کمتر دارند به انتخاب متقاضی بین 2/1حداقل تا حداکثر دستمزد شاغلان خواهد بود.باید اشاره کرد هر سال به میزان درصدی که حقوق و دستمزد افزایش مییابد دستمزد مبنای کسر حقبیمه بیمهشدگان اختیاری نیز افزایش مییابد و در هر حال مبنای پرداخت حقبیمه بیمهشدگان اختیاری نمیتواند از 2/1برابر حداقل دستمزد کمتر و از حداکثر دستمزد مصوب بیشتر باشد.