رمان «مادر» یکی از تاثیرگذارترین کتابهای ماکسیم گورکی، نویسنده روس، در ادبیات مارکسیستی به شمار میآید. هرچند این کتاب در حال حاضر در ایران منتشر میشود، اما پیش از انقلاب انتشار آن ممنوع بود. درواقع، «مادر» در سال ۱۹۰۲ طرحریزی شد و در ۱۹۰۶ روی کاغذ آمد، درست یک سال پس از شکست انقلاب 1905 در روسیه. داستان از شهرکی کوچک در کنار کارخانهای آغاز میشود و به شرح زندگی معمولی مردم آنجا میپردازد. نخستین شخصیت داستان، شوهر «مادر» است؛ مردی که جز مست کردن و کتک زدن خانوادهاش کار دیگری ندارد. با مرگ این شخصیت، فصل نخست رمان به پایان میرسد. اما قهرمان اصلی داستان پسر اوست. آلکسی ماکسیموویچ، که بیشتر با نام ماکسیم گورکی شناخته میشود، داستاننویس، نمایشنامهنویس و مقالهنویس انقلابی روس و از بنیانگذاران سبک رئالیسم سوسیالیستی بود. او را همچنین از رهبران جنبش انقلابی روسیه نیز میدانند. کتاب مادر را علیاصغر سروش ترجمه کرده که توسط انتشارات نگاه چاپ شده است. همچنین محمد قاضی نیز این کتاب را ترجمه کرده که انتشارات جامی آن را راهی بازار کتاب کرده است.