printlogo


مصرف می‌کنم، پس هستم!
مصرف و زندگی روزمره نویسنده: مارک پاترسون مترجمان: جمال محمدی و نرگس ایمانی مرنی انتشارات: نشر نی، سال انتشار: 1398 قیمت:42000 تومان
زهرا سادات روح الامين؛ پژوهشگر اجتماعي

مصرف‌کننده کیست؟ چه عواملی ما را به خریدکردن وا می‌دارد؟ آیا مصرف، هویت‌بخش است؟ آیا می‌توان رفتار مصرف‌کننده را دستکاری کرد؟ آیا این خود ما هستیم که در مورد خریدهایمان تصمیم می‌گیریم یا اینکه به‌دست عوامل دیگر مهندسی می‌شویم؟ «مصرف و زندگی روزمره»، کتابی است درباره برآمدن جامعه مصرفی و سیطره فرهنگ مصرفی بر زندگی روزمره آدمیان در اقصی نقاط جهان. مصرف از آن دست پدیده‌هایی است که نمی‌توان آن را موضوع انحصاری رشته‌ای خاص مثلا جامعه‌شناسی مصرف، مطالعات فرهنگی، اقتصاد، بازاریابی و... دانست. از همین رو، کتاب حاضر نیز کیفیتی میان‌رشته‌ای دارد، هرچند لحن غالب بر آن، بیشتر به جامعه‌شناسی مصرف نزدیک است. جامعه‌شناسی مصرف طیف وسیع عواطف، ارزش‌ها، افکار، هویت‌ها و رفتارهایی را مطالعه می‌کند که حول‌وحوش عمل خرید و مصرف کالاها و خدمات شکل می‌گیرند. نویسنده در کتاب حاضر بین کنش‌ها و فرایندهای مصرف تمایز قائل شده است. با بررسی کنش‌های فردی ِ مصرف، یعنی بررسی آنچه مصرف‌کننده در لحظه مصرف انجام می‌دهد، درواقع در ِیک گنجینه نظری را باز می‌کند که بسته‌های متنوعی در اختیار خواننده قرار می‌دهد؛ بسته‌هایی حاوی تاریخچه و نظریه‌های مصرف. بحث واحدی در تمام فصل‌های کتاب دنبال می‌شود که نقطه شروعش در فصل اول است: بررسی تاریخچه مصرف، مفهوم کالا و وسایل مادی، پدیده امکان‌پذیرشدن تجارت کالاهای خارجی به‌واسطه استعمارگری. سپس نویسنده در فصول بعدی، از بحث مصرف کالاهای مادی فراتر می‌رود و مسئله امر نمادین، وانمودها و فضای مجازی را پیش می‌کشد. پایان‌بخش همه این‌ها در فصل آخر بحثی است درباره ایماژها، برندها، لوگوها و علائم تجاری. این فصل همه این‌ها را در متن تاریخ استعمارگری بررسی می‌کند. در طول این مسیر همراه با نویسنده وارد مباحثی پیرامون شکل‌گیری هویت، روان‌شناسیِ خرده‌فروشی و تجربه جسم‌مند و فضاهای مصرف با تیتر «مرکز خریدروها و صندوق‌های عقب ماشین» می‌شویم. در ضمن نویسنده می‌کوشد با کنارهم گذاشتن برخی از این موضوعات، مناقشه‌ای را که بین دو دیدگاه در جریان است، تشریح کند؛ دیدگاهی که معتقد است مصرف‌کنندگان خواه به‌طور محسوس و خواه نامحسوس فریب می‌خورند و کنترل می‌شوند و دیدگاهی که می‌گوید مصرف‌کننده می‌تواند خلاق و فعال باشد.