
طبق آخرین سرشماری رسمی کشور در سال1395، 2/9درصد از جمعیت کشور را افراد 60ساله و مسنتر تشکیل دادهاند که پیشبینی میشود این میزان تا سال 1404، به بیش از 10درصد و تا سال1430، بین 21 تا 25درصد برسد. افزایش رشد جمعیت سالمندی، همه کشورهای جهان را با چالشهای بزرگی در جهت آمادگی سیستمهای سلامت و اجتماعی مربوط به سالمندان مواجه کرده و نیاز به مراقبتهای اولیه سلامتی و سایر خدمات را افزایش داده است. در گزارش سازمان جهانی بهداشت مسئله تغییر نقش خانواده در مورد مراقبت از سالمندان مطرح شده است. سالمندان اغلب مراقبتهایشان را از افراد مختلفی دریافت میکنند (مانند همسر، فرزندان، نوهها و اعضای غیرخانواده) در حالی که خانواده، مخصوصا فرزندان بزرگسال اولین منابع حمایتی و مراقبتی برای آنان هستند، با این حال روند کاهش جمعیت در آینده، این طور نشان میدهد که سالمندان در آینده کمتر از مراقبتها و حمایتهای خانواده و فرزندان خود برخوردار خواهند بود. از این رو، ایجاد مراکزی که بتواند نیازهای آنها را برآورده ساخته و مشابهت با فضای خانه و خانواده داشته باشد بیشتر از گذشته ضرورت مییابد. یکی از این مراکز، دهکدههای سلامت ویژه سالمندان است، دهکده سلامت، فضایی درمانی، اقامتی وتفریحی است که در آن، درمانهای طبیعی در کنار سایر درمانهای پزشکی صورت میگیرد. این مراکز اغلب در مکانهای خوش آبوهوا و در یک محیط طبیعی بهدور از آلودگیهای شهری ساخته و خدمات سلامتی همراه با طب سنتی و گیاهان دارویی به مراجعان ارائه میشود. در ساخت چنین دهکدههایی باید علاوه بر طراحی ساختمانهای اداری و عمومی، باید به طراحی ساختمانهای خدماتی توجه ویژه داشت و با توجه به شناخت نیازهای مخاطبان آنها و بستر و استانداردهای موجود در جامعه ساخته شوند. بهطور کلی این مجموعهها باید از نظر فضای روحی حالتی گرم و صمیمی، مشابه فضای خانواده داشته و در آنجا سالمندان بتوانند تعاملات اجتماعی همراه با شادی و سرزندگی را تجربه کنند. ایمنبودن فضاها از نظر استانداردهای مناسب سالمندان و ایجاد حس امنیت روانی از دیگر ویژگیهای خاص این مراکز است. همچنین توجه به ارزشهای فرهنگی، قومیتی و عادات سالمندان نیز باید در نظر گرفته شود. از انواع روشهای درمانی که از نیروهای طبیعت بهره گرفته شده در این مراکز عبارتاند از: آفتابدرمانی، آبدرمانی، گِلدرمانی، دریادرمانی، رنگدرمانی، سنگدرمانی، رایحهدرمانی، هوادرمانی و... در برخی از این مراکز خدمات نگهداری بهصورت شبانهروزی برای سالمندان ناتوان و بیمار ارائه میشود که اینگونه مراکز دارای انواع خدمات توانبخشی و درمانی طبی نیز هستند. برخی از این مراکز بهصورت شهرکهایی دارای منازل استاندارد و معابر و فروشگاههای مناسب حال سالمندان ساخته میشود تا سالمندان همراه با خانوادههای خود بتوانند از امکانات و تسهیلات موجود در این منطقه بهرهمند شوند.