«عده‌ای سطحی‌نگر و مقلد در علم، اما پُرمدعا، برای حفظ جایگاه و مطامع خود همواره کوشیده‌اند، علم و تفکر را در قالب‌های بسیار خشک، محدود و تنگ محصور کنند و مانع بروز و ظهور سخن تازه یا شنیدن آن شوند.»  (افروغ:21)

وضعیت علوم انسانی در کشور چگونه است؟ جایگاه مطلوب دانشگاه کجاست؟ آیا علوم انسانی باید بومی‌سازی شود؟ آیا صرفا تولید علم از سوی دانشگاه‌ها می‌تواند رافع مسئولیت اجتماعی آن باشد؟ آیا جامعه‌شناسی با جنبه دینی وجود دارد؟ کتاب «ارزیابی انتقادی نهاد علم در ایران»، ناظر بر نقد رویکردهای قالب‌گرایانه، کمی و اثبات‌گرایانه حاکم بر نظام آموزش رسمی ماست. 

نویسنده اعتقاد دارد نظام آموزشی کشور متاثر از یک نحله شناخت‌شناسی منسوخ و مطرود و بی‌توجه به زبان معطوف به چگونگی و ساختن و ایجادکردن و با قراردادن چهره‌های آکادمیک و دانشگاهی در چنبره‌ای محدود  می‌خواهد کشور را از به‌اصطلاح عقب‌ماندگی علمی نجات دهد!

افروغ معتقد است، ناآشنایی با نحله‌های معرفت‌شناسی و جامعه‌شناسی علم موجب شده، در عمل مراکز علمی ما تبدیل به حاشیه‌های علمی و فرهنگی غرب شوند و از نگاه‌های بومی و پاسخ‌گویی به نیازهای جامعه خود باز بمانند و حس غرورِ جهت‌دار و صحیح ِ ناشی از نگاهی نو و خلاق به پدیده‌ها و انگیزه طرحی‌ نو درافکندن، تحقیر و به‌عنوان پدیده‌ای مرضی تفسیر شود. نویسنده می‌گوید در این اثر تلاش می‌شود متاثر از مباحث مربوط به‌ویژه علم‌شناسی فلسفی، مبانی متافیزیکی علم، فلسفه تعلیم و تربیت، جامعه شناسی علم، شناخت‌شناسی رئالیسم انتقادی و برخی نظریه‌های اجتماعی به پرسش‌های اساسی در مورد وجوه نرم‌افزاری و آسیب‌شناسی دانشگاه و بسیاری پرسش‌های مطرح دیگر در این زمینه پاسخ داده شود. 

در کل کتاب حاوی دو بخش معرفت شناسی و حوزه نهادی است. در بخش نخست به وجوه نرم‌افزاری و محورهای مرتبط و مقوله‌هایی مانند بومی‌سازی علم و معرفت و جایگاه انسانی و در بخش دوم به آسیب‌شناسی نهادی علم اعم از دانشگاه، حوزه و شورای عالی انقلاب فرهنگی و برخی محورهای مرتبط پرداخته 

خواهد شد.