printlogo


یادداشت
جایگاه ویژه تعاون برای نجات اقتصاد ایران
ابراهیم رزاقی؛ استاد اقتصاد

در شرایط حال نیاز مبرم به بسیج سرمایه‌های خُرد داخلی، ساماندهی و هدایت آن‌ها به سمت کارهای مولد و جلوگیری از تکانه‌های داخلی و خارجی داریم و در این شرایط جایگاه تعاون به‌معنی و مفهوم اقتصادی آن، از اهمیتی وصف‌ناشدنی برخوردار است.
اگر مبنای رفتار ما قوانین بالادستی کشور باشد، در قانون‌اساسی و سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی و دستورات اجرایی اصل«44» قانون‌اساسی نقش بخش تعاونی در اقتصاد کشورمان به‌خوبی نمایان است. با توجه به نوع اقتصادی که ما در ایران از آن استفاده می‌کنیم هم، قطعا هر اقتصاددان باانصافی براین عقیده خواهد بود که مهم‌ترین راهکار نجات کشور از شرایط وخیم اقتصادی در شرایط فعلی، توسعه و تقویت و اصلاح بخش تعاون است. اهمیت بخش تعاون علاوه بر قانون‌اساسی در وصیت‌نامه امام راحل(ره)‌ به‌خوبی قابل‌مشاهده است و تجربیات اقتصاد نوین و اقتصادی که امروز در دنیا مورداستفاده قرار گرفته هم این را می‌گوید که باید از ظرفیت‌های این بخش به‌خوبی بهره ببریم. متاسفانه در طول سالیان گذشته این بخش همواره تحت‌تاثیر بی‌توجهی‌ها، عدم وجود دانش مدیریت صحیح و پاره‌ای مسائل دیگر تضعیف شده و به برخی ناپاکی‌ها هم آلوده شده است که باید رفع شود. براساس اصل «43» قانون‌اساسی کشورمان، دولت‌ها نباید کارفرمای مطلق باشند و برای اجرایی‌کردن اهداف این بند از قانون‌اساسی از منظر اقتصادی با توجه به شرایط اقتصادی کشور، بخشی مهم‌تر از تعاون را نمی‌توان پیشنهاد داد.
بخش تعاون با توجه به محتوایش که یکی برای همه و همه برای یکی است؛ یکی از بسترهای اقتصاد جمهوری اسلامی ایران است که در آن، نگاه به انسانیت است که از اهمیت خاصی برخوردار است، چراکه براساس اصل دوم قانون‌اساسی، مکاتب اسلامی با نظام سوسیالیستی یا سرمایه‌گذاری یکی نیست. اگر قرار است اعتلای انسان اتفاق بیفتد، کشور باید استقلال اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و... داشته باشد و نکته‌ای که بسیار مهم است این است که نهاد دولت باید برای همه مسکن، خوراک، پوشاک، بیمه، درمان و بهداشت فراهم کند. باید در عرصه اقتصادی همه امکانات را فراهم کنیم و بدانیم جایگاه تعاون و رفتار تعاونی یک جایگاه خاصی در نظام جمهوری اسلام داراست. فساد مدیریتی و برخی اقدامات غیرشفاف موجب تضعیف تعاونی‌ها شدند که باید این موارد اصلاح شود و تعاون جان تازه بگیرد. به‌عنوان کسی که سال‌ها عمر خود را صرف مطالعه اقتصاد ایران کرده‌ام، معتقدم موثرترین بخش در صورت اصلاح برخی رویه‌ها، بخش تعاون است.