printlogo


یادداشت
فرایند طولانی رضایت‌گیری از خانواده‌ها برای اهدای عضو
دکتر مهدی شادنوش؛ رئیس مرکز مدیریت پیوند و درمان بیماری‌های وزارت بهداشت

یکی از عمده مشکلاتی که در حوزه پیوند عضو با آن مواجه هستیم این است که برخی خانواده‌ها، مرگ‌مغزی را با «کما» اشتباه می‌گیرند، در حالی که براساس دانش پزشکی، فردی که دچار مرگ مغزی شده است، امکان بازگشت حیات او وجود ندارد. با گسترش این آگاهی‌رسانی باید در مسیری گام برداشت که خانواده‌های بیشتری راضی به اهدای عضو افراد مرگ‌مغزی شوند تا بتوان جان افراد زیادی که در صف پیوند عضو هستند را نجات داد.
واقعیت این است که رضایت‌گیری از اعضای خانواده فرد مرگ‌مغزی شده برای اهدای عضو، یک فرایند طولانی در ایران است و میانگین زمانی این فرایند بین شش تا نود ساعت در ایران به‌طول می‌انجامد. در خیلی از موارد نیز خانواده فرد مرگ‌مغزی شده راضی به اهدای عضو نمی‌شوند، در حالی که باید با اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی، این امر نیکوکارانه را ترویج بدهیم و فرهنگ اهدای عضو را در کشور نهادینه کنیم.
در بسیاری از کشورها شاهد هستیم که فرایند اهدای عضو و رضایت‌گیری از خانواده‌ها در بازه زمانی بسیار کوتاهی اتفاق می‌افتد، زیرا خانواده‌ها با فرهنگ اهدای عضو و با وضعیت فرد مرگ‌مغزی شده آشنا هستند و می‌خواهند که جسم عزیزانشان موجب حیات انسان‌های دیگر شود. حتی در برخی کشورها که در زمینه اهدای عضو، فرهنگ‌سازی گسترده‌ای انجام داده‌اند، شاهد هستیم که فرایند رضایت‌گیری از خانواده‌ها برای اهدای عضو، فقط بین چهار تا شش دقیقه طول می‌کشد.
 کشور ما با توجه به زمینه‌های اعتقادی و اخلاقی که دارد، از این پتانسیل برخوردار است که در صورت فرهنگ‌سازی بیشتر و آگاهی‌دادن به خانواده‌ها درباره مرگ‌مغزی، به جایگاه قابل‌قبولی در شاخص اهدای عضو برسد.
با توجه به اینکه حدود 25هزار بیمار در صف پیوند عضو هستند، فرهنگ‌سازی برای اهدای عضو می‌تواند جان بسیاری از این بیماران را نجات بدهد که همین مرحله فرهنگ‌سازی را باید 50درصد فرایند پیوند عضو دانست. در زمینه‌فرهنگ سازی نقش رسانه‌ها بیش از دیگر نهادها واجد اهمیت است؛ رسانه‌ها می‌توانند با تولید محتوایی هدفمند شاخص اهدای عضو را در ایران ارتقا دهند.