سنجش اصولی اهلیت نیروی کار در مراکز فنیوحرفهای
حسن کشاورز جوبنه؛ مدیرکل سنجش مهارت و صلاحیت حرفهای سازمان آموزش فنیوحرفهای
نظام آموزش فنیوحرفهای در ایران، یکی از ساختارهای مکمل نظام آموزش کشور است که کارکرد مثبت آن در اقتصاد کشور به اثبات رسیده است. براساس ضوابط حاکم بر نظام آموزش فنیوحرفهای در ایران و براساس علاقهمندی افراد و طبق آنچه موردنیاز آنهاست، در مراکز آموزشی تحتمدیریت سازمان آموزش فنیوحرفهای، دورههایی آموزش داده میشود که مبتنی بر استانداردهای قانونی است. هدف از این آموزشها، ارتقای سطح مهارتآموزی افراد است تا از سوی بنگاههای دولتی و بخش خصوصی پذیرش و مقبولیت بیشتری داشته باشند. در این راستا صنوف، حِرف و مشاغل استانداردهایی را مطرح میکنند و در نهایت استانداردهای آموزشی طبق خواسته آنها و اهداف آموزشدهندگان تعریف میشود. بر همین اساس، معمولا آنچه در نظام آموزش فنیوحرفهای دنبال میشود، موردنیاز بازار کار است. در مراکز آموزش فنیوحرفهای افراد در قالب کلاسهایی دورههای عملیاتی و تئوری را طی کرده و پس از آنکه صلاحیت کاری آنها محرز شد، وارد بازار کار میشوند. این صلاحیت پس از سنجش مهارت، نگرش و اخلاق حرفهای در دوره آموزشی، مورد سنجش و ارزشیابی قرار میگیرد. هرقدر امکانات و تجهیزات و روشهای آموزشی بهروزتر باشد، ورود افراد به بازار سهلتر و مثمرثمرتر است. به همین دلیل بنگاهها و صاحبان حِرف روی بهروزرسانی آموزشهای مهارتی تاکید دارند. نکته قابلتامل در این بحث این است که هزینه آموزشگاههای مهارتی بسیار بالاست. ضمنا برخی از رشتهها که با فناوری روز سروکار دارند هزینهبرتر هستند و باید از طریق دولت و بنگاهها و با مشارکت آنها کاری کرد که هم هزینههای آموزش کاهش یابد و هم کارآموزان شرایط سادهتری برای ورود به بازار کار داشته باشند. البته بسیاری از افراد از اهمیت این مراکز و ضرورت بهرهگیری از فرصتهای مهارتآموزی، غافل هستند یا کارآموزی در بنگاههای اقتصادی را بر پرداخت هزینه بابت دریافت تخصصهای مهارتی، ترجیح میدهند. میدانیم که درصد زیادی از متقاضیان بازار کار -طبق برخی از برآوردها بیش از 40درصد بیکاران- فارغالتحصیلان دانشگاهی هستند. در راستای اثربخشی نظام آموزش مهارتهای تخصصی و فنی برای ورود به بازار کار، باید دانشجویان مراکز و موسسات آموزش عالی پس از فراغت از تحصیل به مراکز فنیوحرفهای سوق داده شوند. متاسفانه بسیاری از دانشآموختگان دانشگاهی، یا از این مراکز بیاطلاع هستند یا تمایلی به مهارتآموزی ندارند، بنابراین بهتر است برای تامین نیاز بازار کار، همچنین کاهش نرخ بیکاری، این دو بخش، یعنی دانشگاه و مراکز مهارتآموزی را بهنوعی بههم پیوند دهیم. هرچه ارتباط دانشگاه با این مراکز، همچنین ارتباط بخش خصوصی با این دو، بیشتر باشد، سطح کیفی دورههای آموزشی، همچنین اهدافی که در سند توسعه اشتغال در نظر گرفته شده، بهتر تحقق خواهد یافت.