دکتر ابراهیم رزمپا - متخصص و جراح گوش و حلق و بینی و عضو هیئتعلمی دانشگاه علوم پزشکی تهران
افراد مبتلابه آلرژی و حساسیت گاهی پوست بدنشان در اثر تماس با چیزی شروع به خارش میکند، مثلا لباسهای پشمی یا نایلونی که میپوشند دچار حساسیت پوستی میشوند و وقتی در معرض گردوغبار قرار میگیرند عطسهشان میگیرد. بهترین راه درمان آلرژی همیشه جلوگیری و اجتناب از در معرض آن قرار گرفتن است. اما عدهای که به واسطه شغلشان در اثر تماس با بعضی مواد دچار انواع حساسیتهای تنفسی و پوستی میشوند باید از سایر راههای کنترل آلرژی و حساسیت استفاده کنند.
آلرژی چیست؟
آلرژیها عکسالعملهایی حساس در برابر موادی هستند که حتی ممکن است کاملا بیضرر باشند. آلرژی و حساسیت هیچ ارتباطی به جنسیت، سن و نژاد ندارد. در عملیاتی که «حساسسازی» نامیده میشود، بدن فرد در مقابل ماده خاصی پادتن میسازد که به آلرژی تبدیل میشود. درنتیجه هرگاه فرد با آن ماده خاص تماس پیدا میکند سیستم دفاعی در مقابل آن واکنش منفی ایجاد میکند. ضدآلرژیها در خون بدن هیستامین آزاد میکنند که آن هم مسائل جانبی دارد. به طور مثال، هیستامین غشای مخاطی بینی و چشمها را آبدار و خارشآور میکند. همچنین آماسهایی سفیدرنگ و خارشآور که کهیر نامیده میشوند در بدن ایجاد میشود. با توجه به نوع آلرژی و قسمتی از بدن که درگیر آن است، علائم مختلفی از قبیل خارش پوست یا چشم یا بدن، کهیر و جوشهای پوستی، عطسه، سرفه، تنفس صدادار، حالت تهوع و استفراغ ایجاد میشود. در نمونههایی نادر حتی آلرژیهای بسیار خطرناک و تهدیدکننده هم بروز میکند که آنافیلاکسیز نامیده میشوند.
حساسیت به گردوخاک را با ماسک کنترل کنید
مبتلایان به آلرژی گردوخاک هنگام گردگیری و تمیز کردن خانه دچار آبریزش و خارش چشم میشوند. این آلرژی میتواند باعث ابتلا به آسم شود. برای جلوگیری از این مسئله همه مکانهایی را که به نظر گردوخاک زیاد یا رطوبت را در خود نگه میدارند بهخوبی تمیز کنید. از بالشهای ضدآلرژی استفاده کنید و ملافههای تخت را دائما با آب داغ شستشو دهید. اگر بهواسطه شغلتان در معرض گردوخاک قرار میگیرید از ماسک استفاده کنید.
حساسیت فصلی را با دارو درمان کنید
بعضی از آلرژیها به خاطر وجود گردههای زیاد در هوا، ناشی از درختها، چمن، گیاهان و دانهها، به وجود میآیند. این آلرژی یکی از متداولترین آلرژیها به حساب میآید. آبریزش و خارش چشم، عطسه، خارش گلو و دهان و در بعضی موارد آسم از علائم این آلرژی هستند. در فصول بهار و تابستان این آلرژی باعث دردسر است و تنها راه کنترل آن استفاده از داروهای ضدحساسیت و ضدآلرژی است.
دوری از حیوانات آلرژیزا
حیوانات یکی از متداولترین دلایل ابتلا به آلرژی و ایجاد حساسیت هستند. سگ، گربه، خرگوش، خوک یا حتی اسب در بعضی افراد ایجاد آلرژی میکنند. عطسه و آبریزش چشم یکی از متداولترین علائم این آلرژی هستند. در مواردی هم که آب دهان آن حیوان با پوست برخورد کند کهیر ایجاد میشود. اگر میدانید که نسبت به حیوان خاصی آلرژی دارید، عاقلانهتر این است که از نگهداری یا حتی برخورد با آن اجتناب کنید. اما اگر بهواسطه شغلتان ناگزیر از رویارویی با آنها هستید قبل از مواجهه با آنها آنتیهیستامین مصرف کنید و از دستکش و ماسک استفاده کنید.
حساسیت به مواد شیمیایی را با دستکش و ماسک کنترل کنید
عدهای در اثر تماس با عطر، صابون، لاستیک، فلز و مواد شوینده ممکن است دچار خارش و التهاب پوستی شوند. اگر به واسطه شغلتان با مواد شیمیایی سروکار دارید برای جلوگیری از حساسیت پوستی و تنفسی از دستکش و ماسک استفاده کنید.
داروها و غذاهای آلرژیزا مصرف نکنید
حساسیت به داروها و غذاها بسیار خطرناک است، چراکه وارد بدن میشوند و در همه بدن منتشر میشوند و خیلی از بافتها را بهسرعت تحت تاثیر قرار میدهند. افراد میتوانند به هر دارو یا هر ماده غذایی آلرژی پیدا کنند. اگر بعد از مصرف دارو یا خوردن مادهای غذایی دچار گیجی، جوش، خارش یا سختی در تنفس شدید از آن ماده دوری کنید و به پزشک مراجعه کنید. هیچگاه استفاده از دارو یا ماده غذایی را که فکر میکنید نسبت به آن آلرژی دارید ادامه ندهید. اگر دچار کهیر یا سختی در تنفس و ورم صورت یا گلو شدید آنتیهیستامین مصرف کنید و سریعا به مراکز درمانی مراجعه کنید.