نگاه
طرحهای خلاقانه چگونه متولد میشوند؟
مهران امیری - کارشناس فنآوری اطلاعات
کسبوکارهای موفق حاصل تلاش برای به سرانجام رساندن طرحها و نظرات خلاقانه و پشتکار در تداوم مسیر هستند. موفقیت و ثروت بدون داشتن روشهای خلاق و طرحهای تازه به دست نخواهد آمد. بر این اساس پرسش مهم این است که چگونه طرحهای خلاقانه و تازه داشته باشیم؟
علاقهمند هستید که طرحهای تازه و بزرگ خلق کنید؟ یکی از همان طرحهایی که دیگران پس از شنیدنش لبخندی بزنند و بپرسند که چرا شما را پیش از این ندیدهاند؟ واقعیت این است که طرحهای خلاق بدون تلاش به دست نمیآیند. درست است که در یک لحظه فریاد «یافتم» میزنید، اما آن لحظه در ادامه لحظات بیشماری پدید آمده که فکر و ذهن خود را در مسیر دستیابی به طرحتان
قرار دادهاید.
از سوی دیگر رسیدن به طرحهای نو و خلاق نیازمند نگاه متفاوت به موضوعات است. برای متفاوت بودن یا داشتن نظرات ابتکاری باید امور پیرامون خود را به گونهای متفاوت از آنچه دیگران میبینند، بنگریم و حتی با شیوههای متعارف خودمان هم مقابله کنیم. ذهن و فکر را باید آزاد کرد تا هر موضوعی را به شیوهای دیگرگون ببیند. از همین راه، کاستیها و نقاط قوت روشن میشود و طرحهای خلاقانه برای پیشبرد کسبوکار یا ایجاد کسبوکارهای جدید پدید میآید. به طور مثال میتوان از روش موسسه امبوث (M Booth) یاد کرد. این موسسه که در منهتن واقع شده بر روی روش کار برخی برندهای موفق بینالمللی اثر گذاشته و در سال ۲۰۱۲ عنوان موسسه خلاق سال را دریافت کرده است. اعضای این موسسه به محض ورود به جلسات همفکری با کاغذهای رنگی مواجه میشوند که در کنار پوسترهای حاوی پرسشهای الهامبخش، آنها را در مسیر ابراز خلاقیت قرار میدهد. از آنها درخواست میشود در مدت ده دقیقه طرحهای خود را روی دیوار بنویسند. این تجربه غیرمعمول شیوه اندیشیدن و طراحی متفاوتی را پیش روی افراد
قرار میدهد. یکی دیگر از نکات مهم در زمان پرورش طرحها این است که خودتان را مقداری محدود کنید. درحقیقت آزادی زیاد میتواند مانع بروز خلاقیت شود. بهتر است به خود اجازه دهیم به جای حرکت آزادانه در عرض، به سمت عمق بخشیدن به موارد پیش رویم. بنابراین مناسب است که خودمان را برای نگاه عمیقتر به مواردی مشخص و محدود آماده سازیم و از توجه به همه چیز در یک زمان پرهیز کنیم. به جای گسترش افقی موارد و درگیر شدن با انبوهی از گزینههای مختلف، بهتر است روی یک یا چند گزینه اصلی تمرکز کنیم و آنها را با عمق و دقت بیشتری بررسی کنیم و پرورش دهیم.
منابع الهام عموما به صورت تصادفی نمایان میشوند. به همین دلیل باید خود را برای دریافت این نوع الهامات آماده سازیم. افراد خلاق هرگز ذهن و فکر خود را روی نکات جدید نمیبندند، هرچند غیرواقعی به نظر برسند. درحقیقت نکته مهم پرهیز از پیشداوری درباره طرحهاست. بسیاری از طرحهای موفق و اثرگذار در ابعاد جهانی، ابتدا طرحهایی مسخره به نظر میآمدند که کمتر مورد توجه قرار گرفتند. همچنین داستانهای زیادی از افراد سرشناس و موفقی شنیدهایم که بارها و بارها برای ارائه طرحهای خود اقدام کردند و هر بار با پاسخ منفی و گاهی هم طعنه و تمسخر مواجه شدند. بهعنوان یک طراح خلاق لازم است خودمان را نیز از هر نوع پیشداوری درباره اینکه دیگران با طرحهای ما چگونه برخورد خواهند کرد رها سازیم. روشن است که درنهایت برای اجرای طرحها باید بتوانیم دیگران را با خود همراه سازیم اما در گامهای نخست هر نوع پیشداوری میتواند منجر به مرگ زودرس طرحهای خلاق شود. به یاد داشته باشیم که همواره میتوانیم یک طرح را مورد اصلاح و بهبود قرار دهیم اما ابتدا باید اجازه داد طرحی خلق شود تا در مراحل بعدی بتوان آن را اصلاح کرد و بهبود بخشید.