بحث داغ شبکههای اجتماعی
موافقان و مخـالفان اینستکس
صدرا محقق
پس از برگزاری نشست کمیسیون برنامه جامع اقدام مشترک، معاون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، از نهاییشدن «اینستکس» خبر داد و اعلام کرد، سازوکار ویژه مالی اروپا با ایران عملیاتیشده و اولین انتقالات بانکی در آن، در حال انجام است. عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه ایران نیز این خبر را تایید کرده است. خبری که انتشار آن بهسرعت واکنش کاربران شبکههای اجتماعی را در پی داشته است، بهطوری که جدلها و اظهارنظرهای مختلف موافقان و مخالفان این طرح، در روزهای اخیر «اینستکس» را به بحث داغ شبکههای اجتماعی تبدیل کرده است. «پوریا استراکی» با انتشار تصویری از برخی جزئیات اینستکس، در این رابطه نوشت: «هنوز هم اطلاعات ما چندان نیست. مراقب تیترهای الکی خوشبینانه باشید، اینستکس کانال «مالی، بانکی یا پولی» نیست با اینستکس پول حواله یا جابهجا نمیشود. اینستکس تنها یک کانال اعتباری برای تبادل کالاهای ضروری است. شامل نفت نمیشود.»یکی دیگر از کاربران به نام «مهدی» نیز در اینباره نوشت: «اینستکس فقط به چهار شرط بهدرد میخورد...:
۱. بتوان با آن کالای تحریمی خرید۲. اروپا از ایران نفت بخرد ۳. مشروط به FATF نشود ۴. علاوه بر تسویه، عملیات پرداخت هم انجام بدهد.»
کاربری به نام «علی» نیز در این خصوص نوشت: «اگر بناست اینستکس محدود به کانال تهاتر و خط اعتباری چندمیلیون دلاری باشد، بهتر که ایران طبق بند۳۶ برجام تعهداتش را تعلیق و دستش را برای توافق هستهای جدید با آمریکا پُر کند. خرید نفت ایران توسط شرکتهای دولتی اروپا ممکن و شرطی معقول برای اجرای کامل تعهدات ایران در برجام است.»
«محمد نوری» اما به تلاش مخالفان داخلی اینستکس برای ناکامی این طرح اشاره کرد و در اینباره نوشت: «ساعتی بعد از آغاز بهکار سامانه اینستکس محافل ضدبرجام در داخل کشور عملیات تبلیغی خود را برای ناکام گذاشتن این مرحله از همکاری ایران و غرب آغاز کردند، کانالهای اصلی جریان اصولگرا، حرکت اروپاییها در اینباره را بیهوده جلوه داده و آن را با طرح نفت در برابر غذای عراق مقایسه کردند.»کاربری به نام «حجتالله» که از همین مخالفان است در این خصوص نوشت: «... اینستکس باید حداقل امکان فروش روزانه ۶۰۰ هزار بشکه نفتخام به اروپا و جابهجایی پول آن (برای خرید هر نوع کالا برای هر ذینفع ایرانی یا جابهجایی وجه آن) را فراهم کند...»«نصرتالله تاجیک» نیز که عملیاتیشدن اینستکس را لازم، اما کافی نمیداند در اینباره نوشت: «با این اوضاع و احوال ملی، منطقهای و بینالمللی، برجام را باید آنقدر کشید که پاره نشود! اجراییشدن اینستکس لازم، اما کافی نیست، ولی در بهم زدن ترتیبات درونی برجام هم نباید زیاد عجله کرد! همین که ترامپ در انزوای خروج از برجام بماند و نتواند علیه ما اجماع ایجاد کند، فعلا کافی است.»همچنین کاربری به نام «مینا» با اشاره به تاثیرگذاری خبر راهاندازی اینستکس بر قیمت ارز، در اینباره نوشت: «مقاومت قیمتی دلار شکست. هرچه کانالهای مالی فعالتر شوند فشار بر بازار آزاد ارز کمتر میشود.»«صادق زیباکلام» هم در توئیتی نظر خود را این طور بیان کرد: «دیروز با مذاکرات هستهای مخالفت میکردند. بعد با برجام، هرتیغ و تیشهای که داشتند بر سر راه آن ریختند تا نهایتا ترامپ کار را تمام کرد. بعد نوبت مخالفت با FATF رسید و حالا هم علیه اینستکس تیغ از نیام بر کشیدهاند. اصولا هر حرکتی که در جهت تنشزدایی با غرب باشد یکسره محکوم است.»
«حسین درخشان» از کاربران توئیتر هم چنین نظری درباره اینستکس داشت: «روحانی میخواد با اینستکس، هم برجامرو نگه داره و هم از جنگ و از شورش داخلی برای نان جلوگیری کنه تا دوره ترامپ سر برسه. طبیعیه که تندروهای دوطرف میخوان اجازه ندن در زمین اونها بازی کنیم.»
«محمد نوری»، روزنامه نگار هم در توئیتر نظرش درباره اینستکس را به این شرح توضیح داد:«ساعتی بعد از آغاز بهکار سامانه #اینستکس محافل ضد #برجام در داخل کشور عملیات تبلیغی خود را برای ناکام گذاشتن این مرحله از همکاری ایران و غرب آغاز کردند. کانالهای اصلی جریان اصولگرا حرکت اروپاییها در اینباره را بیهوده جلوه داده و آن را با طرح نفت در برابر غذای عراق مقایسه کردند.» کاربر دیگری به نام «بهشتیپور» هم در اینباره چنین نظری در توئیتر نوشت: «اینستکس درواقع یک آبباریکهای است برای آنکه جریان اقتصاد ایران به سمت اروپا قطع نباشد. فعلا محدود به دارو و غذاست، اما اصل این ماجرا نوعی مقاومت دربرابر هژمونی مالی آمریکاست بنابراین نباید آن را رد کرد...»