کارزدگی در کارگاههای تولیدی
در حالی سازمان جهانی بهداشت(WHO)«فرسودگی شغلی» یا «کارزَدگی» را بهطور رسمی یک بیماری اعلام کرده که برخی از کارشناسان، این مشکل را بلای جان کارفرمایان و کارگران در قرن حاضر میدانند.این گروه از کارشناسان معتقدند، بروز مشکل کارزدگی اگرچه اثرگذاری مستقیمی در کیفیت زندگی کارگران و خانوادههایشان دارد، میتواند بهرهوری و ارزشافزوده واحدهای تولیدی را نیز تحتتاثیر خود قرار دهد. به همین دلیل لازم است توجه ویژهای به آن صورت بگیرد.«نانسی رِیلی»، روانشناس و محقق در این زمینه معتقد است، سرعت کار و فعالیتهای کارگران در جوامع صنعتی و در حال توسعه به اندازهای شده که بسیاری از فعالیتهای روزمره آنها تحتتاثیر قرار میگیرد و نکته اینجاست که این موارد میتواند در بخش هزینههای کارگاهی و تامیناجتماعی نیز اثراتی از خود برجای بگذارد.
ریلی میگوید: «فشردگی، سرعتبالا، استراحت کم، همه و همه در جوامع صنعتی باعث شده تا خستگی بهصورت مزمن در میان کارگران شکل گرفته و در نهایت باعث ایجاد مشکلات نگرانکنندهتری همچون حوادث کار، خودکشی یا حتی آسیبرساندن به سایر همکاران شود.»به گفته این روانشناس «کارزدگی» در نهایت باعث خواهد شد واکنشهای استرسزا در میان کارگران ایجاد شود که اولین اثرگذاری آن در روحیه کارگران، بیانگیزهشدن آنها در محیط کاری میشود و پس از آن معمولا کارگران محیط کارشان را ترک میکنند که این روند کاهش بهرهوری و زیان کارگاه را بهدنبال خواهد داشت.ریلی تاکید میکند: «خروج کارگران عمدتا آموزشدیده و باسابقه بهدلیل «کارزدگی» از کارگاهها، در واقع زیان غیرقابل جبرانی برای صاحبان سرمایه و کارآفرینان است، چون آنها دوباره باید برای آموزش تازهکارها سرمایهگذاری کنند. این در حالی است که چنین اتفاقی در عصر حاضر برای صاحبان سرمایه بهدلیل رقابت بالا با سایر تولیدکنندگان بهمنزله زلزلهای ویرانکننده است.»
ریلی در گزارش تحقیقاتی خود اعلام کرده، سطح بالای آدرنالین ترشحشده در خون کارگران با توجه به شرایط فعلی اغلب کارگاههای تولیدی، باعث میشود این افراد به این سطح آدرنالین معتاد شده و همین روند، تعجیل و واکنشهای غیرمنطقی را در میان کارگران افزایش میدهد که درواقع حکم افتادن اولین مهره دومینو را دارد، چون پس از آن، زنجیرهای از حوادث و اتفاقات شکل خواهد گرفت.»وی میگوید:«کارفرمایان برای اینکه متوجه ایجاد فرسودگی شغلی در میان کارمندان خود شوند کافی است به برخی از علائم عادی توجه کنند. بهعنوان مثال، افزایش غیبت، مرخصیهای استعلاجی، کاهش تولید، افزایش حوادث شغلی و اعتراض به شرایط کار، از جمله اولین نشانههای ایجاد چنین شرایطی است که باید آنها را جدی گرفت.»
چکلیست طلایی
این روانشناس در حین انجام تحقیقات خود برای رسیدن بهدلایل اصلی ایجاد چنین مشکلی برای کارگران عصر حاضر، چکلیستی تهیه کرده که کارفرمایان میتوانند براساس آن، سریع مشکل اصلی کارگاه را شناسایی کرده و برای رفع آن، برنامهریزی کنند. چکلیست وی به این ترتیب تنظیم میشود:
اغلب چیزها را فراموش میکنند. (ساعت10 وقت ملاقات چیست؟)
خستگی غیرمعمول را احساس میکنند. (هنوز نمیتوانم به خانه بروم؟)
از بیخوابی رنج میبرند. (تماشای فیلمهای قدیمی در ساعت3 صبح)
تجربه تغییر در اشتها. این میتواند با تغییرات وزن نیز مرتبط باشد.
تجربه تغییر در رفتار و خلقوخوی. (مرا تنها بگذار یا من تو را میکشم!)
اغلب احساس بد و خرابکاری دارند.
خیلی بیمار میشوند. (سومین سردرد این ماه)
میخواهند از دیگران دور باشند. (گمشو!)
احساس اضطراب و نگرانی. (حالا چه اشتباهی؟)
وی معتقد است، اگر یکی از کارگران شما چهار مورد از موارد اعلام شده بالا را تجربه کرده، شک نکنید که درگیر معضل «فرسودگی شغلی» شده و باید بهسرعت برای بهبود شرایط وی برنامهریزی شود، در غیر این صورت، تبعات و مشکلات بیشتری در کارگاه تجربه میشود.