یک حساب سرانگشتی نشان می‌دهد ایرانیان در سال 1394 «خوش»ترین زندگی اقتصادی خود را داشته‌اند. در سال گذشته اختلاف مثبت درآمد با مخارج خانوارهای ایرانی به بالاترین سطح خود در تمام 34 سال گذشته رسید و مایه شگفتی شد. این در حالی است که از سال 1361 تا 1394، تنها سه سال 1391، 1393 و 1394 درآمد ایرانی‌ها بیش از هزینه‌هایشان بوده است. آتیه‌نو درباره این پدیده جدید اقتصاد ایران گزارش می‌دهد.

  سال‌های 93 و 94، بهترین تراز بودجه خانوار ایرانی

بر اساس گزارشی که مرکز آمار منتشر کرده، رشد درآمد خانوار در سال گذشته بیشتر از رشد هزینه خانوار بوده است. این آمار مربوط به سال 94 است. اما این گزارش حتی پا را از این هم فراتر می‌گذارد و می‌گوید نه‌تنها در سال 94 که در سال 93 نیز تراز بودجه خانوار ایرانی (حاصل تفریق مخارج خانوار از درآمد خانوار) بهترین تراز در تمام 34 سال گذشته بوده است. به این معنی که سال 1394 بهترین سال بودجه‌ای خانوارها از سال 1361 به بعد بوده است. این یعنی برخلاف سال‌های دورتر، خانواده‌های ایرانی می‌توانستند در این دو سال علاوه بر تامین مخارج خود، مقداری از درآمدشان را پس‌انداز کنند.

  اوضاع دخل‌وخرج ایرانی‌ها در سال 94

آمارهای مرکز آمار گواه آن است که درآمد خانواده‌های ایرانی در سال گذشته، 27 میلیون و 900 هزار تومان، و در مقابل، مخارج آنان 26 میلیون و 200 هزار تومان بوده است. این به معنی تراز مثبت یک میلیون و 700 هزار تومانی خانوار ایرانی در سال 94 است.

  مروری بر تراز بودجه خانواده‌های ایرانی

آمارهای مرکز آمار را که بالا و پایین می‌کنید می‌بینید تراز بودجه خانوار ایرانی از سال 61 تا 94، تنها در سه سال مثبت بوده است؛ آن هم سال‌های 1391، 1393 و 1394. بیشترین اختلاف منفی درآمد و هزینه‌ها در سال 1368 ثبت شده است. در دهه هفتاد، این اختلاف به غیر از سال 1374 در حال کاهش بوده است. در سال 1380 نیز همه ترازها نشان‌دهنده کوچک‌تر بودن کمتر از 10 درصدی درآمد نسبت به مخارج بوده است. این آمار در سال 1390 به کمترین مقدار ممکن خود رسید که بر همین اساس سرانجام در سال 1391، این اختلاف به نفع کفه درآمدها سنگینی کرد. اما دوباره در سال 1392، در بر همان پاشنه قبلی چرخید تا اینکه در سال 1393 و 1394 نه‌تنها این اختلاف به نفع درآمد خانواده‌ها رقم خورد که در سال 94 این اختلاف بیش از مثبت 5 درصد بوده است.

  کدام سال مخارج ایرانیان بیش از همیشه بوده؟

دوباره مبنای بررسی‌های ما، گزارش مرکز آمار است. بین سال‌های 1371 تا 1374 روند مخارج ایرانیان نزولی بوده است. از آن سال به بعد، روند صعودی طولانی را طی کرد که تا سال 1386 طول کشید. دوباره روند نزولی دوساله‌ای آغاز شد که با صعودی یک‌ساله باز هم روند نزولی به خود گرفت و تا سال 1392 به طول انجامید. این روند در طول سال‌های 1393 و 1394 در حال کاهش است. بیشترین مخارج ایرانیان در سال 1386 و کمترین آن‌ها در سال 1374 رقم خورده است.