بحث داغ شبکههای اجتماعی:
کامران پسر کمال!
صدرا محقق
روز چهارشنبه هفته گذشته «کامران»، یک شیر نر ایرانی از باغوحش بریستول انگلیس به تهران منتقل شد و روز بعد نیز در باغوحش ارم تهران و در حضور گسترده مردم به نمایش گذاشته شد. شیری که نام پدرش هم گویا کمال بوده. بازگشت شیر ایرانی بعد از هشتاد سال، حالا عکسالعملهای متفاوتی را در میان کاربران شبکههای اجتماعی در پی داشته است، برخی از کاربران با ابراز نگرانی از آینده نامعلوم کامران در ایران، سخن گفتهاند و برخی دیگر، اما این اتفاق را آغاز احیای نسل شیر ایرانی در زیستگاه اصلی خودش میدانند.
«مهدی یزدانیخرم» که شیر را نماد کهن ایران میداند، در تفسیر بازگشت شیرایرانی به کشور، نوشت: «من دلبسته نمادها هستم. شیر که عمیقا با فرهنگ ایرانی، نشانههای مذهبی و حتی شعر فارسی گره خورده، بیتردید آشناترین شناسه این مفهوم است. شیری که نزدیک صد سال است از طبیعت ایران رخت بربسته یک معنا و خوانش دارد و بازگشتش در این روزها به کشور تحتفشار و مملو از اتفاق ما، معنایی دیگر. بهصورتش خیره میشوم. نگاهش میکنم و از چشمهایش وصل میشوم به تاریخ خونخوردهمان. به گذشتههای دور و نزدیک. نماد کهن ایران به خاکش بازگشته و همین حضور و خبر کافی است که دلم شاد شود و جانم سرشار برای بودن، نوشتن و تلاش برای حفظ ایران. نمادها برای همین ساخته میشوند اصلا. برای اینکه از ورای آنها جانی دیگر را ببینیم و معناهایی بسازیم از عدم.»
کاربر دیگری به نام «آراس» نیز در اینباره نوشت: «او بازگشته است، امروز که شغالها دورتادور ایران حلقه زدهاند، شیر ایرانی به ایران بازگشته است. بازگشت در زیباترین استعاره برای این روزهاست پسر.»
در این بین اما یکی از کاربران به نام «امین» نام ایرانی این مسافر فرنگ رفته را دستمایه طنز قرار داد و نوشت: «یه شیر ایرانی رو از انگلیس برگردوندن ایران، اسمش کامرانه؛ بزرگوار هشتاد سال اون ور بوده، تن به استیو و مایکل و دیوید نداده. درود بر تو شیر آریایی، درود بر تو کامی!»
کاربری به نام «هانی»که برای سرنوشت کامران، این شیر ایرانی تازه به وطن برگشته، نگرانیهایی دارد. در اینباره نوشت: «امیدوارم به سرنوشت ببر و پلنگهایی که از روسیه آوردید دچار نشه. آوردن مهم نیست که، نگهداری مهمه و علم و دلسوزی و هزینه لازم داره. خواهشا در حق این یکی کوتاهی نکنید که به بیماریهای ناشناخته دچار نشه و در آستانه فصل گرما تلف نشه.»
کاربر دیگری به نام «محسن» نیز همنظر با هانی، این طور نوشت: «کسی دشمنی با اینکه شیر ایرانی به کشور بازگشته نداره، اما واقعیت اینه که همه متفقالقول هستن که در کشور ما نابودی محیطزیست گویا اهمیتی نداره و امکانش هست که از سر بیتوجهی هر بلایی سر این زبونبسته بیاد.»یکی دیگر از کاربران به نام «سپهر» نیز که خبر احیای نسل شیر ایرانی را نوعی عوامفریبی میداند در این خصوص، نوشت: «در خبرها گفتهشده قرار است نسل شیر منقرضشده ایرانی احیا شود. این یک شوخی و ... بزرگ است. در کدام زیستگاه قرار است احیا شود؟ مگر میتوان بدون زیستگاه، نسل حیوانی را احیا کرد؟ صادقانه بگویید برای نمایش در اسارت آمده. برای مشتی پول.»
«سهند ایرانمهر» نیز به زخمهای دیدهشده روی صورت این شیر اشاره کرد و در این خصوص نوشت: «بعد از آمدن به ایران اسم شیر ایرانی را که از بریستول به وطن برگشته، گذاشتن هیرمان. رو صورتش دو تا زخمه، باغوحش بریستول گفته اینجا که بود زخم نداشت، طرف ایرانی گفته تو جابهجایی زخمی شده. امشب آبا و اجداد هیرمان میان تو خوابش و بهش میگن تا حالا فرنگی بودی این دوتا زخم یعنی دیگه هم ایرانی هستی هم تو ایران.»
در این میان کاربری به نام «مژگان»، ماجرای یوز ایرانی و خطر انقراضش را یادآور شد و در اینباره نوشت: «یک شیر ایرانی بعد از ۸۰ سال انقراض در ایران، دیشب از یکی از باغوحشهای انگلیس وارد ایران شد! فردا که یوزپلنگ منقرض شد قراره از کجا یوز بیاریم؟ باشد روزی که مردم ایران و دولتمردان با تماشای این شیر در باغوحش ارم، بلکه عبرت گیرند و بیش از این طبیعت ایران را تاخت نزنن.»
«ایمان معماریان» فعال محیطزیست، در خصوص تلاشها برای انتقال این شیر به ایران و حساسیتها پیرامون نگهداری از آن در باغوحش ارم، اینطور نوشت: «سالها ایرانیان تلاش کردند تا بعد از انقراض شیر ایرانی، پشیمانی خود را با بازگرداندن نماد ایران به وطن جبران کنند و نتوانستند. حالا این مهم محقق شده، شیر ایرانی برگشته، به بهترین روش ممکن هم برگشته و در بهترین جای ممکن نگهداری میشود، برگشته تا به ما ایرانیها نشان دهد تا چه اندازه بیفکر و بیتوجه بودیم که مهمترین گونه حیاتوحش کشورمان را بهسادگی نابود کردیم، برگشته تا به ما بگوید، زیبایی بیهمتا چون من را از دست دادید، این بار درست فکر کنید تا گونههای بینظیری چون یوزپلنگ ایرانی و پلنگ ایرانی را به سرنوشت من دچار نکنید و ایران و جهان را از داشتنشان محروم نکنید. ولی گویا ما ایرانیها به فکر کردن عادت نداریم و فقط باید بدون داشتن دانش انتقاد کور کنیم! بیایید یک بار، حداقل یک بار برای همیشه به علم دانش و تلاش گروهی که فقط برای حفظ حیاتوحش ایران سالها تلاش کردهاند احترام گذاشته و این بار، فقط این بار ابتدا فکر کنیم و سپس سعی کنیم تا بتوانیم بهتر ببینیم. باغوحش تهران باید نماد و الگویی در راستای حفاظت از حیاتوحش بیمانند ایرانزمین برای سایر باغوحشهای نابسامان ایران باشد، تلاش میکند که باشد، پس تلاش کنیم تا باشد.»