قتل اُتسویا، جونیچیرو تانیزاکی، محمود گودرزی، انتشارات چترنگ، چاپ اول 1397
قصه عشق آمیخته به جنایت
حسین سبحانی
ادبیات و قصههای ژاپنی مانند فیلمها و انیمههایشان پُر از رمزوراز و ماجراست و نمونههای عالی این ژانر از ادبیات در ژاپن فراوان پیدا میشود. «جونیچیرو تانیزاکی» یکی از شناختهشدهترین داستانپردازان ژاپنی قرن بیستم است که داستان بلندی به نام «قتل اُتسویا» در فهرست آثارش دارد که میتوانیم از آن، بهعنوان نمونهای از آن نوع ادبیاتی که ذکرش رفت یاد کنیم. «قتل اُتسویا» ماجرای دو دلداده در ژاپنِ قرن نوزدهم را روایت میکند که جایگاه اجتماعی متفاوتشان، اجازه نمیدهد که این عشق مسیری بدون دردسر را طی کند. شور و هیجان جوانی و عشق، راه تاریکی پیش پای این دو عاشق طالب وصال میگذارد و سرانجام به خون و جنایت آلوده میشود. باید بدانید که «قتل اُتسویا» بیش از آنکه داستانی عاشقانه باشد، هیجانانگیز و جنایی است. سر و کله پلیس و کارآگاه در این قصه پیدا نمیشود، ولی میتواند برای طرفداران این ژانر از ادبیات هم جذاب باشد. در بخشهایی از داستان، هیجان و کشش به حدی است که زمین گذاشتن کتاب و رهاکردن ادامه قصه، کار دشواری است. یکی از ویژگیهای کتاب یا فیلم خوب این است که مخاطب را وادارد تا خود را در موقعیت شخصیتهای داستان بگذارد و بیندیشد که در چنین جایی، من چه تصمیمی خواهم گرفت؟ اتفاقی که میتواند در مورد این کتاب نیز بیفتد و آیا همین، میزان خوبی برای سنجش اخلاقیات نهادینه شده در ما نیست؟ با توجه به خلاقیت نویسندگان ژاپنی بهخصوص در چنین داستانپردازیهایی، هیچ بعید نیست که پایان قصه نامعلوم و غیرقابل حدس باشد که در این داستان هم چنین است و تقریباً تا اواخر ماجرا، حدس پایان آن، کار دشواری است، اما این ضربه نهایی، نه ناگهانی، که بهتدریج و با تغییر و تحولاتی که در درازمدت در شخصیتها روی میدهد، بر سر داستان فرود میآید. پرداختن نویسنده به پیچوتاب و درونیات نهفته شخصیتها که همانا ممکن است در شخصیت هر انسانی نهفته باشد، از نقاطقوت داستان است. از «جونیچیرو تانیزاکی» به جز «قتل اُتسویا»، آثار دیگری نیز به فارسی ترجمه شده است. ترجمه روان «محمود گودرزی» و حجم کمِ این داستان بلند باعث میشود که بتوانید در دو، سه نوبت کتاب را تمام کنید و از این ژانر سرگرمکننده لذت ببرید.