یادداشت
حدود نیمی از جمعیت ایران کمبود ویتامین D دارند
دکتر زهرا عبداللهی؛ مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت
آمار کمبود ویتامین Dدر بین ایرانیان، هشداردهنده است. براساس آمارهایی که در اختیار داریم حدود 30 تا 50 درصد ایرانیها دچار کمبود این ویتامین هستند که البته بخش قابلتوجهی از آنها از این موضوع، اطلاعی ندارند. در این بین، کودکان، سالمندان، زنان، بهخصوص خانمهای باردار، بیش از دیگران در معرض کمبود این ویتامین حیاتی قرار دارند.
واقعیت این است که کمبود این ویتامین میتواند در بلندمدت، عوارض جدی برای سلامتی انسان بهدنبال داشته باشد. پوکی استخوان، فقط یکی از عوارض شایع کمبود ویتامین Dاست، در حالی که کمبود مداوم این ویتامین میتواند در برخی افراد، زمینهساز بروز برخی بیماریهای غیرواگیر مثل بیماریهای قلبی و عروقی، دیابت، بروز مشکل در سیستم ایمنی بدن، اختلال در رشد کودکان و حتی ابتلا به سرطان باشد. در این راستا، وزارت بهداشت نیز گامهای متعددی برای رفع این مشکل برداشته است. بهطور مثال، بازنگری دستورالعمل مکملیاری در کودکان زیر دو سال برای پیشگیری از بروز کمبود ویتامینِD در نوزادان و کودکان، از جمله برنامههایی است که هماکنون در حال اجراست. همچنین غنیسازی شیر و روغنهای مایع خوراکی با ویتامین Dو اجرای برنامه مکملیاری در همه افرادی که به پایگاههای بهداشتی مراجعه میکنند، از دیگر برنامههای اجرا شده است که با مجموعه این اقدامات تلاش کردهایم با فقر ویتامین D در ایرانیها مقابله کنیم. با این وجود، ضرورت دارد خود مردم نیز نسبت به کمبود این ویتامین ضروری در بدن، حساس باشند. در واقع، نیاز است افراد با مراجعه به پایگاههای سلامت در شهرها و خانههای بهداشت در روستاها، وضعیت خود را از نظر کمبود ویتامینها و املاح موردنیاز بدن انسان بررسی کنند و این موضوع را جدی بگیرند. آموزش، فرهنگسازی، نهادینهشدن فرهنگ خودمراقبتی و ترویج سبک زندگی و تغذیه سالم میتواند تا حد زیادی از کمبود ویتامینD در افراد جلوگیری کند.از طرفی آشنا کردن دانشآموزان با تغذیه کامل؛ اگر با طراحی متدهای علمی و البته متناسب با نیازهای کودکانه آنها در محیط مدارس باشد، بهترین تاثیرگذاری را خواهد داشت. تحقیقات نشان میدهد روشهای ترویجی درخصوص تغذیه سالم بیشتر از روشهای هشداردهنده بازدهی دارد. دانشآموزان به صورت گروهی و در محیطهایی که همسالان و همبازیهای آنها حضور دارند، آمادگی بیشتر برای پذیرش مفاهیم به زبان بازی و سرگرمی دارند.