printlogo


جنبش‌های اجتماعی و دموکراتیزاسیون، به کوشش سعید مدنی قهفرخی، انتشارات روزنه، سال 1395
هنری به سبک جنبش اجتماعی
زهرا روح‌الامین

چرا مردم جذب جنبش‌های اجتماعی می‌شوند؟ آیا مردم به‌خاطر حداکثر منافع مادی فعالیت می‌کنند؟ چرا به‌تدریج گروهی به جنبش وفادار و گروهی منتقد آن می‌شوند؟ چرا عده‌ای دوباره وارد جنبش می‌شوند و به صف معترضان می‌پیوندند و جمعی بی‌طرف باقی می‌مانند یا می‌روند؟ چرا مطالعه جنبش‌های اجتماعی دارای اهمیت است؟ مدنی تلاش کرده به سوالات مطرح شده در کتاب پیش‌رو که شامل ترجمه مقالاتی درباره جنبش‌های اجتماعی و دموکراتیزاسیون براساس تجارب سیاسی، اجتماعی و زیستی دیگر کشورهاست، پاسخ دهد. این مجموعه شامل ۱۲مقاله منتخب است که ده مقاله به مباحث درباره جنبش‌های اجتماعی پاسخ می‌دهد و دو مقاله نیز ضمن تبیین و توضیح مفهوم دموکراسی‌سازی، تجارب مهمی در این زمینه ارائه می‌دهد. از این رو نباید آن‌ها را به‌مثابه نسخه عین‌به‌عین برای ایران تجویز کرد. جنبش‌های اجتماعی پنجره‌ای به سوی ابعاد مهمی از زندگی اجتماعی ما می‌‌گشایند. این جنبش‌ها بیرون از نظام سیاسی برای شناخت نگرانی‌ها و دست یافتن به مطالبات فشار وارد می‌کنند و بخش مرکزی آنچه «جامعه مدنی» یا «سپهر عمومی» نامیده می‌شود، هستند و از همین زاویه با دموکراتیزاسیون پیوند دارند. جنبش‌ها به قلب انگیزه انسانی وارد می‌شوند از این‌رو بستر مناسبی برای فهم حساسیت‌های اخلاقی از جمله گذشت و فداکاری، عشق و جست‌وجوی دلیلی برای رنج کشیدن به‌خاطر دیگران هستند. جنبش‌های اجتماعی کمی شبیه هنر هستند؛ آن‌ها احساساتی را که تاکنون به‌خوبی متراکم نشده‌اند، بیان می‌کنند. احساساتی که ژورنالیست‌ها هنوز درباره آن‌ها ننوشته و قانون‌گذاران هنوز آن‌ها را مورد ملاحظه قرار نداده‌اند.
جنبش‌های اجتماعی نقش حیاتی در جوامع معاصر ایفا می‌کنند. ما درباره دنیای پیرامون‌مان از طریق آن‌ها می‌آموزیم. آن‌ها ما را تشویق می‌کنند، دریابیم چه احساسی درباره سیاست‌های دولتی و گرایش‌های اجتماعی و تکنولوژی‌های جدید داریم. جنبش‌ها یکی از روش‌هایی هستند که به واسطه آن‌ها ما به چشم‌اندازهای اخلاقی و الهامات کلی و مبهم خود را به مطالبات سیاسی و مدیریتی تبدیل می‌کنیم.