رهبر انقلاب امسال را سال حمایت از تولید ملی و کالای ایرانی نامیدند و همین موضوع موجب رویکردهای مثبتی در زمینه استفاده از کالاهای تولید داخل و حمایت از تولیدگران ایرانی و حساسیت نسبت به تعطیلی برخی کارگاه‌های تولیدی مثل تولی‌پرس شد. اجتماع بزرگ بسیجیان در ورزشگاه آزادی و بیانیه گام دوم رهبر انقلاب نیز از دیگر مواردی بود که بازتاب‌های مهمی در فضای مجازی داشت.

 

 

سال را با «پایتخت5» آغاز کردیم و ایده خلاقش در پیوند زدن خانواده مازندرانی با ماجرای سوریه. پایتخت در ایام عید جریان اصلی تلویزیون ایران بود و نشان داد که حتی پیام‌های ایدئولوژیک از قالبی مناسب قابل عرضه به جامعه ایرانی است. سال با «بانوی عمارت» هم تمام شد تا ترکیب داستان عاشقانه قجری و صدای محسن چاوشی، موجی البته کم‌رمق‌تر از «پایتخت» را برای تلویزیون در زمستان بسازد. تلویزیون البته امسال داستان‌های دیگری هم داشت که روی تلخش برای بسیاری از مردم، ناسازگاری مدیر جوان و جدید شبکه سه با عادل فردوسی‌پور و برنامه نودش بود.

 

 

در همان آغاز سال، پرسپولیس با قاطعیت قهرمانی‌اش در لیگ را جشن گرفت و البته در تابستان و پاییز با کاری کارستان توانست با پنجره بسته، به فینال لیگ قهرمانان آسیا برود هرچند در نهایت نتوانست قهرمان این رقابت‌ها شود. استقلال هم البته سرش بی‌کلاه نماند و قهرمان جام حذفی شد. با این حال مهم‌ترین تصویر فوتبالی امسال برای ما جام‌جهانی است و بُرد دقیقه آخری از مراکش و پنالتی که بیرانوند از رونالدو گرفت. با این حال ما نه از گروهمان صعود کردیم و نه توانستیم در زمستان به آرزوی چهل ساله قهرمانی جام ملت‌های آسیا برسیم تا در نهایت بیلان کارنامه عملکرد کی‌روش، سرمربی تیم ملی، منفی شود و از ایران برود. این فهرست را با تلخی تمام نکنیم و یادمان باشد که فغانی، داور بین‌المللی ما توانست در جام‌جهانی بدرخشد و حتی داور رده‌بندی این رقابت‌ها باشد و البته همین امسال بود که فوتسالیست‌های بانوی کشور موفق شدند قهرمان آسیا شوند.

 

 

امسال بدون‌شک سال دلار بود. خروج آمریکا از برجام در اردیبهشت باعث شد قیمت دلار تا مرز بیست هزار تومان در تابستان هم برسد هرچند قیمت بعدا پایین آمد و در زمان نگارش این گزارش کمتر از سیزده هزار تومان است. افزایش قیمت دلار باعث شد برای برخی کالاها مزیت صادراتی ایجاد شود و برخی کالاها هم که با مواداولیه وارداتی تولید می‌شدند افزایش قیمت و حتی کمبود در بازار را تجربه کنند. پوشک، گوجه‌فرنگی و گوشت مهم‌ترین این کالاها در سبد ارزاق عمومی بودند هرچند بیش از هر کالای دیگری، امسال در مورد خودرو و قیمت بالای آن حرف زده شد.

 

 

نمی‌دانم رفت‌وآمد مسئولان می‌تواند تلخی یا شیرینی باشد، ولی به هرحال امسال سال استعفای نجفی و افشانی، شهردارهای تهران و روی کار آمدن پیروز حناچی بود و سال استعفا و خروج از کشور کاوه مدنی، معاون سازمان محیط‌زیست و البته سال بازداشت مرتضوی و اجرای حکم او. حسن روحانی هم امسال چند وزیر چغر خود مثل عباس آخوندی، ربیعی، قاضی‌زاده‌ هاشمی را از دست داد و البته اجرای قانون منع به‌کارگیری بازنشستگان هم باعث شد لشگری از مدیران مسن و باسابقه از بدنه مدیریتی کشور خارج شوند. با این حال، گرچه سال داشت با استعفای ظریف، با تلخی تمام می‌شد، بازگشت او به دولت باعث شد که دست‌کم در این زمینه، کاممان شیرین باقی بماند.

 

 

امسال سال فیلترینگ تلگرام بود. تلگرام در اردیبهشت فیلتر شد، اما با دو پلتفرم داخلی، تلگرام طلایی و هاتگرام در جامعه باقی ماند. با این حال نه پروژه دولت برای رفع  فیلتر توئیتر و نه پروژه فیلتر اینستاگرام به نتیجه نرسید تا اینکه حتی در نهایت، از آذری جهرمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات هم به‌خاطر عدم اجرای احکام فیلترینگی شکایت شد.

 

 

دوست داشته باشیم یا نه، امسال سال برخی اعتراضات مردمی و صنفی هم بود. اعتصاب کردستانی‌ها در اعتراض به وضعیت کوله‌بری، اعتراض کازرونی‌ها به تغییرات در تقسیمات کشوری این شهرستان و برخی اغتشاشات در گوهردشت کرج در مردادماه در کنار اعتصاب صنفی و اقتصادی کامیون‌داران و در نهایت اعتراض کارگری فولاد اهواز و نیشکر هفت‌تپه اهم اعتراضات امسال بود.

 

 

داستان برخی از تعدی‌های جنسی هم از داستان‌های تلخ امسال بود. ماجرای تعدی یک معلم در یک مدرسه پسرانه در تهران آن‌قدر مهم بود که رهبر انقلاب دستور پیگیری قاطع آن را دادند. تجاوز به یک دختربچه افغان و ماجرای دختران ایرانشهر هم نشان داد که شاید لازم باشد جامعه مدنی در این زمینه بیش از پیش تلاش کند.

 

 

مشکلات اقتصادی امسال کم نبود، ولی از آن سو باید گفت که در فضای مجازی و جامعه مدنی کمپین‌هایی مثل «شفافیت تخصص ارز» یا «فرزندت کجاست» برای مقابله با رانت‌خواری شکل گرفت و از آن‌سو قوه‌قضائیه با گرفتن مجوز برخی تغییرات موقت در قوانین کیفری، مبارزه متفاوتی با مفاسد اقتصادی را آغاز کرد. در کنار این موارد واکنش منفی جامعه مدنی به ماجرای نماینده سراوان نشان داد که مردم مصونیتی برای مسئولان قائل نیستند و در برابر خطاهای آن‌ها به سختی برخورد می‌کنند.

 

 

وقتی محسن چاوشی امسال ترانه خوزستان را خواند، صدایی رسا برای حمایت از مظلومیت مردم جنوب کشور برخاست، اما داستان کیفیت بد آب خرمشهر و اهواز، نشان دیگری از این مظلومیت بود که البته با تدبیر به‌موقع دولت، تقریبا با شیرینی، تمام شد و این شیرینی را بارندگی‌های خوب پاییز و زمستان و پر از آب شدن هورالعظیم و کور شدن سرچشمه‌های ریزگرد تکمیل کرد. در گوشه دیگری از جنوب کشور، ماجرای صید چینی‌ها در خلیج‌فارس داشت به یک تلخی دائمی تبدیل می‌شد که سپاه تصمیم گرفت با ورود به این ماجرا و حمایت از حقوق صیادان هرمزگانی، یک پایان شیرین برای این ماجرا، برایمان بسازد.

 

 

بعد از فیلتر تلگرام که اگرچه یک پیام‌رسان بود، اما خاصیت شبکه‌های اجتماعی را هم داشت، اینستاگرام به یک شبکه اجتماعی غالب تبدیل شد که طبیعتا این موضوع به حاشیه‌هایی مثل ماجرای دستگیری مائده هژبری که در عرصه رقص فعالیت می‌کرد، تبدیل شد. با این حال، ویدئویی از یک گروه موزیک سربازی شاد و سرحال، حالمان را خوب کرد و نشان داد که شبکه‌های اجتماعی در کنار حواشی آنچنانی می‌تواند چنین تصاویری را هم برایمان به ارمغان بیاورد.

 

 

مجمع تشخیص مصلحت نظام یکی از مهم‌ترین نهادهای حاکمیتی امسال بود. رئیس این نهاد، آیت‌الله هاشمی شاهرودی، در زمستان امسال درگذشت تا آیت‌الله آملی لاریجانی کمی زودتر، دوره ریاست خود بر قوه‌قضائیه را پایان بدهد و رئیس جدید مجمع شود. مجمع امسال البته تصمیم‌های مهم بازگشت سپنتا نیکنام به شورای شهر یزد را گرفت هرچند در نهایت نتوانست در پرونده مهمی مثل FATF به تصمیمی برسد و این تصمیم را به سال آینده موکول کرد.

 

 

خروج آمریکا از برجام اگرچه بر کلیت سیاست خارجی ایران در سال‌جاری سایه انداخت، اما یادمان نرود که بالاخره امسال بود که کلیت رژیم حقوقی دریای خزر به نتیجه رسید و البته امسال بود که چند روز با سخنان مضحک نتانیاهو در مورد وجود سایت هسته‌ای در تورقوزآباد بساط تفریحمان جور بود. با این وجود، در بهمن ماه، ماجرای پرتاب‌های ناموفق موشکی‌مان کمی کاممان را تلخ کرد؛ مخصوصا اینکه متوجه شدیم محتمل است آمریکایی‌ها در این زمینه، مداخله و خرابکاری کرده باشند.

 

 

ایران امسال متاسفانه شاهد چند حمله ایذایی برخی گروه‌های تروریستی تحت حمایت کشورهای متخاصم بود. از حمله به پایگاه سپاه در مریوان تا حمله تروریستی به مجلس  و مرقد امام راحل و نیز حمله در رژه نیروهای مسلح در اهواز و البته حمله به پاسداران در سیستان‌وبلوچستان و ربودن چند مرزبان در همین ناحیه. با این حال انتقام سپاه از گروه‌های تروریستی عامل حملات اهواز و مریوان و نیز تشییع باشکوه شهدای این حملات، نشان داد که نه مسئولان و نه مردم نمی‌گذارند خون و یاد این شهدا پایمال شود.

 

 

بهمن، علاوه بر جشن انقلاب، جشن پرشکوه دیگری هم با زمینه سینمایی داشت که به عقیده بسیاری از منتقدان سینمایی، یکی از بهترین جشنواره‌ها بود و نشان داد که در سال آینده استقبال خوبی از سینماها خواهیم داشت کما اینکه باران‌های سال زراعی کنونی از مهرماه، خیال ما برای سال آینده را کمی راحت‌تر خواهد کرد.

 

 

در عرصه جهانی هم خبر تلخ و شیرین کم نداشتیم. خوشحال بودیم از اینکه کره‌شمالی و جنوبی توانستند با هم گفت‌وگو کنند و حتی از اتحاد حرف بزنند، ولی چه کنیم با ترامپ که با خودخواهی و تکبر، جهان را به سمت تنش می‌برد و با اقداماتی مثل تحریم ایران یا انتقال سفارت آمریکا به قدس یا حتی ساخت دیوار بین مکزیک و آمریکا و جداکردن کودکان از والدین مکزیکی خود در مرز آمریکا، جهان را ناآرام و جهانیان را دل‌نگران کرده است. البته چه کنیم با کشوری که حتی به روزنامه‌نگار خود یعنی جمال خاشقچی رحم نکرده و او را در کنسولگری خود در استانبول سلاخی می‌کند و در نهایت چه کنیم با جهانی که در برابر این جنایت‌ها سکوت کرده است.