printlogo


گفت‌و‌گو با یک پلیس راهور ناجا درباره روزهایی که همه در تعطیلات به‌سر می‌برند، اما آن‌ها مشغول کارند
«آهسته برانید» هیچ‌وقت تکراری نمی‌شود!
پیش از رسیدن عید، بسیاری از مردم، تقویم را بالا و پایین کرده و مسیر سفرشان را انتخاب می‌کنند تا از ایامی که بیشترین تعطیلی را در طول سال دارد، نهایت استفاده را ببرند. اما همه این امکان را ندارند؛ دقیقا در روزهایی که مردم درگیر خرید بلیت، مجهزکردن ماشین شخصی یا رزرو هتل هستند، افرادی در حالت آماده‌باش کامل به‌سر می‌برند و به‌صورت تمام‌وقت مشغول کارند. پلیس‌های راهور نیروی انتظامی در این دسته قرار دارند.‌ علی 35ساله است و 12، 13سال است که به‌عنوان پلیس راهور انجام وظیفه می‌کند. او درباره اینکه چرا این شغل را انتخاب کرده است، می‌گوید: «از بچگی عاشق این شغل بودم. دوست داشتم به خلق خدا خدمت کنم. امکان این را داشتم که شغل‌های دیگری را انتخاب کنم، چون از طرف خانواده یا کس دیگری، اجباری در این زمینه وجود نداشت و علاقه شخصی‌ام بود. زمانش که رسید، تحقیقاتم را درباره این شغل شروع کردم و آن را از همه جوانب سنجیدم. وقتی تصمیم گرفتم وارد این کار شوم، هم از سختی‌هایش خبر داشتم و هم از مزایایش، بنابراین از سر اجبار یا بیکاری، وارد این شغل نشدم. پلیس شدم، چون عاشق این کار بودم.»
المیرا حسینی

شغلم را مدیون خانواده‌ام هستم
او وقتی هم که به خواستگاری رفته، در همان صحبت‌های اولیه از عشق به کارش گفته و از همان ابتدا سنگ‌هایش را با همسرش وا کنده است. برای همین هم هیچ‌وقت از نظر خانوادگی به مشکل نخورده و با وجود اینکه دو فرزند هشت و چهار‌ساله دارد، هیچ شکایتی از سوی خانواده به‌خاطر حضور طولانی‌مدتش در جاده‌ها وجود ندارد. علی می‌گوید: «اگر هم مشکل داشتند، خوشبختانه به من چیزی نگفته‌اند. وقتی به خواستگاری رفتم، همان اول به همسرم گفتم که شغل من، شغل نظامی است و من در درجه اول باید کارم را به‌درستی انجام بدهم. در حال حاضر، هم آرامش من و هم آرامش خانواده‌ام در این است که مردم به‌خیر و خوشی سفر کنند و هیچ حادثه‌ای پیش نیاید. در اصل شغلم را مدیون خانواده‌ام هستم که با من همراهی کرده‌اند، چون ما وقت و بی‌وقت، در زمان تعطیلات و بارش برف توی جاده هستیم و خدمت‌رسانی می‌کنیم.»
 
طرح نوروزی: آماده‌باش کامل
او درباره ایامی که از خانه و خانواده‌اش دور مانده است، می‌گوید: «ما طرح‌های تابستانه، زمستانه و نوروزی داریم. به‌علاوه در تمام تعطیلاتی که جاده‌ها ممکن است شلوغ شوند، در حالت آماده‌باش هستیم مثل عید قربان یا عید فطر و... طرح نوروزی از بیستم اسفندماه شروع می‌شود و تا بیستم فروردین ادامه دارد. در این طرح همه پرسنل از نفر اول تا کوچک‌ترین عضو پلیس راهور در حالت آماده‌باش کامل قرار دارند و هیچ‌کس تعطیل نیست. حتی شیفت‌ها هم از حالت معمول خارج می‌شوند.» در حالت عادی شیفت‌های کاری پلیس‌های راهور هر 24ساعت عوض می‌شود. اما در حالت آماده‌باش تعطیلات نوروزی، وضعیت به‌گونه دیگری است: «در روزهای عادی 24ساعت سر کار و در جاده هستیم و 24ساعت هم در خدمت خانواده. اما در طرح نوروزی اصلا چیزی به‌عنوان مرخصی وجود ندارد. ممکن است یکی، دو روز در آن میان بتوانیم استراحت کنیم، ولی چیز مشخصی به نام شیفت کاری نداریم. مثل ارگان‌ها یا نهادهای دیگر نیستیم که ده، بیست روز عید را به مرخصی برویم. پلیس راه البته همیشه در جاده‌ها و اتوبان‌ها حضور دارد، ولی به علت ترافیک سنگین جاده‌ها و رفت‌و‌آمد بیشتر در محورها، تمام نیروها به‌کار گرفته می‌شوند.» او می‌گوید در ایام نوروز، ماموران هیچ‌گونه اغماض و چشم‌پوشی ندارند و با تخلفات برخورد می‌کنند: «برخوردمان در این ایام بسیار قاطعانه است. نحوه قرارگرفتن نیروها هم به شکلی هدفمند است. پلیس‌ها در نقاطی مستقر می‌شوند که حادثه‌خیز‌ترند یا نقطه کور دارند. به‌خصوص در این ایام از کنار هیچ تخلفی، ساده نمی‌گذرند و با قاطعیت با تخلفات برخورد می‌کنند، چون ممکن است رانندگی پرخطر یک نفر، جان عده زیادی را به خطر بیندازد.» علی معتقد است، وقتی که تصادفی در جاده‌ها رخ می‌دهد، ناراحتی عوامل پلیس راه از آن حادثه، دست‌‌کمی از کسانی که در کانون حادثه قرار داشته‌اند، ندارد: «ما همه این کارها را می‌کنیم و از وقتی که می‌توانیم در کنار خانواده بگذرانیم، می‌زنیم، به این امید که بتوانیم جلو تخلفات را بگیریم و مردم به‌خیر و خوشی به سفرشان بروند و از تعطیلاتشان لذت ببرند. برای همین وقتی می‌بینیم تصادفی صورت گرفته و خانواده‌ای داغدار شده، بسیار ناراحت می‌شویم و این ایام به کاممان تلخ می‌شود. عوامل تصادفات جاده‌ای متفاوت‌اند؛ مثلا در مسیرهای کویری، کمبود اماکن رفاهی که راننده بتواند در میانه راه استراحت کند، می‌تواند یکی از دلایل باشد. یا مسیرهایی که بهتر است به‌جای دوطرفه بودن، یک‌طرفه شوند. خستگی و خواب‌آلودگی راننده در بسیاری از مواقع عامل تصادف می‌شود، اما مهم‌تر از همه، رعایت‌‌نکردن قوانین است که حوادث زیادی را رقم می‌زند. همیشه هم گوشزد و به مردم گفته می‌شود که حتما به قوانین پایبند باشند و از رفتارهای خطرآفرین در رانندگی پرهیز کنند، اما باز هم شاهد حوادث تلخ، چه در شمال و چه در جنوب کشور هستیم. متاسفانه مردم قوانین را رعایت نمی‌کنند. همیشه ناراحت می‌شوم که بی‌احتیاطی یک راننده و رعایت نکردن قوانین از سوی او، باعث می‌شود باقی افراد حاضر در جاده هم هزینه بدهند و به ناحق کشته یا زخمی و قطع‌نخاع شوند. مطمئن باشید اگر مردم قوانین را رعایت کنند، هیچ بچه‌ای پدر و مادرش را از دست نمی‌دهد یا هیچ پدر و مادری شاهد مرگ فرزندش در تصادفات نخواهد بود و همه با آرامش‌خاطر سفر می‌کنند.»
 
چرخ زندگی می‌چرخد...
او می‌گوید تمام روزها و ساعت‌هایی که در این پست خدمت کرده است، برایش پر از خاطره‌اند، اما بیشتر خاطره‌های بد. دیدن صحنه گریه کودکی که بالای سر جسد پدر و مادرش نشسته است یا شیون والدینی که فرزند خود را از دست داده‌اند، برایش بسیار غم‌انگیز است. او می‌گوید: «اوایل کارم بود. سال 84 یا 85. در استان اصفهان خدمت می‌کردم. تصادفی رخ داد که با محل استقرار ما حدود 200متر بیشتر فاصله نداشت. سر صحنه تصادف که رسیدم، نوزاد شش‌ماهه‌ای را دیدم که آسیب دیده بود. این بچه جلو چشمانم نفس‌نفس زد و از دست رفت. هنوز آن تصویر بعد از سال‌ها جلو چشمانم است و همیشه ناراحتم می‌کند. برای همین همیشه تاکید می‌کنم راننده‌ها پایبند قوانین باشند و به توصیه‌های پلیس راه گوش بدهند.» علی می‌گوید به جز خاطرات تلخی که گویا بخش جدایی‌ناپذیر این شغل پر‌فرازونشیب است، سختی چندانی در کارش نمی‌بیند: «هر شغلی سختی‌های خودش را دارد و هیچ کاری بدون زحمت نیست. من هم چون به این کار علاقه دارم و آن را خدمت به خلق خدا می‌دانم، از آن لذت می‌برم.» او معتقد است پلیس‌هایی که در جاده‌ها در سرما و گرما خدمت‌رسانی می‌کنند، در ایام عید هم که آماده باش هستند، مزایا و اضافه‌کاری خاصی دریافت نمی‌کنند و حقوقشان تفاوت محسوسی ندارد، ولی او راضی است و درباره این مسئله می‌گوید: «نیروی انتظامی و پلیس راهور ناجا سعی می‌کنند با پرداخت پاداش و مسائلی از این دست، به معیشت پرسنل کمک کنند. یک حقوق عادی داریم که کفاف زندگی‌مان را می‌دهد و من هم راضی هستم. تحت‌پوشش بیمه نیروهای مسلح هم هستیم. وضعیت معیشتی‌مان خوب است. به‌طور کلی نیروی انتظامی چند سالی است بیش از گذشته به فکر معیشت پلیس‌هاست و روی رفاه خانواده تمرکز دارد.»