بحث داغ شبکههای اجتماعی:
حاشیه های یک استعفا
صدرا محقق
در هفته گذشته محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در یک پست اینستاگرامی از استعفای خود و اتمام همکاریاش با دولت تدبیر و امید خبر داد. شوکی ناگهانی که بهسرعت واکنش کاربران شبکههای اجتماعی را در پی داشت. پس از انتشار این خبر، کاربران مختلف شبکههای اجتماعی به بررسی و تحلیل این استعفا پرداختند و به فاصله کمی نیز هشتگ «ظریف بمان» را در شبکههای اجتماعی داغ کردند. اما این همه ماجرا نبود و مخالفان ظریف نیز با هشتگهای مختلفی از این اقدام وزیر امور خارجه استقبال کردند.
محمود صادقی، نماینده مجلس شورای اسلامی در واکنش به کنارهگیری وزیر امور خارجه، نوشت: «استعفا راهحل مناسبی برای مواجهه با مشکلات و چالشها نیست، با پرهیز از تداخل وظایف، زمینه را برای همافزایی قوای کشور و تقویت مدیران اجرایی فراهم کنیم.»
سپنتا نیکنام نیز در واکنش به این خبر، نوشت: «دکتر ظریف نه تنها در سطح بینالمللی، در بهبود روابط ایران و جهان تلاش کرد، بلکه در داخل نیز شخصیتی وحدتآفرین بین اقوام و ادیان است. پیام ایشان بهعنوان تنها وزیر سالهای اخیر برای سالروز درگذشت زرتشت بسیار دلگرمکننده بود. امیدوارم این مدیر دلسوز به جمع مدیران ایران برگردد.»
حجت نظری، عضو شورای شهر تهران در واکنش به استعفای ظریف در این زمان، از «شهامت» او گفت و این طور نوشت: «اگر خبر استعفای دکتر ظریف تایید شود، فارغ از نحوه استعفا، او را تحسین میکنم که شهامت داشت وقتی نمیتواند کارهای مدنظرش را انجام دهد و از سمتش کناره میگیرد و عطای پست را به لقایش میبخشد! کاش همه ما شهامت داشته باشیم.»
اما علی علیزاده که حضور ظریف را برگ برنده پیروزی «روحانی» در دو انتخابات اخیر میداند، در واکنش به استعفای او، نوشت: «ظریف دیپلماتی توانا و ماموری وفادار برای نظام است. مسئله، ظریف نیست. ظریفیسم است. ظریفیسم یعنی افسانه شاه و پریان درباره سیاست خارجی، یعنی فروختن این دروغ به طبقه متوسط که مسئله ما با غرب از طریق دیپلماسی میتواند حلوفصل شود...»
کاربر دیگری به نام خدیجه نیز که در جبهه مخالفان محمدجواد ظریف حضور داشت، در واکنش به خبر استعفای او نوشت: «آقای ظریف! از ناهماهنگی دولت ناراحتید؟ نه اینکه آنقدر هماهنگ عمل کردید که آب تو دل مردم تکون نخورده! شما بهخاطر اینکه برای ورود رئیسجمهور سوریه به ایران باهاتون هماهنگ نشده استعفا میدید، خب مردم... چیکار باید بکنن؟»
کاربری به نام نسیم اما در واکنش به خائن خواندن ظریف از جانب برخی مخالفانش، نوشت: «ایران کمکم دارد به جامعهای با آلزایمر شدید مبدل میشود. ظریف روزی امیرکبیر ایران بهشمار میرفت و روزی هم مبدل میشود به خائن. ای کاش قدر داشتههایمان را میدانستیم. آنچه امروز با آن بازی میکنیم آِینده ایران است. ای کاش ظریف نمیرفت.»
با جدیتر شدن استعفای محمدجواد ظریف از سمت وزیر امور خارجه، بسیاری از کاربران شبکههای اجتماعی با استفاده از هشتگ «ظریف بمان» از او خواستند که از تصمیمش صرفنظر کند.
کاربری به نام آیدین با بهکار بردن همین هشتگ، از محمدجواد ظریف خواست که بهخاطر کارگران بماند، او در این خصوص، نوشت: «برجام که آمد، عسلویه شلوغ شد! کار زیاد شد. تحریمهای ظالمانه شکسته شد و کارگران و مهندسها امیدوار شدند. برجام که برچیده شد، قطعات نیامد. فازهای نیمهکاره یکییکی تعطیل شدند. ما بیکار شدیم. چندین هزار نفر کارگر، بیکار شدند. بله آقای دکتر ظریف! بهخاطرِ کارگرها بمان.»
کاربر دیگری به نام علی نیز از دغدغههای بخشخصوصی بعد از رفتن ظریف گفت و اینطور از او خواست که در سمتش باقی بماند: «آقای ظریف! اعضای اتاق ایران و آلمان، مدیران بانک خصوصی خاورمیانه و مهمانان دولتی اتاق همه از استعفای شما ناامید شدهاند، بهخاطر بخشخصوصی ضعیف و لاغر اقتصادمان بمانید.»
حسین دهباشی که از منتقدان ظریف است، اما در واکنش به استعفای او و هشتگ «ظریف بمان»، این طور نوشت: «بیهیچ مبالغه این شعار که ظریف بمان درخواست کاملا واقعبینانه و بسیار درستی است. چرا؟ نخست کافی است گزینههای محتمل رئیسجمهور برای جایگزینی او را در ذهن مرور کنیم و دریابیم که باز صد رحمت به او! دیگر آنکه، باید بماند تا سرنوشت سیاستهایش در بودِ خودش عبرتآموز ما و آیندگان شود!»
با داغشدن هشتگ «ظریف بمان» در شبکههای اجتماعی، کاربری به نام «علیرضا» اینگونه واکنشها به استعفای ظریف را تحلیل کرد: «استعفای ظریف حداقل دو پیام مهم داشت؛ نخست، مردم با هر میزان گلایهمندی و آزردگی از وضعیت کشور کماکان نگران و هراسان از بازگشت افراط و ماجراجویی به عرصه تصمیمسازی در کشورند. دوم، نگرانیهای گسترده و عمیق از استعفای ظریف تلنگری بود که باور کنیم افکارعمومی هرچند مجروح، اما هنوز تعیینکننده است و میتواند پشتیبانی مشروعیتزا برای تصمیمهای درست و انتخابهای سخت باشد.»
پس از اظهارنظرهای مسئولان و واکنش مردم به استعفای ظریف و رد درخواست او از جانب رئیسجمهور، «فرید مدرسی» برایند این ماجرا را این طور تحلیل کرد: «سرانجامِ استعفای محمدجواد ظریف، بهترین نتیجه ممکن بود؛ اتفاقات و رایزنیهای پس از استعفا و واکنش قاسم سلیمانی عالی بود و عدم قبول استعفا توسط حسن روحانی پایانِ طلایی آن.»