عنوان: مجموعه اسطورههای ملل/ گروهی از نویسندگان/ مترجم: عباس مخبر/ نشر مرکز
اسطورهها چه قصههایی تعریف میکنند؟
حسین سبحانی
از زمانی که عقل بشر به سوی تکامل پیش رفت و توانست خود و محیط اطرافش را شناسایی کند، جرقههای اولین سؤالات بنیادی در ذهنش روشن شد. در پی علت پدیدهها گشت. جهانی که در آن زندگی میکنیم از کجا آمده؟ چه کسی مسئول زایش و رویش در زمین است؟ چه میشود که باران میبارد؟ سرنوشت، انسان را بعد از مرگ به کجا میکشاند؟ و هزاران سوال اینچنینی دیگر. اما در مراحل اولیه زندگی نوع بشر، نه فلسفه و نه علم آنقدر توانمند نبود که بتواند با دقت و یقین به چنین سؤالاتی پاسخ دهد و این بود که انسانِ بیچاره مانده بود و کوهی از سؤالات بیجواب. در همین جا بود که «اسطوره» متولد شد. با ربط دادن هر پدیدهای به عاملی ماورایی، بشر بهدنبال تسکینی برای دغدغههایش بود.
مطالعه اساطیر از دو جهت فایده دارد. اول آنکه اسطورهها میتوانند روند تکامل تفکر بشر و ربط آنها به باورهای حتی امروزی مردمان جهان را نشان دهند و دیگر آنکه اسطوره خود نوعی قصه و افسانه است که خواندنش میتواند همانقدر لذتبخش باشد که خواندن افسانهای کهن. «نشر مرکز» مجموعهای به نام «اسطورههای ملل» دارد که هرجلد آن بهطور مختصر و مفید همراه با عکس، به اساطیر یکی از سرزمینهای عالم پرداخته است. از اسطورههای ایران گرفته تا مصر، یونان، روم، بینالنهرین، هند و بسیاری سرزمینهای دیگر. ملل مختلف اساطیر متفاوت و گاه مشابه داشتهاند. در اساطیر ایرانی اگرچه ایزدان و ایزدبانوان چندانی وجود ندارد، اما پُر است از قهرمانان و پهلوانانی با نیروها و تواناییهای خارقالعاده. اگر حوصله خواندن متنهای اسطورهای بلندی مثل شاهنامه یا بازنویسیها و تفسیرهایشان را ندارید (که البته بهتر است داشته باشید!) مجلد مربوط به اسطورههای ایرانی و سایر مجلدات این مجموعه کمحجم، کمک زیادی به شناخت کلی اساطیر جهان خواهد کرد. پس از این مطالعه کوتاه، در صورت تمایل میتوانید اسطورههای موردنظر را در منابع مفصلتری دنبال کنید. مجموعه اسطورههای ملل نویسندگان مختلف دارد که همگی را «عباس مخبر» ترجمه و نشر «مرکز» منتشر کرده است.