printlogo


یادداشت
پذیرش شرکت‌ها در بورس در فرایندی دوساله
مجید محمد علیزاده آرانی؛ کارشناس بازار سرمایه

مدت زیادی است که دولت بر واگذاری شرکت‌های شستا در بورس تاکید می‌کند، اما اول باید دید سهام این شرکت‌ها شرایط پذیرش و درج در تابلوهای بورس را دارند یا نه؟ و اگر شرایط پذیرش را دارند در کدام تابلوها عرضه می‌شوند و آیا این عرضه‌ها در شرکت بورس اتفاق می‌افتد یا در شرکت فرابورس؟ هرکدام از این دو، یعنی بورس و فرابورس شرایط خاصی را برای پذیرش، درج و عرضه سهام شرکت‌های جدید در نظر می‌گیرند و براساس دستورالعمل و مقررات سازمان بورس روشن می‌شود که ویژگی‌های شرکت‌ها چه باید باشد؟ برای مثال، معیار هر دو بازار در اندازه‌گیری میزان سرمایه و تعداد سهام‌داران، گزارش های حسابرسی، سودآوری و صلاحیت اعضای هیئت‌مدیره و... مجزاست. از طرفی قبل از عرضه سهام این شرکت‌ها باید  بررسی شود آیا بازار کشش لازم برای عرضه اولیه را دارد یا نه؟ از سوی دیگر، تقاضای بازار باید برای این عرضه‌ها سنجیده شود. حتی با فرض اینکه بازار استقبال خوبی از عرضه سهام شرکت‌ها داشته باشد، باز هم تاثیر آن برای بورس می‌تواند منفی باشد. ممکن است سهام‌دارانی که تمایل به کسب نوسانات هیجانی دارند برای خرید سهام این شرکت‌ها، سهام سایر شرکت‌ها را رها کرده و فضای کلی بورس را ملتهب کنند. عرضه‌های اولیه این‌چنینی می‌تواند هیجان کاذب را در بورس ایجاد کرده و پس از مدتی با فروکش‌شدن آن، شاخص بورس را منفی کند. مسئله مهم‌تر در این خصوص، عرضه زیاد این شرکت‌هاست که مشکل کمبود تقاضا برای آن‌ها را به‌وجود خواهد آورد. خریداران این سهام نیز مهم هستند، یعنی اگه قرار باشد از یک طرف دولت سهام عرضه کند و از طرف دیگر شرکت‌های دولتی و نیمه‌دولتی خریدار آن باشند، در واقع خصوصی‌سازی انجام نگرفته است و باز هم خصولتی‌ها که رئیس‌جمهور در صحبت‌های اخیر خود خواهان رها شدن شستا از مالکیت آن‌ها سخن گفته بود، میدان‌دار این واگذاری خواهند شد. بنابراین حتی اگر واگذاری شرکت‌های شستا در کوتاه‌مدت با استقبال روبه‌رو شود، در بلندمدت سودآوری سهام این شرکت‌ها قابل تضمین نیست. البته باید دانست که  عرضه این شرکت‌ها هم زمان‌بر است. این طور نیست که همه این شرکت‌ها در یک دوره کوتاه‌مدت عرضه شوند، شاید یک تا دو سال فرایند درج و پذیرش این شرکت‌ها به طول بینجامد.