با وجود آسیبهای گستردهتر مواد مخدر محرک، مصرف این مواد بهدلیل مواردی چون در دسترس بودن، آسانی جابهجایی، ارزان بودن و علائم پنهان ظاهری نسبت به مواد مخدر سنتی، موجب شده جوانان گرایش بیشتری به آنها پیدا کنند. آمارهای منتشره درباره گسترش اعتیاد به مواد مخدر صنعتی در میان قشر تحصیلکرده گویای این است که 9 درصد پسران و 11 درصد دختران دانشجوی دانشگاههای دولتی به مصرف داروهای حاوی مواد مخدر اعتیاد دارند، که هشداری جدی در مورد فراگیر شدن اقشار مصرفکننده مواد مخدر صنعتی و تغییر الگوی مصرف اعتیاد در میان جوانان به شمار میآید.
به استناد پژوهشهای صورتگرفته، انگیزههایی دیگر نظیر کاهش وزن و تناسباندام، رهایی از استرس و اضطراب، تفریح و اصرار دوستان از عوامل اصلی اعتیاد زنان به شمار میآیند. همچنین این پژوهشها نشان از این واقعیت دارد که شیب ابتلای زنان به اعتیاد نسبت به مردان بالاتر است به همین منظور ضروری است که اقدامات پیشگیرانه در حوزه زنان نیز جدیتر و برجستهتر باشد. معاون رئیسجمهوری در امور زنان و خانواده در این خصوص معتقد است: «چند سال قبل در جمعیت زنان شاهد این واقعیت بودیم که تنها با انگیزه همراهی با همسران و یا با فشار یکی از مردان خانواده و با هدف همسو شدن با انگیزههای منفعتجویانه مردان معتاد درگیر اعتیاد میشدند، اما امروز پژوهشها نشان از آن دارد که دیگر تنها عامل درگیری زنان در اعتیاد اینگونه عوامل نیست.» شهیندخت مولاوردی میگوید: «همچنین مطالعات نشان میدهد که 50 درصد از زنان معتاد در 15 تا 19سالگی مصرف مواد را آغاز کردهاند، بر این مبنا امیدواریم سیاستگذاریهای مبتنی بر رویکرد پیشگیری در حیطه زنان جوان در معرض آسیب نظیر دختران دانشآموز و دانشجو از اصلیترین دغدغههای سیاستگذاران و برنامهریزان این عرصه باشد.»
طرد از خانواده، طرد از اجتماع
درباره مسئله طرد زنان معتاد از کانون خانواده میباید با فرهنگسازی و انگزدایی و با انجام اقدامات فرهنگی و طولانیمدت، فضای اجتماعی را برای تغییر نگاه به این گروه و تلاش برای پاکشدن آنها فراهم کرد. امروز در عرصه عمومی جامعه نسبت به تغییر رویکرد جرمانگارانه نسبت به اعتیاد مردان اقدامات موثر و خوبی انجام شده است و چهبسا اگر این تغییر نگاه در طول سالیان متمادی صورت نمیگرفت امروز هیچ مردی در کمپهای ترک اعتیاد حضور نداشت و همدلی و همراهی تمامی اعضای خانواده برای نجات مرد معتاد اتفاق نمیافتاد. مولاوردی معتقد است: «اما در مورد زنان هنوز مهمترین استراتژی خانوادهها در جامعه در مقابله با لغزشهای زنان، استراتژی طرد و دوریگزینی از این افراد است، چهبسا زنانی که با لغزشهایی کمتعداد در زمینه سوءمصرف مواد و با انگیزههایی کوتاهمدت و ناپایدار، از خانواده طرد شده و لاجرم در دامان آسیبهایی بس عمیقتر و جبرانناپذیرتر افتادهاند.»
مولاوردی خاطرنشان میکند: «در گروههای مختلف سنی و تحصیلی زنان، با الگویی خاص از سوءمصرف مواد بهویژه سوءمصرف محرکها و قرصهای توهمزا و روانگردان مواجه هستیم که ضروری است در پژوهشها و برنامهریزیها به آن پرداخته شود.»
این در حالی است که آسیبهای دیگری نظیر کودکآزاری 30 درصد، خشونت خانگی 65 درصد، قتل و طلاق 55 درصد، ازجمله مواردی است که بهواسطه اعتیاد برای نهاد خانواده ایجاد میشود.
معاون امور زنان و خانواده تاکید میکند: «باید همسو با برنامهریزیهای کلانی که در این خصوص صورت میپذیرد، حساسیتهای لازم را در بدنه اجرایی در خصوص اعتیاد زنان برانگیزیم و تمامی عزم خود را در برنامهریزی جهت به حداقل رساندن آثار و تبعات فردی و اجتماعی اعتیاد در زنان به کار گیریم.»