جنوب کشور همیشه در زمینه موسیقی و آیینهای سنتی، زبانزد بوده است. از استان بوشهر و خوزستان گرفته تا استان هرمزگان، موسیقی بومیشان بیشتر از دیگر نواحی کشور شناخته شده و مخاطبان بسیاری را در سراسر کشور داشتهاند. موسیقیای که ملهم از طبیعت گرم این منطقه و سرشار از نیرو و شور و حرارت است و ریتمی شاد و با توجه به مرزهای آبی این نواحی، ارتباط بسیاری با موسیقی دیگر کشورهای حوزه خلیجفارس دارد. امروزه نوازندگان و موزیسینهای بسیاری در این منطقه مشغول به کار هستند. در استان بوشهر افرادی همچون محسن شریفیان با تلفیق موسیقی بوشهری با موسیقی آفریقایی، گام بلندی برای بهروزکردن این نوع موسیقی بومی برداشته و ساز نیانبان را در دنیا به نام ایران و بوشهر ثبت جهانی کرده است. از طرف دیگر، هنرمندان هرمزگانی با بهروز کردن موسیقی بومی منطقه خود آثار بسیاری را خلق کردند که این آثار به گوش بسیاری از مخاطبان عام کشور هم رسیده است. شکلهای موسیقی نواحی جنوب به چند دسته تقسیم میشوند: بندری، سبالو، یزله، لیوا، موسیقی زار، شروه، چاوشی،لالایی بندری و نیمهخوانی.از جمله معروفترین و شناختهشدهترین آنها «ابراهیم منصفی» متخلص به «رامی» است. او در سال 1324 در بندرعباس متولد شد و اولین خوانندگیاش را در تعزیهخوانیهای ماه محرم تجربه کرد و سپس به ترانهسرایی و نوازندگی روی آورد.بسیاری او را بهعنوان «نیمای هرمزگان» میشناختند و ترانههای او سنگبنای موسیقی جدید استان هرمزگان را بنا نهاد. امروزه حدود 400 گروه زیرزمینی موسیقی در استان هرمزگان شناسایی شده است که نشاندهنده اهمیت موسیقی در این استان است. خالوقنبر راستگو یکی از دیگر چهرههای برجسته موسیقی هرمزگان است. از دیگر گروههای موسیقی هرمزگان میتوان گروههایی مانند گروه داماهی و جالبوت را نام برد.
داماهی
گروه داماهی در سال 1393 توسط دارا دارایی، حمزه یگانه، ابراهیم علوی، رضا کولغانی و شایان فتحی شکل گرفت. این گروه با هدف تولید موسیقی با رویکرد آزادانه در تلفیق اِلمانهای موسیقی محلی ایران (بهویژه موسیقی سواحل جنوب ایران)، جَز، رگه، فلامنکو، موسیقی هند و... به ساخت و تولید اولین آلبوم خود اقدام کرد و این آلبوم را در شهریور 1394 روانه بازار کرد. این گروه در بدو تأسیس، این شانس را یافت تا همراه با پروژه سینمایی «دو-ر-می-فا-صلح» در جریان جامجهانی 2014 به برزیل سفر کند و همراه با چند گروه دیگر ایرانی علاوه بر اجرای چند کنسرت در شهرهای مختلف برزیل، قبل از بازی ایران و نیجریه در شهر کوریتیبا به روی استیج رسمی فیفا که در این شهر بر پا بود، برود و به اجرای کنسرت بپردازد. پس از آن، گروه به ایران بازگشت و در تهران و بندرعباس تعدادی کنسرت اجرا کرد. با توجه به عمر کوتاه این گروه، کنسرتهای این گروه در ایران همواره با استقبال بسیار خوب مردم همراه بوده و گروه توانسته علاوه بر ایجاد رضایت در مخاطب عام، نظر منتقدان و بسیاری از موزیسینهای ایرانی را نیز به خود جلب کند. همچنین اولین آلبوم گروه با نام «داماهی» نیز فروش نسبتاً خوبی در ایران داشته و نوگرایی گروه در ایجاد موسیقی منحصربهفرد، همچنین تنوع در بهکارگیری عناصر موسیقیایی ملل مختلف در قالب کلی پاپ باعث شده تا این گروه طیفهای گوناگونی از مخاطبان را با خود همراه کند.
جالبوت و خالوقنبر
گروه جالبوت با دو اثر «فهمت بُبه بالا» و «مکنی گریخ» بهتازگی پا به عرصه موسیقی گذاشته و راه خود را آغاز کرده است. اما قنبر راستگو متخلص به «خالو قنبر» بهعنوان باتجربهترین موزیسین این استان است که یکی از مطرحترین نوازندگان نی جفتی در ایران و جهان بهشمار میرود. یکی از نکات مثبت «راستگو» این است که از دل اجتماع هرمزگان برآمده و کودکی خود را با کار و زندگی در قلب این استان سپری کرده و این تجربه زیستی خود را در موسیقیاش هم وارد کرده است و در ۲۲ اسفند ۹۵ در پنجمین اجلاس کمیته ثبت میراث ناملموس؛ شیوه نوازندگی نی جفتی استاد قنبر راستگو (خالو قنبر) از هرمزگان به همراه شیوه نوازندگی دونلی استاد شیرمحمد اسپندار از سیستانوبلوچستان در فهرست میراث معنوی کشور ثبت ملی شد. محمدحسن طالبیان، معاون میراثفرهنگی سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری، در این مراسم گفت: «شیوه نوازندگی این دو استاد پیشکسوت و برجسته بهحدی زیباست که بهطور حتم، اگر در یکی از اجلاسهای ثبتجهانی میراث ناملموس اجرا میشد، بلافاصله در میراث جهانی بهثبت میرسید.