printlogo


یک تجربه
چطور فرهنگ، تکلیف خوشحالی را روشن می‌کند

همه ما می‌خواهیم خوشحال باشیم. همه‌مان آرزوی ماندگار شدن لبخند روی لبمان و احساس آرامش و سرخوشی در دلمان را داریم. گرچه تقریبا همه آدم‌ها در جریان زندگی‌شان احساس خوشحالی را تجربه می‌کنند، اما این حس، تنها در روان برخی از افراد ریشه می‌دواند و آن‌ها را به فردی «خوشحال» که اغلب از زندگی‌اش راضی است تبدیل می‌کند.
برخی از روان‌شناسان معتقدند شادی، احساسی وابسته به فرهنگ است. از نظر آن‌ها، ما از دریچه فرهنگی که در آن رشد کرده‌ایم به زندگی نگاه می‌کنیم و قضاوتمان در مورد زندگی هم به همین فرهنگ برمی‌گردد. در چنین شرایطی، آموخته‌های اجتماعی‌مان باعث می‌شوند که وضعیت امروزمان را مایه «خوشحالی» بدانیم یا اینکه به‌خاطر قرارداشتن در آن، غمگین و افسرده شویم.
اهداف، نیازها و خواسته‌های ما، همه در پوشش فرهنگ شکل می‌گیرند و واکنش ما به تمام تجربیات زندگی‌مان، از همین فیلتر فرهنگی عبور می‌کند و در چنین شرایطی، احساسات کاملا طبیعی مثل خوشحال‌بودن (لبخندزدن و احساس رضایت درونی) تحت‌تاثیر همین فرهنگ و تجربه اجتماعی قرار می‌گیرد.
با همه این اوصاف، تردیدی نیست که همه آدم‌ها، در هر گوشه جهان که باشند، شادی را تجربه می‌کنند. یک گدا در خیابان‌های پاریس، درست مانند ثروتمندی در هندوستان با شادی آشناست و تنها شدت بروز و واکنش افراد به شادی است که از فرهنگی به فرهنگ دیگر متفاوت است. برای مثال، احساس خوشحالی در آمریکا، وابسته به عملکرد شخصی و درونیات فرد است، در حالی که برای ژاپنی‌ها «خوشحالی» یک تجربه احساسی جمعی است. آن‌ها به همبستگی اجتماعی اهمیت زیادی می‌دهند و با تجربیات خوشایند جمعی، احساس شادی بیشتری می‌کنند.
گذشته از این، شیوه نمایش «خوشحالی» هم از فرهنگی به فرهنگ دیگر متفاوت است.
در حالی که برای آمریکایی‌ها، خوشحالی خودش را با هیجانات آشکار و شور و شوق نشان می‌دهد، چینی‌ها شادی را مساوی با آرامش می‌دانند و به‌ندرت احساس قابل رویتی را ابراز می‌کنند.
هنوز هم در بسیاری از فرهنگ‌ها، افرادی زندگی می‌کنند که حق «خوشحال» بودن را به خود نمی‌دهند. آن‌ها ابراز خوشحالی را به‌خاطر هراس از واکنش دیگران یا به‌دلیل نگرانی‌های خرافی نادرست می‌دانند. در برخی از فرهنگ‌ها، غم‌زدگی، نشانه آگاهی بیشتر است و نمایش خوشحالی، با نادانی و بی‌خبری از واقعیت‌ها هم‌معنا می‌شود.
در حالی که برای بسیاری از افراد، خوشحالی، تنها با خنده‌های سرخوشانه معنا پیدا می‌کند، روان‌شناسان فرد شاد را این‌ طور تعریف می‌کنند: «کسی که اغلب احساس خوشایندی دارد و از زندگی‌اش راضی است.» حالا وقت آن است که نگاهی به میانه خودتان با شادی بیندازید. فرهنگی که در آن رشد کرده‌اید و زندگی می‌کنید، چطور بر میزان شادی شما و نحوه نمایش آن، تاثیر گذاشته است؟ اصلا شما زندگی‌تان را چطور ارزیابی می‌کنید؟ اغلب ساعات روزتان را با چه حسی می‌گذرانید؟ جواب دادن به این سوالات، می‌تواند بر رابطه شما با شادی در آینده تاثیری عمیق بگذارد.